
Nefnd um eftirlit með lögreglu telur það afar óheppilegt en þó ekki ámælisvert að sérsveit ríkislögreglustjóra og lögreglan á Norðurlandi eystra hafi stöðvað mann sem var á gangi á Akureyri, tekið hann í lögreglutök og leitað á honum. Maðurinn gekk við hækju og var á leið frá lækni og sjúkraþjálfara og sagði að við handtökuna hafi meiðsli sem hann var með versnað. Var ástæða þess að hann var stöðvaður sú að hann var í klæðnaði sem líktist klæðnaði annars manns sem lögreglan var að leita að.
Kvörtunin var lögð fram í lok september á síðasta ári en atvikið átti sér stað fyrr í mánuðinum.
Það er ekki tekið beint fram að atvikið hafi átt sér stað á Akureyri en þar sem mestur fjöldi lækna og sjúkraþjálfara á Norðurlandi eystra er þar verður að teljast líklegast að þetta hafi gerst þar.
Í kvörtuninni voru gerðar athugasemdir við meint harðræði við handtöku af hálfu starfsmanna lögreglustjórans á Norðurlandi eystra þegar afskipti voru höfð af manninum. Fram kemur eins og áður sagði að hann hafi verið fótgangandi á leið heim frá lækni og sjúkraþjálfara með hækju meðferðis, þegar sérsveitarmenn hafi komið að honum, tekið hann í lögreglutök og leitað á honum sem hafi leitt til þess að fyrirliggjandi meiðsli hans hafi versnað.
Eftir afskiptin hafi hann verið upplýstur um að lögreglan leitaði að vopnuðum einstaklingi sem klæddist sambærilegum fatnaði og hann. Þá hafi einnig komið fram í kvörtuninni að ástand mannsins hafi versnað til muna eftir afskipti lögreglu af honum og biði hann frekari mats til að meta þann skaða sem afskiptin hafi valdið honum.
Í bréfi lögreglunnar á Norðurlandi eystra til nefndar um eftirlit með lögreglu kemur fram að útskýrt hafi verið fyrir manninum af hverju afskiptin af honum hafi átt sér stað, hann hafi þegar og ítrekað verið beðinn afsökunar á því að farið hafi verið mannavillt, honum boðið far heim til sín en einnig hafi honum verið boðið að fara á sjúkrahús að láta líta á sig sem hann hafi ekki þáð. Í lögregluskýrslu komi m.a. fram að hann hafi ekki viljað fara á sjúkrahúsið til að tryggja að fótur hans hafi ekki orðið fyrir frekari skaða.
Kvartandinn hafi sagst ætla að ræða við félagsráðgjafann sinn vegna atviksins. Honum hafi einnig verið bent á að hann gæti leitað á lögreglustöðina fyrir frekari aðstoð eða upplýsingar í kjölfarið. Þá vísaði embættið loks á starfsmenn ríkislögreglustjóra varðandi upphaf afskiptanna sem höfð voru af manninum.
Fram kemur í svari embættis ríkislögreglustjóra að för mannsins hafi verið stöðvuð þar sem hann gekk við hækju. Sérsveitarmaður hafi með höggboltabyssu í lágri viðbragðsstöðu skorað á manninn, að gera eitthvað sem hefur verið afmáð úr ákvörðun nefndarinnar, sem hann hafi ekki hlýtt. Aðstæður hafi verið metnar þannig að maðurinn væri ekki burðugur til átaka og hendur hans verið sjáanlegar. Því hafi verið ákveðið að beita ekki höggboltabyssunni heldur færa manninn í lögreglutök.
Hann hafi verið færður upp við grindverk uppistandandi og gerð á honum öryggisleit til að tryggja öryggi. Maðurinn hafi kvartað undan eymslum í fæti og því hafi verið reynt að hlífa honum eins og mögulegt var. Í kjölfarið hafi lögreglan á Norðurlandi eystra mætt á svæðið, tekið við manninum og átt við hann samtal og skýrt málavexti og framhaldið fyrir honum.
Nefnd um eftirlit með lögreglu segir gögn málsins bera með sér að maðurinn hafi verið klæddur í sams konar klæðnað og eftirlýstur einstaklingur sem nýlega hafi yfirgefið vettvang ofbeldisbrots skammt frá þeim stað þar sem maðurinn var handtekinn. Hafi hinn eftirlýsti einstaklingur verið grunaður um að bera vopn. Um leið og lögreglan hafi áttað sig á mistökum sínum hafi manninum verið sleppt og hann beðinn afsökunar.
Sé hér um að ræða afar óheppilegt atvik og ljóst sé að manninum hafi verið verulega brugðið auk þess sem líkamlegt ástand mannsins hafi að hans sögn versnað við inngrip lögreglu. Við mat á því hvort háttsemi lögreglu teljist ámælisverð verði að líta til þess að lögreglan hafi haft ástæðu til að ætla að hinn eftirlýsti einstaklingur væri vopnaður og því hugsanlega hættulegur. Verði því ekki séð að handtaka mannsins hafi sem slík verið meira íþyngjandi en þörf var á þó að síðar hafi komið í ljós að um mistök hafi verið að ræða.
Í þessu ljósi telur nefndin að ekki séu uppi vísbendingar um mögulega refsiverða eða ámælisverða háttsemi starfsmanna lögreglu í málinu. Hins vegar kunni atvik af þessu tagi, þar sem rangur einstaklingur sé tekinn höndum, að gefa lögreglu tilefni til að skoða hvort unnt hefði verið að bregðast við með öðrum hætti.
Þá bendir nefndin að lokum manninum á að hann hafi heimild til að krefjast bóta á grundvelli laga um meðferð sakamála.