Áttatíu ár voru í gær liðin frá því að nasistar lögðu grunn að hryllingnum sem átti síðar eftir að verða að veruleika í útrýmingarbúðum nasista, en fundurinn átti sér stað í litlu sveitasetri í útjaðri Berlínar í Wannsee og átti síðar eftir að fá nafnið Wannsee ráðstefnan.

Fimmtán hátt settir meðlimir nasistaflokksins og þýska hersins komu þar saman og aðeins 90 mínútum síðar höfðu þeir lagt lagt línurnar um hvernig staðið skyldi að flutningi milljóna gyðinga og annarra „óæskilegra“ í útrýmingarbúðir. Vekur skilvirkni nasista enn hrylling í dag, öllum þessum áratugum síðar.

Í grein New York Times um málið í gær sagði frá því að aðeins eitt eintak af fundargerð hafi lifað stríðið af, en nasistarnir voru þekktir fyrir ítarlegar skýrslugerðir um allt sem þeir framkvæmdu. Raunar er það svo að nánast hvert einasta morð í útrýmingarbúðunum um gjörvalla Evrópu er til á skrá einhvers staðar.

Þessi staka fundargerð fannst í gögnum þriðja ríkisins tveimur árum eftir stríðslok og var mikilvægi þess strax ljóst. Gögnin voru meðal annars notuð sem sönnunargögn í Nuremberg réttarhöldunum.

Sjálft sveitasetrið, villan í Wannsee, stóð svo ónotuð í langan tíma þar til hún var notuð sem gistiheimili fyrir ungmenni í skólaferðalögum. Eftir fall múrsins og sameiningu Þýskalands var húsinu svo loks breytt í minningarreit fyrir þá sem létust í útrýmingarbúðum nasista. Sem fyrr segir er húsið í útjaðri Berlínar og er hægt að heimsækja það og safnið sem það hýsir í stuttri ferð frá borginni.