Hagfræðingum ber saman um að höft séu komin til að vera – semsagt að ekki sé hægt að nota örmyntina krónu án þess að hún bundin í höft. Þetta þýðir í raun að Seðlabankinn er að möndla með krónugengið – hanna efnahagsumhverfið á Íslandi dag frá degi.

Annar möguleiki er að fara í gamla farið, að gengið sé einfaldlega pólitísk ákvörðun. Þá eru það ríkisstjórnir sem fella gengið eins og var í gamla daga. Líklega eru fáir sem vilja fara þessa leið. Eða treystum við hagfræðingunum ekki aðeins betur? 🙂

Við búum í hagkerfi þar sem sauðsvartur almúginn notar annars vegar íslenska krónu og hins vegar verðtryggða krónu. Hann er fastur í kerfi óstöðugleika og vaxtaokurs. Stórfyrirtæki og útgerðin láta ekki bjóða sér þetta – þau vilja hafa allt í erlendum gjaldmiðlum, nema þá launin sem eru borguð á Íslandi.

Þorsteinn Pálsson, fyrrverandi forsætisráðherra, spyr í nýjum pistli hvar sé réttlætið í þessu?

Aðstæður eru með þeim hætti á þjóðarskútunni að á annað borðið rær launafólk með miklum fjölda minni og meðalstórra fyrirtækja. Á þessu borði þurfa einstaklingar að taka lán til húsnæðiskaupa og fyrirtæki til margvíslegra fjárfestinga með vöxtum sem eru margfalt hærri en gerist í grannlöndunum.

Á hitt borðið róa útflutningsfyrirtækin. Þau gera reikninga sína upp í erlendum gjaldmiðlum og taka lán á sömu vöxtum og fyrirtækin í samkeppnislöndunum. Að auki hefur þetta borð sjálfvirka afkomubatatryggingu í gegnum gengislækkanir sem þeir greiða sem róa á hitt borðið.

Spurningin er þessi. Er ekki of mikil slagsíða á þjóðarskútunni að þessu leyti? Eru möguleikar manna jafnir? Þarf ekki meira réttlæti í þessum efnum?

Því miður vantar allt úthald í íslenska stjórnmálaumræðu. Stundum gýs upp umræða um peningamálin, en hún hverfur jafnóðum aftur. Þó er þetta kannski stærsta spurningin sem þarf að svara varðandi efnahagsmál á Íslandi.