Siv Friðleifsdóttir fyrrum ráðherra og þingmaður Framsóknarflokksins skorar á Alþingi að draga til baka frumvarp þingmanna Viðreisnar um vefsölu áfengis. Segir Siv frumvarpið ekki boða gott fyrir lýðheilsu og muni gera út af við ÁTVR. Telur hún einnig frumvarpið einkennast af misskilingi þingmannanna.
Siv var þingmaður frá 1995-2013 og umhverfisráðherra frá 1999-2004 og heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra frá 2006–2007. Siv var ráðin í starf sérfræðings í félagsmálaráðuneytinu árið 2016 en virðist nú hafa látið af því starfi en nafn hennar er ekki að finna á lista yfir starfsfólk Stjórnarráðsins.
Frumvarpið sem Siv gerir svo miklar athugasemdir við var lagt fram af þingmönnum Viðreisnar en fyrsti flutningsmaður er Grímur Grímsson. Frumvarpið er til breytinga á áfengislögum og gengur út á að heimilað verði að reka vefverslun með áfengi til neytenda, að uppfylltum tilteknum skilyrðum.
Siv segir í umsögn sinni um frumvarpið að í því endurspeglist grundvallar misskilningur. Flutningsmenn virðist ekki átta sig á því að rekstur ÁTVR á Íslandi sé grundvallaður á lýðheilsu, samfélagslegri ábyrgð og vernd barna og ungmenna.
Hún segir það einnig rangt sem haldið sé fram í greinargerð frumvarpsins að því sé ekki ætlað að breyta hlutverki ÁTVR og feli ekki í sér beinar tillögur um breytingar á áfengisstefnu, áherslum í lýðheilsumálum eða fyrirkomulagi tekjuöflunar ríkisins á þessu sviði.
Siv minnir á að Ísland, Svíþjóð, Finnland og Noregur reki áfengiseinkasölu í eigu viðkomandi ríkis þar sem áfengi sé ekki eins og hver önnur neysluvara. Reksturinn byggi á lýðheilsu og vernd barna og ungmenna og á þeim grunni hafi verið samþykkt að þessi ríkisrekstur væri í samræmi við reglur EES og ESB.
Þær vefverslanir með áfengi sem reknar hafi verið hérlendis undanfarin misseri hafi hinsvegar verið taldar ólöglegar af ÁTVR, lögreglu, forvarnarsamtökum, foreldrasamtökum og miklu fleirum, enda sé slík sala nú loks fyrir dómstólum í sérstöku prófmáli.
Siv vitnar í grein sem hún ritaði á Vísi fyrr í þessum mánuði um vefverslanirnar:
„Á þessum árum var stanslaus áróður í gangi frá leiðandi ráðherrum sem fóru með málefni ÁTVR og málefni lögreglunnar. Á árunum frá því að ÁTVR kærði áfengisnetsöluna árið 2020 til lögreglunnar og til síðustu ríkisstjórnarskipta gáfu báðir fjármálaráðherrarnir, sem fóru með málefni ÁTVR og höfðu afgerandi fjárlagavald yfir ríkisstofnunum, út að þeir vildu breyta lögunum og heimila netsölu og/eða leggja niður ÁTVR. Þetta voru Bjarni Benediktsson og Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gyfadóttir. Á sama hátt gáfu allir dómsmálaráðherrar þessa tíma og þar með æðstu yfirmenn lögreglunnar í landinu, út að þeir vildu breyta lögunum og heimila netsölu þessa. Dómsmálaráðherrar á þessum tíma voru Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, Jón Gunnarsson og Guðrún Hafsteinsdóttir. Jón Gunnarsson gekk einna lengst sem sagði beint út að hann teldi söluna vera löglega … Undir þessum tón lá kæra ÁTVR á borðum lögreglunnar ár eftir ár án framgangs.“
Minnir Siv á að ESA hafi krafið íslensk stjórnvöld um svör vegna þessarar netsölu og segir nær að svara þeim. Algjört lágmark sé að fram fari lýðheilsumat á áhrifum frumvarpsins áður en það sé samþykkt. Verði frumvarpið að lögum muni áfengisneysla aukast og líklega verða jafn mikil og í Danmörku þar sem löggjöf um áfengissölu er sú frjálslegasta á Norðurlöndum:
„Þangað viljum við ekki fara því hver viðbótarlítri í neyslu þýðir um 17-20 milljarða viðbótarútgjöld fyrir ríkissjóð. Þangað viljum við ekki fara því við viljum verja lýðheilsu og vernda börn og ungmenni. Við viljum líka sýna samfélagslega ábyrgð.“
Minnir Siv á að lokum að foreldra- og forvarnarsamtök og heilbrigðisstéttir hafi hvatt til þess að ekki verði slakað á klónni í þessum efnum og þannig staðinn vörður um íslenska lýðheilsustefnu. Skorar hún á allsherjar- og menntamálanefnd sem er með frumvarpið til meðferðar og þingheim allan að láta frumvarpið ekki fram ganga:
„Því ég fullyrði að það mun fella ÁTVR og kollvarpa gildandi áfengisstefnu.“
