Ólíkt flestum sem ég heyri í hér á Íslandi er ég ekkert sérstaklega spenntur fyrir sjálfstæði Skotlands.
Mér finnst balkanísering Evrópu ekkert sérlega góð hugmynd, það að álfan broti upp í smáríki.
Ef Skotland yrði sjálfstætt – skoðanakannanir segja reyndar að það sé ólíklegt – yrði það til dæmis lyftistöng fyrir Katalóna.
Í Katalóníu er mjög sterk sjálfstæðishreyfing – og ekki að öllu leyti geðsleg. Þar hefur geisað nokkuð skæð þjóðremba. Ég veit um fólk sem hefur beinlínis flutt frá Katalóníu vegna hennar.
Í grein í New Statesman skrifar skoski rithöfundurinn Ewan Morrison um „hið innantóma já“. Hann fjallar þar um mjög öfluga áróðursherferð sjálfstæðissinna sem byggir á þessu eina orði – já.
Morrison segir að þrýstingur já-sins sé mjög sterkur. Hann gekk í liðið fyrst, en hefur nú snúist hugur.
Hann segir að já-sinnar séu mjög sundurlaus hópur, þar séu græningjar, trotskíistar, hatursmenn Englands, andstæðingar hnattvæðingar, unnendur gelískrar tungu, friðarsinnar, þeir sem eru á móti olíuvinnslu og þeir sem eru á móti stjórnmálum eins og þau eru leikin í nútímanum.
Þessir hópar séu að leita að stærri sneið af hinni pólitísku köku en áður – í minna ríki. Morrison efast um að þessir hópar nái saman til að skapa betra, „jákvæðara“, Skotland. Jáið sé því merkingarlaust, eins og slagorð sem er hannað á auglýsingastofu.
Annars er merkilegt að fylgjast með umræðunni um sjálfstætt Skotland hér á Íslandi. Mér heyrist, eins og ég sagði áður, að flestir hér vilji að Skotar kjósi sjálfstæðið – meira að segja þeir sem nú vilja að Ísland gangi Noregi á hönd. Hjá sumum er þetta blandið þórðargleði, menn myndu ekki sýta að la perfide Albion fengi á baukinn.
En þetta er reyndar á ýmsum forsendum, til dæmis skrifar Vigdís Hauksdóttir á Facebook:
– er fólk ekki spennt fyrir þjóðaratkvæðagreiðslunni í Skotlandi á morgun – sé að Darling, Gordon Brown og elítan í London beita rosalegum hræðsluáróðri – þekkjum það úr Icesave – nákvæmlega þessir menn settu á Ísland hryðjuverkalög og ætluðu að knésetja okkur sem þjóð – fæ hroll við að hugsa til baka til þessa tíma …
Svo má auðvitað vera að eitthvað leysist úr læðingi ef Skotland yrði sjálfstætt. „Sjálfstæðið er sívirk auðlind“ er titill á bók sem mér er minnisstæður. Hún er skrifuð af einum helsta andstæðingi ESB á Íslandi. En þarna er þess reyndar að gæta að gæta að Evrópusambandið er algjör forsenda fyrir sjálfstæðisbaráttu Skota og Katalóníumanna. Í sjálfstæðishugmyndunum felst að þjóðirnar geti skipt beint við Brussel – notið skjóls af ESB – í stað þess að þurfa að fara í gegnum London eða Madrid.
