Þrír formenn samtaka opinberra starfsmanna lýsa yfir verulegri óánægju með ummæli Diljár Mistar Einarsdóttur þingmanns Sjálfstæðisflokksins um opinbera starfsmenn á Alþingi í síðustu viku. Segja formennirnir að þingmaðurinn hafi gert lítið úr störfum opinberra starfsmanna sem sinni bráðnauðsynlegri grunnþjónustu í íslensku samfélagi.
Lét Diljá Mist ummælin falla síðasta fimmtudag í 1. umræðu um frumvarp Daða Más Kristóferssonar fjármála- og efnahagsráðherra til breytinga á lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins en liður í frumvarpinu er að afnema þá skyldu að áminna þurfi ríkisstarfsmenn fyrst áður en hægt sé að segja þeim upp.
Diljá lýsti yfir ánægju sinni með frumvarpið og minnti á að hún hefði sjálf áður lagt fram frumvarp um afnám áminningarskyldunnar. Sagði hún meðal annars:
„Mikill meirihluti ríkisstarfsmanna eru hæfir starfsmenn sem vinna verkefni sín samviskusamlega.“
Bætti hún við að afnám áminningarskyldunnar snúist bara um ríkisstarfsmenn sem hafi gerst brotlegir í starfi eða sinni starfi sínu ekki með fullnægjandi hætti. Í lok ræðunnar gerði hún athugasemd við ákvæði frumvarpsins um lengingu undanþágu frá setningu í embætti úr einu í tvö ár og lét um það eftirfarandi orð falla:
„Ég er ekkert að segja það að Birkenstokk-inniskórnir séu orðnir þá samgrónir við ríkisstarfsmenn við það tímamark.“
Í sameiginlegum pistli lýsa Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB, Magnús Þór Jónsson formaður Kennarasambands Íslands og Helga Rós Másdóttir, formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga yfir mikilli óánægju með þessi orð Diljár Mistar og segja hana með þeim gera lítið úr opinberum starfsmönnum:
„Á Alþingi í vikunni var opinberum starfsmönnum lýst sem týpum sem eru samgróin Birkenstock inniskónum sínum. Væntanlega hefur viðkomandi séð fyrir sér stelpurnar sem starfa á spítalanum druslast sín 10.000 skref á vaktinni í inniskónum. Eða lögreglumanninn sem lufsast í inniskónum í handtöku á vopnuðum ofbeldismanni. Kannski framhaldsskólakennarann sem á að tryggja einstaklingsmiðaðan árangur 30 nemenda – með 90 sekúndur á hvern.“
Formennirnir minna á að konur séu um 70 prósent starfsfólks á opinbera vinnumarkaðnum en um 40 prósent allra kvenna á Íslandi starfi hjá hinu opinbera. Nærri helmingur ríkisstarfsmanna starfi í heilbrigðis- og félagsþjónustu og um helmingur starfsmanna sveitarfélaga í menntakerfinu.
Þremenningarnir segja starfsfólk á opinberum vinnumarkaði veita þjónustu sem hafi bein áhrif á öryggi og heilsu almennings, jöfnuð, félagslega samheldni og velsæld. Störfin spanni allt frá nánum samskiptum við fólk í viðkvæmum aðstæðum — í heilbrigðisþjónustu, menntakerfi, löggæslu, fangelsum og félagsþjónustu — yfir í rekstur og viðhald mikilvægra samfélagsinnviða á borð við vegakerfi, almenningssamgöngur og orkumál.
Á bak við opinbera þjónustu sé starfsfólk sem beri ábyrgð á að þjónustan virki og að almenningur geti treyst henni:
„Íslendingar hafa lengi talið almannaþjónustuna vera meðal mikilvægustu stoða samfélagsins. Þjónustan væri ekki til staðar nema fyrir starfsfólkið sem veitir hana. Þau starfa á hverjum degi í aðstæðum sem algengt er að einkennist af viðvarandi aðhaldskröfu eða niðurskurði, manneklu og skorti á fjárfestingu í húsnæði, búnaði og tækjum. Kannski var starfsmaðurinn sem vann við hættulegar aðstæður og smitaðist af berklum í vinnunni í Birkenstock?“
Andmæla formennirnir því að ríkisstjórnin geri engar athugasemdir við orðræðu eins og þá sem þingmaðurinn hafi viðhaft:
„Þegar ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttir þegir yfir lítillækkandi orðræðu gagnvart opinberu starfsfólki er hún ekki hlutlaus – hún er að samþykkja hana. Og þegar hún velur að bregðast við með því að veikja ráðningarvernd þessa hóps blasir forgangsröðunin við. Minna öryggi fyrir fólkið sem ber uppi samfélagið.“
Mótmæla formennirnir þrír að lokum áformunum um afnám áminningarskyldunnar harðlega. Þau segja hana ekki forréttindi eða hindrun heldur lágmarksvernd gegn geðþótta, óréttlæti og óvönduðum stjórnarháttum. Að afnema hana leysi ekkert af þeim raunverulegu vandamálum sem blasi við eins og skortur á starfsfólki eða óviðunandi starfsaðstæður. Það sendi hins vegar skýr skilaboð um að fólkið sem haldi samfélaginu gangandi eigi að bera meiri ábyrgð en njóta minni verndar
