fbpx
Þriðjudagur 24.mars 2026
Fréttir

Jón Kalman þungt hugsi eftir frétt RÚV: Enginn þingmaður steig fram og sagði: „Nei, þetta gerum við ekki“

Ritstjórn DV
Þriðjudaginn 24. mars 2026 13:40

Jón Kalman Stefánsson. Mynd/Getty

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Jón Kalman Stefánsson rithöfundur segist vera þungt hugsi yfir stöðu barna sem sækja um alþjóðlega vernd á Íslandi og telur að meðferð þeirra samræmist ekki Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna.

Jón stingur niður penna í aðsendri grein á Vísi þar sem hann gerir frétt RÚV frá því um helgina að umtalsefni. Í henni kom fram að börn sem sækja um alþjóðlega vernd hér á landi hafi ekki aðgang að leikskólum, tómstundum eða frístundaheimilum. Þannig hafi það verið í næstum eitt ár.

„Skiptir engu máli hvaðan þau koma, hvernig aðstæður ráku þau hingað. Svo rammt kveður að, svo djúpt hefur þessi harða, stefna slegið inn, að þegar umboðsmaður barna spurði Félagsmálaráðuneytið hvort þetta samræmdist Barnasáttmálanum, og bað það í kjölfarið að endurskoða þjónustu sína, svaraði ráðuneytið með þeim hætti að vísa í útlendingalög sem Alþingi hefur samþykkt; samkvæmt þeim eigi börnin ekki rétt á að sækja leikskóla, frístundaheimili eða tómstundir. Útlendingalögin eru með öðrum orðum rétthærri en Barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna.“

…Nema þau séu stödd á Íslandi?

Jón rifjar upp að í fréttinni hafi komið fram að allnokkur börn hafi dvalið með fjölskyldum sínum í JL-húsinu meðan farið er í gegnum umsóknir þeirra.

„Sem getur tekið langan tíma; og að þeim sé ekki einungis meinaður aðgangur að leikskólum og brennt kirfilega fyrir möguleika þeirra á að stunda tómstundir, heldur er þeim bannað að vera ein á ferli í stigaganginum, og að leika sér úti án fullorðna. Og til að skilaboðin færu ekki framhjá neinum, þá hengdu starfsmenn Vinnumálastofnunar, sem framfylgir vilja Alþingis í þessum málum, upp tilkynningar þess efnis, þar sem tekið er fram að ef börnin brjóti reglurnar, þá missi foreldrarnir framfærsluna. Öll börn, segir í Barnasáttmálanum, eiga rétt á hvíld, leik og að taka þátt í menningarlífi. Nema þau séu stödd á Íslandi?“

Jón Kalman segist ekki gera ráð fyrir að starfsmenn Vinnumálastofnunar beri kala til barna. Hann óttast þó að ástæðan fyrir því að þeim fannst góð hugmynd að festa upp hin „kuldalegu“ skilaboð sé sú að viðhorf samfélagsins gagnvart þeim sem sækja um hæli hér á Íslandi sé komið á það stig að venjulegt fólk hengir upp skilaboð haturs. Að venjulegt fólk hótar börnum.

„Enda eru útlendingalögin samþykkt af Alþingi Íslendinga, rétthærri Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna; starfsmenn Vinnumálastofnunar einfaldlega framlenging af vilja Alþingis, vilja stjórnvalda. Og kannski þjóðarinnar?“

Ráðherra á jarðsprengjusvæði

Hann gagnrýnir einnig viðbrögð félagsmálaráðherra þegar hann var spurður út í aðstæður barnanna í JL-húsinu. Hann hafi sagt að vissulega þyrfti að breyta þessu en hann hafi talað af varfærni, nánast eins og hann stæði á jarðsprengju.

„Hann sagði ekki; svona komum við ekki fram við börn. Hann sagði ekki; allt skal víkja fyrir velferð barna og þeirra hamingju. Hann sagði ekki; það er skylda stjórnvalda að sjá til þess að öll börn njóti réttinda og verndar Barnasáttmálans. Þess í stað stóð hann á sinni jarðsprengju, og valdi orð sín af varkárni.“

Þá gagnrýnir hann einnig þögn Ingu Sæland sem fer með málefni barna í ráðuneyti sínu.

„Það er auðvelt að gera hróp að starfsmönnum Vinnumálastofnunar fyrir að hafa fest upp hótanir gagnvart börnum á göngum JL-hússins; það er líka auðvelt, þó sjálfsagt, að gagnrýna félagsmálaráðherra fyrir daufleg, hikandi viðbrögð gagnvart skýrum brotum okkar á Barnasáttmálanum; á fjandsamlegri hegðun okkar gagnvart börnum hælisleitanda.“

Skilaboð haturs og kulda

Jón bendir á að bæði ráðherra og Vinnumálastofnun hreyfi sig í andrúmslofti samfélagsins og bregðast við samkvæmt vilja Alþingis.

„Það voru því ekki einvörðungu starfsmenn Vinnumálastofnunar sem hengdu upp skilaboð haturs og kulda í JL-húsinu, því allir þeir þingmenn Alþingis sem samþykktu það að börn sem sæki um alþjóðlega vernd falli ekki undir Barnasáttmálann, hjálpuðu þar til.“

Hann segir að lokum að hann hafi verið hugsi eftir þessa frétt, ekki síst vegna þess að hún sýndi kulda okkar gagnvart varnarlausum börnum og hversu miskunnarsnauð stjórnvöld eru orðin gagnvart þeim sem koma til landsins í leit að betra lífi.

„Svo miskunnarsnauð að franskir hægriöfgamenn skála fyrir Íslandi í kampavíni. Enginn þingmanna Alþingis steig fram eftir fréttina og sagði, nei, þetta gerum við ekki, svona má ekki koma fram við börnin. Kannski vegna þess að bæði við, þjóðin og gervallt Alþingi, hafa sammælst um að grimmd og kuldi gagnvart börnum sé fullkomlega réttlætanlegur – svo lengi sem þau eru ekki íslensk.“

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Fréttir
Í gær

Trump hótar algjörri tortímingu Írans – „Þið munuð komast að því hvað gerist“

Trump hótar algjörri tortímingu Írans – „Þið munuð komast að því hvað gerist“
Fréttir
Í gær

„Ég endurtek og spyr, „ertu að segja mér að þú sért sakaður um tilraun til nauðgunar?“ – „Já“ segir hann“

„Ég endurtek og spyr, „ertu að segja mér að þú sért sakaður um tilraun til nauðgunar?“ – „Já“ segir hann“
Fréttir
Fyrir 2 dögum

Fáskrúðsfjarðargöngum lokað eftir bílveltu

Fáskrúðsfjarðargöngum lokað eftir bílveltu
Fréttir
Fyrir 2 dögum

Njósnamálið afhjúpaði ófullnægjandi vistun viðkvæmra gagna hjá lögreglu

Njósnamálið afhjúpaði ófullnægjandi vistun viðkvæmra gagna hjá lögreglu
Fréttir
Fyrir 3 dögum

Vaknaði við vondan draum í Airbnb-íbúð í Reykjavík og gagnrýnir viðbrögð eigandans

Vaknaði við vondan draum í Airbnb-íbúð í Reykjavík og gagnrýnir viðbrögð eigandans
Fréttir
Fyrir 3 dögum

Fagnaðarlætin fóru úr böndunum þegar Ragnar Þór fékk sendingu frá þingmanni Samfylkingarinnar

Fagnaðarlætin fóru úr böndunum þegar Ragnar Þór fékk sendingu frá þingmanni Samfylkingarinnar