Leiðari Morgunblaðsins hittir naglann beint á höfuðið varðandi fall SPRON og Sparisjóðabankans. Og það er rétt – til hvers að henda fé í stofnanir sem standa tæpt, eru nánast gjaldþrota, þegar ríkið á heila þrjá banka?

— — —

Tímabær ákvörðun

Ákvörðun Fjármálaeftirlitsins að taka yfir rekstur SPRON og Sparisjóðabankans um helgina var tímabær. Gjaldþrot þessara fjármálastofnana hefur legið of lengi í loftinu. Frá degi til dags voru þær reknar á undanþágu frá stjórnvöldum. Kröfur um eiginfjárhlutfall voru ekki uppfylltar og lausafjárskortur var alvarlegur.

Viðræður við lánardrottna byggðust á þeirri forsendu að ríkið legði þeim til eigið fé. Það var ekki réttlætanlegt að hætta meiri opinberum fjármunum. Í raun gefur það tilefni til sérstakrar skoðunar hvernig það kemur til að ríkið þurfi af afskrifa vel á annað hundrað milljarða vegna lánastarfsemi Sparisjóðabankans.

Það er vissulega sorglegt að sjá á bak fyrirtækjum, eins og SPRON, sem hafa notið mikillar velvildar viðskiptamanna og eru þekkt að góðu starfsfólki. Þeir sem missa vinnuna bætast nú í stóran hóps fólks sem efnahagskreppan bitnar harkalega á. Að sumu leyti er það stjórnendum þessara fyrirtækja að kenna og að öðru leyti alþjóðlegri kreppu sem geisar í heiminum.

Til að tryggja undirstöður íslensks fjármálakerfis til framtíðar er nauðsynlegt að fjarlægja fúaspýturnar. Að öðrum kosti gæti þurft að hætta of miklum skattpeningum til að halda kerfinu uppi. Það er óásættanlegt.

Í því ljósi verður ríkisstjórnin að íhuga vel hvernig hún kemur að björgun þeirra sparisjóða sem eftir standa. Það er tilgangslaust að henda peningum fólksins í landinu í gjaldþrota stofnanir með lítinn rekstrargrundvöll. Ríkið rekur nú þegar þrjá viðskiptabanka. Lítið land með takmörkuð fjárráð stendur ekki undir rekstri margra ríkisbanka.

Því á það að vera krafa stjórnvalda að sparisjóðirnir sameinist og útibúum fækki eigi að leggja þeim til fé skattgreiðenda. Einnig þarf að gæta jafnræðis og sanngirni. Spyrja má hvort réttlætanlegt sé að stofnfjáreigendur haldi einhverju eftir af sínum hlut komi ríkið sparisjóðunum til bjargar.

Allt verður þetta að vera uppi á borðum. Líka á hvaða kjörum fimmtán milljarða fyrirgreiðsla til Saga Capital, sem sagt var frá fyrir helgi, var. Óskiljanlegt er af hverju það er ekki upplýst.

Jákvætt er að það sér fyrir endann á endurskipulagningu fjármálakerfisins.