
Eiríkur Guðmundsson er að flytja röð þátta um William Faulkner í útvarpið. Það er hið besta mál. Þetta var stórmerkilegur rithöfundur og ég held hann eigi frekar erfitt uppdráttar núorðið. Altént hef ég ekki séð að hann sé sérlega mikið nefndur.
Þegar ég gekkst upp í að vera mikill bókmenntamaður í menntaskóla var Faulkner í tísku. Það var að einhverju leyti tengt því að evrópsk bókmenntaelíta hampaði honum. Hemingway var auðvitað miklu frægari – en það var vinsæl skoðun að Faulkner væri meiri höfundur.
Sartre var hrifinn af Faulkner og skrifaði um hann og síðarmeir rak Peter Handke áróður fyrir honum.
Á þessum árum var fáanleg þýðing Guðrúnar Helgadóttur á bókinni Sanctuary eða Griðastað sem þykir með aðgengilegri verkum Faulkners. Mig minnir að þýðingin hafi verið ágæt. Eftir það las ég nokkur af helstu verkunum eftir hann: The Sound and the Fury, Light in August, As I Lay Dying. Þetta eru fyrri verk hans, þau eru talin betri en það sem seinna kom.
Eins og skáldbróðirinn Hemingway missti hann flugið þegar komið var á miðjan aldur – og líkt og hjá Hemingway hefur drykkjuskap verið kennt um. Það þótti enginn amerískur rithöfundur maður með mönnum á fyrri hluta síðustu aldar nema hann væri líka ógurlegur drykkjumaður.
Stór hluti The Sound and The Fury gerist á einum degi, 7. apríl 1978. Eins og flest verk Faulkners fjallar hún um lífið í suðurríkjum Bandaríkjanna á áratugunum eftir þrælastríðið; á tíma sem einkennist af hnignun og depurð.
Ég man að mér þótti það afar merkilegt – og það var algjör tilviljun – að ég lauk við bókina 7. apríl 1978, nákvæmlega fimmtíu árum seinna, þá staddur á ferju milli Kaupmannahafnar og Oslóar. Svona skiptir máli þegar maður er átján ára og hrifnæmur.
Annars kom Faulkner til Íslands í október 1955 – að ég held á vegum bandarísks menningarstarfs sem átti að stemma stigu við útbreiðslu kommúnismans. Það er meira að segja hægt að hlusta á upptökur frá komu hans á þessum vef Ríkisútvarpsins.