Húsnæðisverð hefur verið í hæstu hæðum undanfarin ár á Íslandi og eftirspurninni fyrir litlar og ódýrar íbúðir til handa fyrstu kaupendum hefur ekki verið sinnt. Hefur þetta, ásamt öðrum breytum, leitt til húsnæðisskorts þar sem æ færri hafa efni á að koma sér þaki yfir höfuðið.

Gunnar Smári Egilsson, sósíalistaforingi, rifjar upp húsnæðisverðið í Breiðholtinu árið 1974 og reiknar það yfir á núvirði, ásamt því að framreikna neysluvísitölu. Ljóst er að mikið vatn hefur runnið til sjávar síðan:

„Ég var að lesa blöðin frá því í desember 1974. Þar er verið að fjalla um byggingar í Breiðholti, m.a. blokkina að Kríuhólum 2. Þar kemur fram að hægt er að kaupa íbúðir á þessu verði, á núvirði,“

segir Gunnar Smári.

Í samantekt hans kemur fram að 1-5 herbergja íbúðir að Kríuhólum 2 í Breiðholtinu hafi kostað á bilinu 7.3 milljónir til 13.2 milljónir (að núvirði):

• Einstaklingsíbúð, 47 fm. 7,3 m.kr.
• 2 herb. íbúð, 67 fm. 9,3 m.kr.
• 3 herb. 85 fm. 10,4m.kr.
• 4 herb. 122 fm. 12,9 m.kr.
• 5 herb. 128 fm. 13,2 m.kr.

Íbúðirnar sem um ræðir voru allar fullbúnar.

Til samanburðar má nefna að 40 fermetra, tveggja herbergja íbúð að Kríuhólum 2 kostar í dag 26.9 milljónir króna. Þá kostar 72 fermetra, 3ja herbergja íbúð að Krummahólum 34.9 milljónir. Stór 150 fermetra íbúð á sama stað (5 herbergja) kostar 49.7 milljónir.

Hvað gerðist ?

Gunnar Smári veltir fyrir sér hvað hafi gerst sem skýri út þennan verðmun á húsnæði:

„Þá kemur spurningin: Hvað gerðist eiginlega? Af hverju er ekki lengur hægt að byggja svona ódýrar íbúðir? Eða er kannski svona ódýrt að byggja en það er bara smurt svo þykkt ofan á söluverðið í dag?“

Skortir frumkvæði hins opinbera

Gunnar Smári vill að hið opinbera skerist í leikinn, ekki sé hægt að treysta lengur á hinn frjálsa markað:

„Eftir áratuga heilaþvott nýfrjálshyggjunnar trúa stjórnmálamenn ekki lengur á frumkvæði hins opinbera. Á þessum árum stóð verkalýðshreyfingin og stjórnvöld að byggingu verkamannabústaða þarna í nágrenninu og seldu þar 2. herb. íbúðir á 9,6 m.kr. á núvirði og 3. herb. á 12,0 m.kr. Í dag treysta stjórnmálamenn á svokallaða frumkvöðla markaðarins sem skila af sér 3. herb. íbúðum á 80 m.kr. Samt eru stjórnmálamenn sannfærðir um að hinn svokallaði markaður skili alltaf bestu niðurstöðunni. Hvílíkir fáráðlingar.“