
Síðunni hefur borist þetta áhugaverða bréf frá ágætum kunningja. Hér er fjallað um það orðalag úr Financial Times að sé general dislike í garð Íslands. Þetta er víst ekkert persónulegt, heldur stendur erlendum fjármálamönnum stuggur af hinum miklu sveiflum sem einkenna íslenskt viðskiptalíf. Við erum semsagt ekki bara að eiga við ímyndarvanda heldur á hann sér dýpri rætur þótt stjórnmálamönnunum þyki það erfið tilhugsun. Það er kerfið sem er ekki að virka.
En hér er bréfið:
„Umræðan um íslensku fjámálakreppuna er farin í ýmsar áttir. Undarlegast sýnist mér þegar athyglin beinist nær einvörðungu að mönnum og ímynd. Hin raunverulegi vandi er strúktúr vandi. Í fyrsta lagi eru þrír stærstu bankarnir átta sinnum stærri en þjóðarframleiðsla (eitt helst einkenna lítilla hagkerfa er sérhæfing og vöxtur á alþjóðlegum mörkuðum þar sem heimamarkaður dugar ekki). Í öðru lagi hvílir þetta bankakerfi á minnsta sjálfstæða myntkerfi veraldar. Í þriðja lagi er gjaldmiðillinn í höndum alþjóðlegra spákaupmanna en aðeins um 20% af vægi krónunnar í dag ræðst af innlendum framleiðsluþáttum. Í fjórða lagi hefur viðvarandi verðbólga einkennt íslenskt hagkerfi undanfarin ár samhliða miklum hagvexti. Af þessu má ráða að aðstæður á Íslandi eru óvenjulegar.
Þegar Friðrik Jónsson kemst að þeirri niðurstöðu að umsögn analistans “There is a general dislike of Iceland” sé fyrst og fremst ímyndarvandi þá les hann ekki alla setninguna. En þar segir “every movement in the market gets magnified when it comes to Iceland.” Það sem aumingja analistinn er einfaldlega að segja er að hagfærðingum, verðbréfasölum og analistum líkar ekkert sérlega við Ísland vegna þess að þar margfaldast alltaf allt af ástæðum sem þeir skilja ekki. Ég get ekki annað en haft samúð með þessu sjónarmiði.
Gengi bréfa í Kauphöll Íslands hækkaði meira en nokkur staðar í heiminum á árunum 2003 – 2006 eða þegar offramboð var á lánsfjármagni á alþjóðamörkuðum. Gengi bréfa í Kauphöll Íslands lækkaði meira en annars staðar þegar lánsfjárkreppa skall á alþjóðlega markaði. Þetta ætti ekki að koma á óvart og hefur ekkert með ímyndarvanda að gera.
Við skulum passa okkur á stjórnmálamönnum sem reyna að koma sér undan því að taka ákvarðanir sem skipta munu sköpum (Evra, ESB, Íbúðalánasjóður, ríkisútgjöld, álver í Helguvík) með því að þrasa um einhvern ímyndarvanda sem þeir telja sig síðan geta leyst með því að tala fallega um Ísland í erlendum fjölmiðlum og setja “utanríkisráðuneytið á fullt” í að kynna Ísland.“