fbpx
Mánudagur 23.febrúar 2026
Eyjan

Óréttlæti í kosningakerfinu

Egill Helgason
Föstudaginn 26. apríl 2013 08:25

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Það er ljóst að ef ekki væri svonefnd 5 prósenta regla myndu fleiri framboð ná mönnum inn á þing. Ábygglega Dögun og Lýðræðisvaktin, líklega fleiri.

Tilgangurinn með reglunni er væntanlega að koma í veg fyrir komi fram mikill fjöldi smáflokka og að auðveldara verði að mynda ríkisstjórnir.

Í jafn litlu landi og okkar er vandséð að sé nokkur þörf á þessu. Það verða alltaf til flokkar sem hafa miklu meira fylgi en hinir – og smáflokkar hafa ekki verið til neinna vandræða, nema síður sé.

Þannig að það er erfitt að verjast þeirri tilhugsun að þarna sé fjórflokkakerfið að verja tilvist sína.

Það sést líka glöggt þegar dregur nær kosningum. Þá eru stóru flokkarnir í því á fullu að reyna að sannfæra kjósendur um að þeir sói atkvæði sínu með því kjósa framboð sem óvíst er að nái mönnum á þing.

Kjósendur eru semsagt hvattir til að kjósa ekki samkvæmt sannfæringu sinni heldur taktískt.

Eins og staðan er virðast milli 10-12 prósent atkvæða ekki nýtast til að koma mönnum á þing. Þau falla á flokka sem verða undir fimm prósenta markinu.

Þetta er ansi há tala og hún hefur það í för með sér að 50 prósenta mörkin varðandi útdeilingu þingsæta liggja langt fyrir neðan 50 prósent í kjörfylgi. Tölfróðir menn geta fundið töluna, en meirihluti á Alþingi næst með sirka 45 prósentum atkvæða.

Þetta er eitt af því sem virðist óréttlátt í íslenska kosningakerfinu. Svo er annað óréttlæti sem alltaf blasir við. Það má sjá í þessu súluriti sem sýnir atkvæðafjölda bak við þingmenn eftir kjördæmum. Í kosningunum 2009 voru 4850 kjósendur bak við hvern þingmann í Suðvesturkjördæmi en í Norðvesturkjördæmi voru þeir 2366.

 

 

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Pennar

Mest lesið

Nýlegt

Eyjan
Fyrir 4 dögum

Grímur Sæmundsen: Gjörbreytt samkeppnisumhverfi og rétti tíminn til að gera breytingar

Grímur Sæmundsen: Gjörbreytt samkeppnisumhverfi og rétti tíminn til að gera breytingar
Eyjan
Fyrir 4 dögum

Ari Kr. Sæmundsen skrifar: VÁ!

Ari Kr. Sæmundsen skrifar: VÁ!
Eyjan
Fyrir 6 dögum

Kristín Á. Guðmundsdóttir skrifar: Það dugar ekki að byggja fleiri hjúkrunarheimili

Kristín Á. Guðmundsdóttir skrifar: Það dugar ekki að byggja fleiri hjúkrunarheimili
Eyjan
Fyrir 6 dögum

Jóhann Páll Jóhannsson: Það þurfti að koma Sjálfstæðisflokknum úr ríkisstjórn til að komast áfram í útlendingamálum og orkumálum

Jóhann Páll Jóhannsson: Það þurfti að koma Sjálfstæðisflokknum úr ríkisstjórn til að komast áfram í útlendingamálum og orkumálum
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Jón Gnarr skrifar: Mýs og menn

Jón Gnarr skrifar: Mýs og menn
Eyjan
Fyrir 1 viku

Orðið á götunni: Mannlíf hjólar í eigendur Moggans og gerir mikið úr erfiðri stöðu – hættir Moggi að koma út á pappír?

Orðið á götunni: Mannlíf hjólar í eigendur Moggans og gerir mikið úr erfiðri stöðu – hættir Moggi að koma út á pappír?