Það er rétt hjá Stefáni Ólafssyni að auðræði – plútókratí – er helsta þjóðfélagstilraun samtímans.

Þetta hófst með stefnu þeirra Thatchers og Reagans og hefur leitt til þess að hinir ríku verða stöðugt ríkari meðan millistéttin nær ekki einu sinni að standa í stað – þarf að hafa sig alla við í lántökum til að verja kjör sín.

Í Bandaríkjunum er talað um eina prósentið sem á meira en tugir milljóna sem eru nær botninum – eða jafnvel 0,01 prósentið (sjá mynd).

Þetta gerist eftir skeið jöfnuðar í kjölfar seinni heimstyrjandarinnar. Viðhorfið þá var að ungt fólk sem hafði tekið þátt í ófriðnum ætti ekki að snúa heim í skilyrði sem það hafði upplifað á tíma heimskreppunnar.

Nú ímyndar maður sér að enginn vilji samfélag auðræðis – ekki nema þeir sem beinlínis hagnast á því. Það eru þá helst auðmenn og þeir sem hafa verið keyptir til fylgilags við þá. Í þeim hópi eru stjórnmálamenn, fjölmiðlamenn, lobbíistar, lögfræðingar og hagfræðingar sem eru til í að verja þessa þjóðfélagsgerð.

Eins og segir í bandarísku orðatiltæki:

„An honest politician is one who, when he is bought, will stay bought.“

En í raun er álíka erfitt að færa rök fyrir því að svona skuli þetta vera og því að einvaldskonungar á borð við Lúðvík XIV hafi átt rétt á því að eiga líf og limi frönsku þjóðarinnar á 17. öld.

En fólk bæði á hægri og vinstri væng stjórnmálanna ætti að geta sammælst um að svona gengur þetta ekki. Þótt menn aðhyllist markaðshagkerfi, séu eindregnir fylgismenn frjáls markaðar, þá er ekki boðlegt að það skekkist allt í átt til stórfyrirtækja, fjármálastofnana, auðmanna og auðhringa.