Mánudagur 18.nóvember 2019
Eyjan

Vandræði Boeing afhjúpa brotalamir kapítalismans

Egill Helgason
Miðvikudaginn 11. september 2019 17:32

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Boeing er lýsandi dæmi fyrir það öngstræti sem kapítalisminn er kominn í, þar sem sífellt meiri samþjöppun og áhersla á skammtímagróða eru helstu markmiðin. Þetta má lesa í grein í Guardian sem skrifuð er af Matt Stoller.

Boeing var áður fyrr fyrirtæki verkfræðinga. Sérsvið þeirra var að búa til góðar flugvélar – og það gerðu þeir með sóma og sann. En nú er Boeing fyrirtæki með einokunarstöðu og notar vald sitt til að hafa áhrif á eftirlit og regluverk – það sinnir stjórnmálum ekki síður en flugvélasmíð. Í stjórn Boeing situr fólk sem er nærri valdinu eins og Nikki Haley, fyrrverandi sendiherra hjá Sameinuðu þjóðunum, Edmund P. Giambastiani Jr, fyrrverandi yfirhershöfðingi Nató og fleiri sem hafa tengsl inn í dómskerfið, stjórnmálin og fjármálakerfið.

Árið 1990 sameinuðust Boeing og McDonell Douglas – útkoman var sú aðeins eitt fyrirtæki varð allsráðandi í framleiðslu farþegaflugvéla í Bandaríkjunum. Áður var samkeppni – verkfræðingar Boeing smíðuðu dásamlegar flugvélar.

Viðhorfin breyttust. Þrýstingur á yfirvöld varð æ stærri hluti af starfsemi yfirstjórnar fyrirtækisins. Þetta var líka tími þegar var losað um regluverk á fjármálamörkuðum – það var æ meira einblínt á að skila skjótum gróða til hluthafa. Stoller segir í greininni að eltingaleikurinn við skyndigróðann og skortur á samkeppni hafi leitt til þess að fyrirtæki hafi orðið löt, værukær og gráðug. Peningarnir hafa flætt inn, fjárfestar græða sem aldrei fyrr og forstjórakaupið er brjálæðislegt, en vörurnar eru orðnar lélegri – þær virka ekki. Í tilviki Boeing var það getunni til að búa til öruggar flugvélar sem var fórnað. Saga 737 Max vélanna er dæmi um ótrúlegt klastur sem hefur haft áhrif út um allan heim.

En það er þversögn að þrátt fyrir hörmungasögu 737 Max eru hlutabréfaverð í Boeing ennþá tvöfalt hærra en árið 2015 þegar allt virtist leika í lyndi. Stoller segir að þetta sýni hversu brotinn kapítalisminn sé. Eina ráðið sé að skera upp herör gegn hringamyndun og einokun, auka samkeppni, skattleggja hina ofurríku til að koma í veg fyrir hina gríðarlegu samþjöppun auðs. Þá geti fyrirtæki aftur snúið sér að því að framleiða góða vöru.

 

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Svona búa Samherjar

Ekki missa af

Eyjan
Fyrir 2 dögum

Segir Björn Leví hafa rassskellt Ágúst Ólaf

Segir Björn Leví hafa rassskellt Ágúst Ólaf
Eyjan
Fyrir 3 dögum

Björgólfur, Íslandsstofa og Samherji

Björgólfur, Íslandsstofa og Samherji
Eyjan
Fyrir 3 dögum

Uppfært 16. nóv: Blaðamannafélagið stefnir Árvakri – Þetta eru verkfallsbrjótarnir

Uppfært 16. nóv: Blaðamannafélagið stefnir Árvakri – Þetta eru verkfallsbrjótarnir
Eyjan
Fyrir 3 dögum

Reykjavíkurborg segir Hagatorg ekki vera hringtorg – „Ekki endilega hringtorg þó að það liggi í hring“

Reykjavíkurborg segir Hagatorg ekki vera hringtorg – „Ekki endilega hringtorg þó að það liggi í hring“
Eyjan
Fyrir 4 dögum

Þorsteinn Már árið 2018: „Nokkuð ljóst að Már Guðmundsson er á leiðinni í fangelsi“

Þorsteinn Már árið 2018: „Nokkuð ljóst að Már Guðmundsson er á leiðinni í fangelsi“
Eyjan
Fyrir 4 dögum

Bæklingur Reykjavíkurborgar vekur spurningar – Sagður áróður í boði skattgreiðenda -„Hvað kostaði prentun og dreifing?“

Bæklingur Reykjavíkurborgar vekur spurningar – Sagður áróður í boði skattgreiðenda -„Hvað kostaði prentun og dreifing?“