Á áttunda áratugnum var stofnaður hér svokallaður málfrelsissjóður.

Hann átti að greiða kostnað manna sem höfðu lent í dómsmálum vegna undirskriftasöfnunarinnar Varið lands.

Undirskriftasöfnunin fór fram árið 1974. Það var hópur valinkunnra sómamanna sem stóð fyrir henni til að mótmæla hugmyndum um brottför Bandaríkjahers. Geysilegur fjöldi undirskrifta safnaðist, 55.522 talsins.

En um leið urðu aðstandendur söfnunarinnar fyrir geysilega harðri gagnrýni, þeir voru sakaðir um landráð og fleira í þeim dúr. Það voru samin um þá níðkvæði og -söngvar.

Má í raun kalla þetta hatursherferð.

Ýmislegt sem þá var sagt fór fyrir dómstóla. Nokkrir menn voru dæmdir til að greiða sektir.

Þá brugðust menn við með því að stofna svokallaðan málfrelssisjóð til að standa straum af miskabótum og kostnaði vegna málaferlanna – hið yfirlýsta markmið var að verja málfrelsið.

Því rifja ég þetta upp að mér hefur flogið í hug að þurfi að stofna málfrelsissjóð á nýjan leik vegna ýmissa furðulegra dóma í meiðyrðamálum sem hafa gengið að undanförnu.

Og líka vegna þess að stofnaður hefur verið málfrelsissjóður fyrir Hannes Hólmstein Gissurarson.

Í Morgunblaðinu í morgun birtist auglýsing frá „vinum Hannesar“ þar sem fólk er hvatt til að leggja fé inn á bankareikning vegna nýlegs hæstaréttardóms yfir honum og vegna þess að íslenskur auðmaður „sækir að honum erlendis og reynir að brjóta hann niður fjárhagslega“.

— — —

Hér er merkilegt viðtal við Þorstein Sæmundsson stjörnufræðing um Varið land. Merkilegt nokk er þetta saga sem hefur fengið litla athygli miðað við þær ofsafengnu deilur sem stóðu um tiltækið. Myndin er fengin af vefnum og sýnir forgöngumenn söfnunarinnar. Ort var um hana eitt níðkvæðið – mótívið var „með hönd á pung“.