Eitt af því sem er eftirbreytnivert í íslensku samfélagi er hvernig við tökum á vanda alkóhólista og fíkniefnaneytenda.

Auðvitað má alltaf gera betur, en viðhorfsbreytingin sem varð í þessum málum í kringum 1980 er stórmerkileg.

Ég var farinn að vinna á fjölmiðlum og fylgdist með þessu álengdar, þegar þekktir drykkjumenn voru allt í einu orðnir edrú og farnir að stofna félagsskap um að koma öðrum alkóhólistum til heilsu.

Þetta sýnir hverju einbeittir hugsjónamenn geta áorkað – þeir voru sjálfir í glímu við áfengið, en þeir brunnu í andanum að koma öðrum til hjálpar.

Félagið fékk nafnið SÁÁ, það var stórt skref þegar meðferðarstöðin Vogur var tekin í gagnið í lok árs 1983. Í dag er fagnað 30 ára afmæli Vogs.

Á Vogi hafa mörg mannslíf bjargast. Og það sem meira var, það fór að þykja sjálfsagt mál að fólk sem þjáðist vegna vímuefnaneyslu leitaði sér aðstoðar.

Hér á vef SÁÁ er viðtal við Henrik Berndsen, Binna í blómabúðinni, þar sem hann segir frá frumkvöðlum SÁÁ – yfirskriftin er Enginn trúði á þessa róna.

Binna verður tíðrætt um Hilmar Helgason í þessu viðtali. Hilmar var aðalsprautan á bak við SÁÁ, en laut sjálfur í lægra haldi fyrir áfenginu. Hér má lesa magnaða grein eftir Ingólf Margeirsson um Hilmar, hún birtist í Helgarpóstinum 20. október 1983. Ég vann á Helgarpóstinum á þessum tíma og man að greinin vakti feikilega athygli. Ekki löngu síðar dó Hilmar eins og Binni lýsir.

Svo segir í inngangi að grein Ingólfs:

„Á sínum tíma varð Hilmar Helgason landsfrægur sem formaður og aðaldriffjöður SÁÁ. Hann var eldhuginn, hugmyndabankinn og aðalhvatamaðurinn að breyttum hugsunarhætti hérlendis gagnvart sjúkdómnum alkóhólisma, sem áður hafði verið stimplaður sem aumingjaskapur og rónaháttur. En líkt og frami hans varð snöggur og mikill, varð fall hans hátt þegar hann „sprakk“ og fór erlendis um tíma.“