[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=lcasqBRzeeA]

Merkilegt að heyra fólk segja að ekki megi ráðast á trúarbrögðin; hið öfuga er eiginlega satt, það á að ráðast á trúarbrögðin, hæða þau og spotta, til að þau hverfi inn á það svið þar sem þau eiga heima – á hinu einkalega – andlega – sviði, en séu ekki að þvælast á hinu veraldlega, oft sem argasta kúgunartæki.

Trúarbrögð eins og þau eru stunduð á Íslandi eru að flestu leyti ágæt. Það er hægt að bera þau saman við sjónvarp með mörgum rásum. Maður getur horft á Omega ef maður vill – en ef maður vill það ekki getur maður verið alveg laus við að horfa nokkurn tíma á þá stöð.

Einn mesti trúarbragðaspottari allra tíma var súrrealistinn Luis Bunuel. Hann ólst upp í Aragon héraði á Spáni, stundaði nám í ströngum jesúítaskóla; þetta innrætti honum ævilanga óbeit á krikjunni. Kaþólska kirkjan á Spáni á tíma Bunuels var hreint ógeð; hélt alþýðunni í fáfræði, studdi kúgara hennar.

Bunuel fór úr landi og gerði myndir eins og Gullöldina sem er árás á kirkjuna. Hann hélt þessu áfram allt sitt líf. Gamall maður gerði hann mynd sem heitir Vetrarbrautin; þar er kirkjan dregin sundur og saman í háði.

Fyrir vikið var Bunuel lengst af landflótta frá Spáni; hann eyddi mestallri ævinni í Frakklandi og Mexíkó.

Fjölmenningarsinnar vilja halda því fram að maður eigi að bera virðingu fyrir trú annarra – hversu vitlaus sem hún er. Samkvæmt þeirri hugmynd fóru bæði Voltaire og Bunuel villur vega í árásum sínum á kirkju og kristni. Með sömu rökum hefði líka átt að sýna nasismanum umburðarlyndi (það gerðu reyndar sumir með tilvísan til Versalasamninganna). Þetta felur líka í sér að ekki séu til nein gildi sem eru betri en önnur. Öðru nafni kallast þetta menningarleg afstæðishyggja.

En það er vegna manna eins og Bunuels að ítök kirkjunnar á Spáni minnkuðu. Hún er reyndar að reyna að hafa áhrif á kosningarnar í landinu sem fara fram á Spáni 14. mars. Henni ofbýður hvað ríkisstjórn Zapateros er frjáslynd. Líklega verður henni ekki kápan úr því klæðinu. Kirkjan er sem betur fer veikluð; henni fer best að halda sig á andlega sviðinu.

Um þessar mundir er íslam uppivöðslusömustu trúarbrögðin. Innan þess er kúgunin mest og ofbeldið. Það væri óskandi að íslam gæti eignast sinn Bunuel – einhvern sem gæti hafist handa við að afhelga draslið. Það tekur langan tíma, er ábyggilega lífshættulegt, en nauðsynlegt.

* Hér að ofan er tengill á Gullöldina, mynd Bunuels frá 1930. Handritið skrifaði hann með vini sínum og landa Salvador Dali. Ljósmyndin er úr Vetrarbrautinni.