fbpx
Mánudagur 08.júní 2026
Pressan

Sérfræðingar vara fólk við að borða þessa afganga

Pressan
Sunnudaginn 31. maí 2026 09:00

Það þarf að meðhöndla afganga á réttan hátt.

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Það er svo þægilegt og tímasparandi að eiga afgang af kvöldmatnum frá í gær en hann getur farið illa með fólk og valdið veikindum.

Afgangar af mörgum vinsælum máltíðum geta valdið sjúkdómum þrátt fyrir að maturinn virðist í fínu lagi, lykti ekki eða bragðist ekki öðruvísi en ella.

Dagbladet skýrir frá þessu og segir að norskir sérfræðingar vari við neyslu ákveðinna matarafganga.

Þeir segja að ef maður hitar til dæmis pasta eða hrísgrjón upp sé sú hætta fyrir hendi að maður smitist af bakteríunni Bacillus cereus sen hún myndar gró sem eru hafa mikið þol gegn lyfjum. Þau mynda síðan eiturefni sem valda alvarlegum magaverkjum og uppköstum að sögn Lindis Folkvord, deildarstjóra hjá norsku matvælastofnuninni.

Hún sagði að ólíkt flestum bakteríum þá lifi þessi upphitun og matreiðslu af og sé þekkt orsök matareitrunar.

Marina Elisabeth Aspholm, prófessor í matvælaöryggi, tók undir þetta og sagði að vandinn hefjist þegar soðið pasta eða hrísgrjón standi við stofuhita og kólni á eldhúsborðinu. Þá geti gróin vaknað til lífsins á nýjan leik, byrjað að vaxa og í sumum tilfellum mynda eiturefni sem geti valdið bráðum uppköstum.

Hversu hratt þetta gerist er háð hitastiginu, matartegundinni og magni gróanna sem voru til staðar í upphafi. Þess vegna er erfitt að setja upp einhvern ákveðinn tímaramma fyrir hvenær það er ekki lengur óhætt að borða matinn.

Aspholm sagði að vitað sé að Bacillus cereus þrífist sérstaklega vel við stofuhita og þess vegna ráðleggi hún fólki að láta soðið pasta og hrísgrjón ekki standa við stofuhita lengur en í þrjár klukkustundir. Þetta eigi við allan tímann sem maturinn er uppi við, meðan hann kólnar, stendur á eldhúsborðinu og hugsanlega á hlaðborðinu.

Það eru ekki bara upphitað pasta og hrísgrjón sem geta leynt þessari hættulegu bakteríu því hún getur einnig verið í grænmeti, kartöflum og mörgum öðrum næringarríkum matvælum. Aspholm sagðist því ráðleggja fólki að meðhöndla þær á sama hátt.

Ef þú vilt njóta afganganna daginn eftir, þá er mikilvægt að láta hitastigið í ísskápnum ekki fara yfir fjórar gráður því Bacillus cereus lifir ekki af þegar hitinn er fjórar gráður eða lægri.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Pressan
Fyrir 17 klukkutímum

Barnamúmían dularfulla – Fundu dánarorsökina

Barnamúmían dularfulla – Fundu dánarorsökina
Pressan
Fyrir 18 klukkutímum

Aukin glæpatíðni á Tenerife

Aukin glæpatíðni á Tenerife
Pressan
Í gær

4 ára drengs saknað – Ári síðar fannst taska grafin

4 ára drengs saknað – Ári síðar fannst taska grafin
Pressan
Í gær

Gríðarlegt mannfall – „Mjög erfið staða fyrir Pútín“

Gríðarlegt mannfall – „Mjög erfið staða fyrir Pútín“
Pressan
Í gær

Finnst þér gaman að lesa? – Þá eru vísindin með góðar fréttir fyrir þig

Finnst þér gaman að lesa? – Þá eru vísindin með góðar fréttir fyrir þig
Pressan
Í gær

Svona getur B12-vítamínskortur komið fram í munninum

Svona getur B12-vítamínskortur komið fram í munninum
Pressan
Fyrir 2 dögum

Geimfarar yfirgáfu Alþjóðlegu geimstöðina vegna súrefnisleka

Geimfarar yfirgáfu Alþjóðlegu geimstöðina vegna súrefnisleka
Pressan
Fyrir 2 dögum

Mikið reiði í Frakklandi eftir morð 11 ára stúlku – Sá grunaði ekki kallaður til skýrslutöku mánuðum saman

Mikið reiði í Frakklandi eftir morð 11 ára stúlku – Sá grunaði ekki kallaður til skýrslutöku mánuðum saman