fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Eyjan

Ekki skandínavískir kjarasamningar – plástraður verðbólgudraugur

Egill Helgason
Laugardaginn 11. janúar 2014 12:47

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Tveir af hinum frábæru pistlahöfundum á Eyjunni færa okkur heim nöturleg sannindi á þessum laugardegi.

Það er í fyrsta lagi Stefán Ólafsson sem hrekur lið fyrir lið þá dellu að hér hafi menn verið að gera kjarasamninga að skandínavískri fyrirmynd. Því fer öldungis fjarri eins og Stefán sýnir:

Skandínavar hafa mun hærri laun en Íslendingar

Skandínavar vinna mun skemmri vinnutíma en Íslendingar

Kaupmáttur Skandínava lækkaði ekki um 20% í fjármálakreppunni eins og gerðist á Íslandi

Skandínavar þurfa því ekki að vinna upp mikið kaupmáttartap eins og við

Skandínavar semja gjarnan um hóflegar kauphækkanir, enda ásættanlegt í því kjarasamhengi sem þeir búa við

Kaup í Skandinavíu hækkar þó almennt um 2% umfram verðlag á ári hverju

Skandínavar búa við stöðugri gjaldmiðla en Íslendingar, sem skapar mun meiri stöðugleika og minni verðbólguþrýsting

Skandínavar þurfa ekki að rýra kaupmátt til að ná stöðugleika. Þeir hafa alvöru gjaldmiðil og festu í stjórnsýslu sem því skilar.

Stefán segir að í raun sé það áróður að halda því fram að þessir kjarasamningar séu sérstaklega skandinavískir.

Í þessu samhengi verður varla framhjá því horft, að allt þetta tal um að það sé sérstaklega skandínavískt að semja um kaupmáttarrýrnun er einfaldlega áróður og ósannindi – í besta falli misskilningur.

Skandínavar leggja ábyrgðina á stöðugleika ekki einhliða á launþega. Þeir þvinga því ekki fram kaupmáttarskerðingar til að ná fram stöðugleika. Þeir fara aðrar leiðir til þess.

Í öðru lagi er það Andri Geir Arinbjarnarson sem fjallar um hvernig barist er gegn verðbólgudraugnum með plástrum, eins og hann orðar það. Eins og bent hefur verið á hér á síðunni er þarna á ferðinni aðferðir sem hafa áður verið notaðar og reyndust duga heldur skammt. Þetta er nefnilega endurtekið efni. Andri skrifar:

„Nú reyna menn á nýrri öld og ætla að koma að draugnum sofandi þar sem hann mókir eftir 10% hækkunn krónunnar gagnvart dollara á síðasta ári. En þó gjaldeyrishöft hefti aðgang að fóðri fyrir verðbólguna nærist hún á fleiru. Vextir fara hækkandi og skuldug fyrirtæki þurfa peninga til að borga okurlán í íslenskum krónum. Þá peninga sækja þau til almennings með því að hækka verð, þetta má kalla skuldaverðbólgu. Og svo er yfirleitt stærsti hluti verðhækkana fólginn í húsnæði. Fasteignir og leiguverð hækkar í skjóli hafta. Þannig eru höftin tvíbennt sverð, draga úr og kynda verðbólguna á sama tíma.

Traust til stjórnmálamanna og samstaða sveipuð auglýsingaskrumi eru veikir plástrar. Í besta falli er þetta skammtímalausn sem reddar málum fram yfir sveitarstjórnarkosningar. Vandamálið er sem fyrr algjört vantraust á íslensku krónunni.

Það er aðeins ein langtímalausn til á þeim vanda og hún felst í nýjum alþjóðlegum gjaldmiðli.“

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Pennar

Mest lesið

Nýlegt

EyjanFastir pennar
Fyrir 3 dögum

Nína Richter skrifar: Þegar femínistarnir þagna

Nína Richter skrifar: Þegar femínistarnir þagna
EyjanFastir pennar
Fyrir 4 dögum

Þorsteinn Pálsson skrifar: Nei er stefnubreyting til meiri óvissu

Þorsteinn Pálsson skrifar: Nei er stefnubreyting til meiri óvissu
Eyjan
Fyrir 4 dögum

Orðið á götunni: Líttu þér nær, Sólveig Anna

Orðið á götunni: Líttu þér nær, Sólveig Anna
EyjanFastir pennar
Fyrir 5 dögum
Landráðamenn
Eyjan
Fyrir 5 dögum

Sverrir Páll Einarsson skrifar: Klárum frumvarp um brottfararstöð eins og þjóðin vill

Sverrir Páll Einarsson skrifar: Klárum frumvarp um brottfararstöð eins og þjóðin vill
Eyjan
Fyrir 6 dögum

Orðið á götunni: Guðlaugur Þór ræður mestu um listann í Reykjavík – logar í illdeilum þótt reynt sé að tala um samstöðu

Orðið á götunni: Guðlaugur Þór ræður mestu um listann í Reykjavík – logar í illdeilum þótt reynt sé að tala um samstöðu
Eyjan
Fyrir 1 viku

Grímur Sæmundsen: Þrátt fyrir eldsumbrot höfum við getað haldið fullum dampi

Grímur Sæmundsen: Þrátt fyrir eldsumbrot höfum við getað haldið fullum dampi
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Óttar Guðmundsson skrifar: Losum fráflæðisstífluna

Óttar Guðmundsson skrifar: Losum fráflæðisstífluna
Eyjan
Fyrir 1 viku

Segir framkomuna í garð Guðmundar Inga skýrt dæmi um óheiðarleika stjórnmálanna – „Lygin festist“

Segir framkomuna í garð Guðmundar Inga skýrt dæmi um óheiðarleika stjórnmálanna – „Lygin festist“
Eyjan
Fyrir 1 viku

Orðið á götunni: Ólíkt hafast þeir að – sumir skilja að tímabundin skipun í embætti er tímabundin, aðrir ekki

Orðið á götunni: Ólíkt hafast þeir að – sumir skilja að tímabundin skipun í embætti er tímabundin, aðrir ekki