Nú á öld Internetsins þarf maður ekki bara að passa sig að hlaupa ekki 1. apríl. Upplýsingaóreiða er gríðarleg og auðvelt getur reynst að falla fyrir falsfréttum. Þetta á við um blaðamenn sem og aðra.

Blaðamenn víða um heim, þar með talið hér á Pressunni, féllu á dögunum fyrir falsfrétt frá Kína um sjö hunda sem höfðu flúið frá ræningjum sem ætluðu að elda þá og komið sér aftur heim til eigenda sinna. Sagan hafði vakið mikla lukku í netheimum en Pressan gerði grein fyrir henni og vísaði til rótgróna miðilsins South China Morning Post sem hefur verið starfræktur í Hong Kong í rúma öld.

Sjá einnig: Sjö hugrakkir hundar sigra hjörtu netverja – „Við erum svo heppin að þeir komu heim og voru ekki étnir“

Nú hefur CNN þó afhjúpað að sagan sé lygi. Myndband sem var sagt sýna hundahópinn á heimleið sé vissulega raunverulegt en þessum hundum hafi aldrei verið rænt. Þarna var um að ræða sex rakka að eltast við eina tík, þýskan fjárhund, sem var á lóðaríi.’

Myndbandinu var upphaflega deilt af manni sem hafði séð til hundanna en hann velti því fyrir sér hvort þeir hafi sloppið úr flutningabíl, enda voru þeir að flækjast við umferðargötu. Myndbandinu var svo deilt áfram á kínversku samfélagsmiðlunum Douyin og Weibu og síðar endaði myndbandið á TikTok, X, Instagram og hjá fjölmiðlum.

Eftir því sem myndbandinu var oftar deilt því meira bættist við sögu hundanna, en þessi þróun minnir um margt á hvísluleikinn, sem margir stunduðu á árum sínum í leik- og grunnskóla, eða á söguna um fjöðrina sem varð að fimm hænum.

CNN segir að málið sýni hversu mikil upplýsingaóreiðan er orðin. Athyglishagkerfið geri að verkum að fólk geti grætt á vinsældum færslna á samfélagsmiðlum, hvort sem þær byggi á sannleika eða lygi.

Allir hundarnir sjö skiluðu sér til eigenda sinna. Þeir fá vanalega að flakka frjálsir um hverfið en eigandi þýska fjárhundsins hefur þó ákveðið að tjóðra tíkina þar til hún er búin á lóðaríinu.

TJ Thomson, dósent í stafrænum miðlum við RMIT-háskólann í Ástralíu, nefnir nokkrar ástæður fyrir því að myndbandið fór á flug. Myndbönd af dýrum spila inn á barnið innra með okkur og á ást okkar til dýra. Flestum þykir vænt um dýrin og því spila svona myndbönd inn á þörf okkar til að tilheyra samfélagi og til að berjast gegn einmanaleika. Eins séu svona heilnæm myndbönd góð tilbreyting frá hamfarafréttum um stríð og vesæld.

CNN segir að annað gott dæmi um þetta séu fréttir um einmana apann Punch í Japan. Netverjar urðu miður sín yfir að þessi litli yfirgefni api væri lagður í einelti af öðrum öpum og breytti þar engu þó að dýragarðurinn hefði komið því á framfæri að hér væri um að ræða eðlilega félagslega hegðun apanna sem væru að kenna Punch hvaða reglur gilda í hópnum.

Líklega finnst mörgum það meinlaust að falsfréttir sem þessar fari á flug en þær geta þó dregið úr getu okkar til að sjá í gegnum stærri lygar. Thomson segir að með tíð og tíma hætti fólk að vita hverju og hverjum það geti treyst og hætti jafnvel að trúa sínum eigin augum.

„Og það er ógnvekjandi staða að vera í.“