Konan sagði sögu sína í breska morgunþættinum This Morning í gær á ITV-sjónvarpsstöðinni. Í viðtalinu hvatti hún aðrar konur til að mæta í reglubundna skimun og taka þátt í læknisfræðilegum rannsóknum þegar kostur gefst.
Það var tilraunaverkefni með gervigreind við greiningu á brjóstamyndum sem leiddi til þess að Yvonne Cook greindist með brjóstakrabbamein árið 2023, þegar tæknin benti á frávik sem ekki hafði áður sést.
Hún hafði farið í hefðbundið eftirlit þegar henni var tilkynnt að rannsókn væri í gangi og að hún gæti valið að taka ekki þátt.
„Mér datt það í raun aldrei í hug að afþakka. Mér finnst alltaf gott að taka þátt í læknisfræðilegum rannsóknum ef maður getur. Ég hugsaði að ég hefði engu að tapa,“ sagði Cook í þættinum.
Síðar fékk hún bréf þar sem hún var kölluð aftur í skoðun. Þar útskýrði Gerald Lip, prófessor og klínískur yfirmaður brjóstaskimunarverkefnis í Norðaustur-Skotlandi, að gervigreind hefði bent á frávik sem ekki hefði verið sýnilegt við hefðbundna skoðun mat. Við frekari rannsókn kom í ljós lítið illkynja æxli á öðru stigi.
„Hann sagði að notkun gervigreindar við skimun á brjóstamynd hefði fundið eitthvað sem mannlegt auga gat ekki greint,“ sagði Cook sem kvaðst ákaflega þakklát fyrir það að meinið hafi uppgötvast jafn snemma og raun bar vitni.
Krabbameinið greindist á frumstigi og meðferð reyndist því talsvert auðveldari en ella. Æxlið var fjarlægt með lítilli skurðaðgerð og gekkst Cook undir geislameðferð með lágum skömmtum. Eftirfylgni hefur leitt í ljós að hún er laus við krabbameinið.
„Mér fannst ég einfaldlega mjög heppin. Hefði þetta ekki greinst á þessu stigi hefði næsta skimun getað verið mörgum árum síðar og þá hefði sagan orðið allt önnur,“ sagði hún og bætti við að mögulega hefði þurft umfangsmeiri meðferð, svo sem lyfjameðferð, með meiri áhrifum á líf hennar og auknum kostnaði fyrir heilbrigðiskerfið.
Gerald Lip segir að snemmgreining skipti sköpum. „Ef æxli sem er minna en 15 millimetrar greinist eru 95% lífslíkur næstu fimm árin. Það er kjarninn í skimun. Nú höfum við gervigreindartól sem gefa okkur aukinn kraft til að finna enn fleiri tilfelli,“ sagði hann í viðtalinu.
Í rannsókninni var gervigreind prófuð á brjóstamyndum sem höfðu áður verið metnar eðlilegar af læknum. Að sögn Lip leiddu niðurstöðurnar í ljós um 10 prósent fleiri krabbameinstilfelli en ella, þar á meðal æxli Cook. Hann sagði krabbamein hennar hafa verið af svokallaðri lobular-gerð, sem geti verið erfitt að greina þar sem það „felur sig í brjóstvefnum“ og sé ágengara en sumar aðrar tegundir.
Cook hvatti konur til að mæta í reglubundna skimun og nýta sér nýja tækni þegar hún býðst. „Þegar þér er boðað í brjóstamyndatöku skaltu mæta. Ef þú færð tækifæri til að láta gervigreind meta myndirnar líka, þá er ég lifandi dæmi um ávinninginn,“ sagði hún.
