Guðrún Ebba Ólafsdóttir svarar ásökunum fjölskyldunnar í 5. þætti hlaðvarps um Biskupsmálið.

Í fimmta þætti hlaðvarpsins er haldið áfram þar sem frá var horfið í síðasta þætti, þar sem Guðrún Ebba lýsti því hvernig hún fór smám saman að horfast í augu við það kynferðisofbeldi sem faðir hennar beitti hana.

Að þessu sinni beinist athyglin að því sem tók við eftir að Guðrún Ebba steig fram opinberlega með sögu sína í bókinni Ekki líta undan, sem Elín Hirst skráði. Fjallað er um þau viðbrögð sem mættu henni í kjölfarið, ekki síst frá eigin fjölskyldu, þegar frásögn hennar var dregin í efa opinberlega og hún ásökuð um rangar eða falskar minningar.

Í þættinum svarar Guðrún Ebba í fyrsta sinn opinberlega ásökunum sem settar voru fram af bróður hennar, Skúla Sigurði Ólafssyni, í Kastljósi árið 2011 og síðar af mágkonu hennar, Sigríði Björk Guðjónsdóttur, í fjölmiðlaviðtali árið 2012. Um er að ræða áhrifamikinn vitnisburð um það hvað það getur kostað að segja frá ofbeldi þegar andstaðan kemur úr innsta hring.

„Hún er ekki bara fagmanneskja, hún er í gríðarlegri valdastöðu, hún er með gríðarlega mikil völd“

„að leyfa sér að segja þetta og leyfa sér á sama tíma að vera opinber talsmaður í þessum málum“

„Það sem bæði presturinn og sálfræðingurinn sögðu var að pabbi var látinn á þessum tíma og gæti ekki borið hönd fyrir höfuð sér… og þá hefur þú annars vegar hann, og hins vegar mig sem litla stúlku sem hafði ekki nokkurn möguleika á því að verjast“

Annar gestur þáttarins er Elín Hirst, fjölmiðlakona og höfundur bókarinnar, sem ræðir bókaskrifin, viðbrögð samfélagsins og þann lærdóm sem draga má af sögu Guðrúnar Ebbu.

„Þetta er eins og heilkenni, að sá sem segir frá og sá sem verður fyrir ofbeldinu og sá sem í raun og veru þarf mest á hjálp að halda, honum er hent fyrir borð, honum er hent út úr the circle of trust. Og nákvæmlega sama gerist hjá Guðrúnu Ebbu. Hún er vonda konan. Þetta er bara pattern í svona málum.“

Þátturinn fjallar jafnframt um hvernig hugtakið „falskar minningar“ hefur verið notað í opinberri umræðu til að draga úr trúverðugleika þolenda, og setur þá umræðu í sögulegt og fræðilegt samhengi.

Fimmti þáttur er þannig bæði framhald fyrri frásagnar og uppgjör við afneitun, fjölskyldurof og vald. Hann varpar ljósi á það hvernig þolendur standa oft ekki aðeins frammi fyrir eigin áföllum, heldur einnig höfnun, tortryggni og kerfisbundinni vörn þeirra sem vilja ekki horfast í augu við sannleikann.

Í lokaþætti þáttaraðarinnar sem kemur út eftir viku verður sjónum beint að því sem læra má af biskupsmálinu: hvernig samfélagið, fjölmiðlar, kirkjan og réttarkerfið brugðust og hvaða úrbætur eru nauðsynlegar svo þolendur fái raunverulegan stuðning og réttláta málsmeðferð.

Hlaðvarpsstjórnandi og höfundur er Gabríela Bryndís Ernudóttir.