Umhverfis- og skipulagsráð Reykjavíkurborgar samþykkti á fundi sínum í gær að halda skuli áfram með umdeildan flutning Kaffistofu Samhjálpar á Grensásveg 46. Íbúar og eigendur fyrirtækja í nágrenninu hafa í nokkurn tíma mótmælt flutningunum harðlega og segja starfsemi Kaffistofunnar ekki eiga heima í miðju íbúðahverfi og jafn stutt frá grunnskólum og raun ber vitni. Hefur verið lýst yfir áhyggjum af meðal annars ónæði, fíkniefnaneyslu, reykingum, ofbeldi og afbrotum. Fjöldi athugasemda var lagður fram við grenndarkynningu á málinu en í umsögn skipulagsfulltrúa er ekki tekið undir áhyggjurnar og vísað til þess að starfsemi kaffistofunnar í húsinu sé í samræmi við aðalskipulag borgarinnar en meirihluti umhverfis- og skipulagsráðs vísaði ekki síst til þess.
Með samþykktinni mun málið næst fara til byggingarfulltrúa til fullnaðarafgreiðslu en það mun ekki fara fyrir borgarráð. Umhverfis- og skipulagsráð hefur þar með veitt leyfi sitt fyrir því að húsnæðinu verði breytt til að það nýtist fyrir starfsemi kaffistofunnar. Framkvæmdir höfðu áður verið stöðvaðar á meðan grenndarkynning fór fram.
Í bókun fulltrúa Samfylkingarinnar, Sósíalistaflokks Íslands og Vinstri grænna, sem mynda meirihlutann í umhverfis- og skipulagsráði og samþykktu leyfið, er meðal annars vísað til þess að breytingarnar á húsnæðinu samræmist að öllu leyti aðalskipulagi Reykjavíkur. Það sé ekki góð stjórnsýsla að synja frjálsum félagasamtökum um leyfi til að breyta húsnæði eins og aðalskipulag geri ráð fyrir. Eftir byggingaleyfisveitingu og framkvæmdir þurfi að fara fram lokaúttekt byggingarfulltrúa og að henni lokinni sé það Heilbrigðiseftirlitið sem gefi út starfsleyfi og sýslumaður gefi út rekstrarleyfi.
Byggir bókunin ekki síst á ítarlegri umsögn skipulagsfulltrúa borgarinnar þar sem hinum fjölda athugasemda sem gerður var við grenndarkynninguna er svarað.
Í umsögninni segir að ljóst sé að samkvæmt aðalskipulagi borgarinnar sé Grensásvegur 46 ekki á skilgreindu svæði fyrir íbúðabyggð, heldur á svæði fyrir verslun og þjónustu þar sem sú notkun húsnæðisins sem felist í rekstri Kaffistofu Samhjálpar sé heimil.
Öllum athugasemdum er síðan svarað í umsögninni. Þar má nefna athugasemdir um að Kaffistofa Samhjálpar sé ekki ætluð börnum en samkvæmt umsögninni hefur Samhjálp upplýst að kaffistofan sé opin lögráða einstaklingum en ólögráða einstaklingum sé ekki vísað á dyr enda starfsemi kaffistofunnar ekki hættuleg börnum.
Hvað varðar athugasemdir um að starfsemi kaffistofu Samhjálpar eigi ekki heima í íbúðabyggð eða grunnskólahverfi þá segir í umsögninni að grunnskólarnir í nágrenninu, Hvassaleitisskóli og Breiðagerðisskóla, séu annars vegar 245 metra og hins vegar 320 metra í beinni loftlínu frá Grensásvegi 46. Staðsetning viðkomandi skóla sé almennt ekki á leið þeirra sem heimsæki kaffistofu Samhjálpar. Engar athugasemdir hafi borist frá stjórnendum eða starfsfólki skólanna eða frá skóla-og frístundasviði Reykjavíkurborgar.
Segir því næst:
„Í okkar samfélagi geta komið upp erfið atvik. Eðlilega leita slík atvik oft í fréttaflutning og umræðu í samfélaginu. Slík atvik hafa komið upp á kaffistofu Samhjálpar, eins og sumar athugasemdir vitna í. Í slíku tilviki skoðar starfsfólk Samhjálpar hvert mál fyrir sig til að koma í veg fyrir að það endurtaki sig. Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur gefur út starfsleyfi fyrir starfseminni og fylgir eftir ábendingum sem upp kunna að koma í tengslum við starfsemina. Auk þess er gott samstarf milli Samhjálpar og Reykjavíkurborgar í málaflokki heimilislausra með miklar og flóknar þjónustuþarfir.“
Þegar kemur að ástandi gesta kaffistofunnar þá segir í umsögninni að Samhjálp sé með bíl sem keyri fólk milli staða í borginni, t.d. í gistiskýlið og með þeim hætti sé leitast við að koma í veg fyrir árekstra gesta kaffistofunnar við nærumhverfi. Minnt er á að samkvæmt lögum um persónuvernd eigi almenningur ekki rétt á upplýsingum um gesti kaffistofunnar. Þar að auki hafi athugasemdir sem þessar ekki áhrif á byggingarleyfisumsókn enda sé starfsemi kaffistofunnar heimil á þessu svæði.
Athugasemdum um að rekstur kaffistofunnar allan ársins hring valdi áreiti og álagi á íbúa hverfisins er svarað með því að benda á að ýmis starfsemi, sem heimil sé á verslunar og þjónustusvæðum megi vera opin allt árið um kring, t.d. verslanir og veitingastaðir. Þá megi geta þess að ýmis starfsemi sem heimil sé á miðsvæðum og í nærumhverfi íbúðabyggðar sé opin alla daga ársins, t.d. sundlaugar.
Þegar kemur að athugasemdum um að fjöldi gesta sé of mikill fyrir svæðið og matsalur of stór þá segir í umsögn skipulagsfulltrúa að sótt sé um byggingarleyfi fyrir veitingastað sem rúmi 100 gesti. Á kaffistofu Samhjálpar séu afgreiddar 200-300 máltíðir á dag, þegar mest sé. Flestir gestir kaffistofunnar þiggi bæði morgun- og hádegismat. Vísað er síðan til nokkurra dæmi um veitingastaði sem eru með leyfi fyrir 100 manns en það eru Kaffihús Þjóðminjasafns Íslands, Jómfrúin, Hornið og Reykjavík Roasters.
Þegar kemur að áhyggjum af reykingum gesta kaffistofunnar og áhrifum þessa á aðra í húsinu þá minnir skipulagsfulltrúi á að samkvæmt lögum séu reykingar óheimilar í þjónusturýmum á vegum félagasamtaka svo sem veitingastöðum en notkun tóbaks utandyra sé hins vegar ekki bönnuð.
Áhyggjum af því að forsendur fyrir fasteignakaupum og búsetu í hverfinu séu brostnar, enda hafi verið um að ræða rólegt íbúðahverfi, svarar skipulagsfulltrúi þannig að samkvæmt Aðalskipulagi Reykjavíkur 2040 sé heimild fyrir fjölbreyttri starfsemi innan verslunar- og þjónustusvæða sem geti haft mismikil áhrif á nærumhverfi og innviði. Fyrirhugaðar breytingar á húsnæðinu að Grensásvegi 46 rúmist innan aðalskipulagsins.
Áhyggjum af áhrifum á nærliggjandi fyrirtæki, en til að mynda er rekin kjötbúð í húsnæðinu við hliðina, Grensásvegi 48, er svarað þannig að borgarumhverfið taki sífelldum breytingum. Skipulagsyfirvöld komi ekki að ákvörðunartöku um rekstraraðila innan borgarinnar, þar með talið innan skilgreindra verslunar- og þjónustusvæða. Rekstur kaffistofu Samhjálpar sé fyrir fólk úr öllum stéttum þjóðfélagsins. Mat skipulagsyfirvalda sé að áhrif starfseminnar rúmist innan landnotkunarflokksins verslun og þjónusta samkvæmt skipulagsreglugerð.
Í bókunum fulltrúa minnihlutans í umhverfis- og skipulagsráði, úr Sjálfstæðisflokknum, Framsóknarflokknum og Viðreisn, sem greiddu atkvæði á móti því að veita leyfið, er lýst yfir óánægju með að meirihlutinn hafi ekki tekið meira tillit til áhyggja íbúa og eigenda fyrirtækja í nágrenninu.
Fulltrúi Framsóknarflokksins er ósammála því að starfsemi kaffistofunnar sé heimil í húsinu samkvæmt aðalskipulagi og hér sé um starfsemi að ræða þar sem þörf sé á meiri aðkomu lögreglunnar en á öðrum stöðum þar sem veitingar séu í boði.
Einnig minnir minnihlutinn á að staðsetningin henti mjög illa fyrir notendur kaffistofunnar enda séu þeir flestir dagsdaglega miðsvæðis í borginni og þeim sé bannað að nota Strætó. Fulltrúi Viðreisnar segir að borgin hafi átt, þrátt fyrir umsókn Samhjálpar um að hafa kaffistofuna á þessum stað, að stíga inn í og finna hentugri stað fyrir starfsemina.
