Reykjavík þróaðist á stuttu árabili frá því að vera þéttbyggð borg yfir í að vera dreifbýlasta borg á Norðurlöndum. Ásgeir Jónsson hagfræðingur skrifar um þróun byggðarinnar í Reykjavík í nýtt hefti tímaritsins Vísbendingar.

Ásgeir rekur hvernig samgöngurnar hafa haft áhrif á þéttleika byggðarinnar, uns, eins og hann segir í lokaorðunum, að óhjákvæmilegt er að borgin fari að þéttast aftur:

„Höfuðborgarsvæðið hefur nú náð þeim krítíska punkti að samgöngukerfi þess, byggt á einkabílum og stofnbrautum, er komið að ákveðnum þolmörkum. Á síðustu árum hafa skapast sterkir hagrænir hvatar til þéttingar byggðar með hækkandi eldsneytisverði og vaxandi umferðarálagi, sem hafa aukið bæði ferðatíma og ferðakostnað innan borgarsvæðisins.

Ásókn fólks í það að búa nær miðju borgarinnar hefur vaxið svo það eigi hægar með að sækja vinnu, þjónustu og menningu. Þessu til viðbótar hafa lægri vextir og fleiri möguleikar til fasteignafjármögnunar auðveldað fólki að kaupa húsnæði nær miðju borgarinnar. Búsetuvalið stendur á milli þess að „kaupa eða keyra“ – það er kaupa tiltölulega dýrt húsnæði miðsvæðis vegna nálægðarinnar eða keyra langa leið frá ytri mörkum borgarinnar þar sem fermetraverð er lægra en í miðbænum. Báðir þessar þættir – hækkandi eldsneytisverð og lækkandi vextir – hafa nú snúist á sveif með miðbænum. Breytingar í atvinnuháttum, einkum vöxtur þjónstugreina – allt frá ferðaþjónustu til ýmis konar sérhæfðrar þjónustu – munu einnig leggjast á sömu sveif.

Þegar litið er fram má búast við aukinni þéttni í búsetu á höfuðborgarsvæðinu og þá jafnframt að bæði fasteignaverð og húsaleiga á miðlægum svæðum muni hækka töluvert. Hægt er að orða það svo að Reykjavík sé aftur á leið til fortíðar.“

Skólavörðuholtið er þéttbýlasta svæðið í Reykjavík. Ásgeir spáir því að fasteignaverð og húsaleiga muni enn hækka miðsvæðis í borginni.