
Ýmislegt man maður úr fréttum þegar það er rifjað upp. Ég uppgötva að mér er í fersku minni þegar bresku togararnir fórust í ofsaveðrum snemma árs 1968. Ég hef verið átta ára. En þegar ég heyri nöfnin á skipunum rifjast þetta allt upp: Ross Cleveland, Notts County. Ég mundi líka nafnið á skipverjanum sem bjargaðist af Ross Cleveland: Harry Eddom. Hann fannst á lífi þrjátíu og sex tímum eftir að skipið sökk. Tveir félagar hans sem voru með honum í björgunarbáti króknuðu úr kulda.
Núorðið gera menn sér ekki alveg grein fyrir því hversu mikill floti frá Bretlandi var hér að veiðum á þessum tíma. Útgerðarbæirnir Hull og Grimsby höfðu mörg hundruð skip sem sóttu í Norðursjó og á Íslandsmið. Sum þessara skipa voru kannski heldur vanbúinn – en þetta var samt stolt bæjarbúa og undirstaðan undir blómlegu atvinnulífi.
Svo hrundi þetta allt. Í landhelgisstríðum hröktu Íslendingar bresku togarana af miðunum. Fyrir Íslendinga var þetta glæsilegur sigur (þótt seinna kæmi í ljós að við fórum ekki síður illa með fiskimiðin). Fyrir fólk í Hull og Grimsby var þetta meiriháttar áfall – jafnvel svik.
Í mars 1986 fór ég í siglingu með Óskari Halldórssyni, íslenskum netabáti, til Grimsby. Tilgangurinn var að skrifa um líf íslenskra sjómanna í landlegu í sjávarbæjunum við Humberfljót. Þetta var áhrfamikil ferð. Mikið fyllerí, slagsmál, vændiskonur og tilheyrandi.
Það sem mér fannst merkilegast var að kynnast viðhorfi íbúa Hull og Grimsby til Íslendinga. Þeir litu á okkur eins og nákomna vini eða ættingja sem þeir höfðu átt mikið saman að sælda við, en um leið fann maður fyrir miklum sárindum. Ég man að ein konan sagði við mig þar sem við sátum að sumbli í káetu norsks skipstjóra:
Iceland killed this town!
Þeim fannst við hafa komið illa fram við þá og að sumu leyti er það rétt. Íslendingar unnu einhvers konar sigur yfir bresku ríkistjórninni, en þetta fólk var að sumu leyti á sama báti og við – íbúar sjávarbyggðar í norðurhöfum.
Svo sáum við bara sjálfir Íslendingar um að eyðileggja fiskimiðin með skuttogaravæðingu og annarri vitleysu – en það er önnur saga.
Þá voru engir togarar eftir í Hull og Grimsby en frægasti skipstjórinn úr þorskastríðinu, Bunny Newton, var farinn að reka spilahöll og klúbb í Cleethorpes, skemmtibæ skammt utar með fljótinu. Rauða ljónið sem hafði verið helsti viðkomustaður Íslendinga í landlegum var búið, melludrottningin Linda Johnson sem sögð var hafa sofið hjá miklum fjölda íslenskra sjómanna var farin að reskjast.
Ég veit ekki hvað varð af Harry Eddom, en myndin er allavega af honum, tekin á Hótel Borg, tíu dögum eftir hina hræðilegu atburði 4. febrúar 1968.