Sigrún Davíðsdóttir flutti enn einn snilldarpistilinn í Speglinum í gær, nú um útlán íslensku bankanna. Við skulum grípa niður í pistilinn á tveimur stöðum:

„Spegillinn hefur áður bent á að ein stærsta blekkingin í útrás íslenskra fyrirtækja er að útrásin hafi verið fjármögnuð af erlendum bönkum. Útlendir bankar komu vísast við sögu, kannski ekki síst framan af. En síðan lánsfjárkreppan skall á í ágúst 2007 virðast íslensku bankarnir hafi haldið umsvifum valinna fyrirtækja og viðskiptavina á floti með lánum sem þessir aðilar hefðu varla átt kost á í erlendum bönkum. Bankarnir skröpuðu saman fé hvar sem þeir gátu, meðal annars til að lána íslenskum eignarhaldsfélögum – ekki út á traustan rekstur heldur út á eignir sem urðu minna virði með hverri vikunni sem leið. Skilanefndaskýrslurnar segja sína sögu um hversu viturleg viðskipti þetta voru.

Lítum á Glitni. Við gjaldþrot átti bankinn útistandandi lán í íslenskum eignarhaldsfélögum upp á samtals 129 milljarða. Skilanefnd bankans metur að þessi lán séu nú 7,6 milljarða virði. Rýrnunin er því um 94 prósent! Eignir rýrna við gjaldþrot en það þykir eðlilegt að endurheimta um 40 prósent eigna við gjaldþrot: 6 prósenta er hrikalega léleg útkoma og engin smá rýrnun. Hið athyglisverða er að lán til erlendra eignarhaldsfélaga rýrna aðeins um tíu prósent. Munurinn á gæðum lána til íslenskra og erlendra eignarhaldsfélaga er því makalaust mikill.“

— — —

„Skilaskýrslan sýnir einnig ljóslega að lánastefna Kaupþings var reyndar einstaklega, svo ekki sé sagt óvenjulega, áhættusöm: 53 prósent af útlánum bankans voru til aðeins tíu aðila. Allir þessir aðilar eru skráðir í Bretlandi nema einn sem er skráður í Lúxemborg.

Hugum aðeins að Kaupþing Singer & Friedlander, KSF, dótturfélagi Kaupþings í London. KSF var ekki almennur viðskiptabanki. Í skilanefndarskýrslunni bresku um þetta dótturfélag Kaupþings kemur fram að 400 einstaklingar voru í einkabankaviðskiptum hjá KSF. 40 prósent lána til þessara einstaklinga fóru í fasteignir. Næst stærsti útlánaliðurinn eru snekkjur: 17 prósent af lánum KSF fóru í að fjármagna snekkjukaup. Miðað við umfang einkabankalána má gera ráð fyrir að KSF hafi lánað um 34 milljarða til snekkjukaupa. Það er tæplega fjórum sinnum framlag ríkisins til Háskóla Íslands.

Formælendur gömlu bankanna geta haldið því fram að alþjóðleg lánsfjárkreppa hafi gert út um bankana. En kreppan var ekki ófyrirsjáanlegar náttúruhamfarir heldur viðbrögð við starfsemi fjármálafyrirtækja, þá líka galinni útlánastarfsemi. Útlán íslensku bankanna eru spegilmynd þess galskapar. Til að átta sig á umsvifum og örlögum íslensku bankanna er nauðsynlegt að átta sig á útlánastefnu þeirra – var stefnan viturleg eða ekki? Svo er auðvitað spurning hvað ríkið á að gera við bankana – en það er önnur saga.“