Ég hef skrifað margar greinar sem ég er löngu búinn að gleyma.
Meðal annars þessa sem birtist 18. mars 2006. Rifjar upp tíma sem hafa breyst.
— — —
18. mars, 2006
Einu sinni var krafan að mætti ekki fjalla um stjórnmál nema með jákvæðum hætti – í sumum löndum er það svo enn. Berlusconi, forsætisráðherra Ítalíu, er sagður hafa tak á níutíu prósentum fjölmiðla í landinu – um daginn var hann í sjónvarpsþætti þar sem hann var loks spurður alvöru spurninga og rauk á dyr í fússi.
Nú er krafan hins vegar önnur. Það er allt í lagi að níða stjórnmálamenn í svaðið, tala látlaust um hvað þeir séu ómerkilegir og valdalitlir. Hins vegar er ætlast til þess að um viðskiptalífið sé ekki fjallað nema á mjög jákvæðum nótum. Annars er verið að skemma fyrir hinum hátimbraða hlutabréfamarkaði og hinni glæsilegu útrás.
Það talar enginn lengur um það lengur að kaupmenn séu þjófar eins og Krútsjof sagði við Nixon einu sinni, það nefnir enginn Krist þegar hann velti borðum í musterinu eða ríka manninn sem á erfiðara með að komast til himna en úlfaldi gegnum nálarauga. Okurvextir þykja líka í góðu lagi – sá sem kemst upp með að beita þeim er bara sniðugur.
Allir eru fullir aðdáunar yfir mönnum sem þéna hundraðföld laun leikskólakennara fyrir – ja, leikskólakennarar þurfa að skeina börnum og klæða í útigalla, þessir náungar færa bara til bréf og tölur.
— — —
Gagnrýnin beinist aðallega gegn Morgunblaðinu. Það þykir alls ekki nógu jákvætt. Blaðið segir fréttir af misjafnri trú manna á islenska viðskiptaundrinu, einkum í útlöndum. Fyrir vikið er Mogginn gagnrýndur fyrir að framkalla kreppu. Blaðið ætti líklega frekar að stinga þessu undir stól – taka bara þátt í halellújakórnum.
En hugmyndin sem maður heyrir víða um samfélagið er semsagt sú að blaðið fari að beita ritskoðun – birti ekki nema það sem er gott fyrir „markaðinn“. Það á bara að taka línuna hráa frá greiningardeildum bankanna – sem stundum eru reyndar merkilega nálægt því að vera almannatengsladeildir.
Gleymum því ekki að þegar ritskoðun er beitt er það yfirleitt undir því yfirskini að hún sé í þágu þjóðarinnar – réttlætingin er sú að ekki megi koma róti á huga fólksins.
— — —
Um leið má kannski spyrja: Hvernig er í pottinn búið í kerfi þar sem smáumfjöllum veldur slíkum hræringum? Er það ekki hættulega óstöðugt? Hvað ef einhver alvöru áföll dynja yfir?
Annars er dýrkunin á gróða, bisness, viðskiptafrægð orðin slík að það er spurning hvort ekki eigi að láta bankana taka formlega yfir stjórn landsins – fer ekki að verða kominn tími til þess. Þeir hvort sem er ráða mest. Eða kann að vera að þetta sé að verða með einhverjum hætti ógn við lýðræðið?
