Jos Leijdekkers er í hópi þeirra glæpamanna sem evrópsk löggæsluyfirvöld leggja einna mesta áherslu á að handsama. Þrátt fyrir það er hann sagður lifa í vellystingum í Síerra Leóne þar sem hann er sagður hafa komið sér upp djúpum tengslum inn í æðstu lög samfélagsins.
Þetta kemur fram í ítarlegri úttekt The Economist á Leijdekkers og starfsemi hans í Vestur-Afríku. Þar er dregin upp mynd af manni sem hafi á aðeins nokkrum árum breytt Síerra Leóne í mikilvæga miðstöð kókaínsmygls frá Suður-Ameríku til Evrópu.
Faldi sig fyrir allra augum
Leijdekkers er 35 ára Hollendingur og gengur meðal annars undir viðurnefninu „Chubby Jos“. Hann á langan sakaferil að baki og hefur verið dæmdur í Belgíu í samtals 57 ára fangelsi fyrir kókaínsmygl, þjófnað og samsæri um morð. Í Hollandi hefur hann verið dæmdur að honum fjarstöddum í 24 ára fangelsi fyrir fíkniefnabrot. Hann er einnig til rannsóknar vegna mögulegrar aðildar að minnst tólf morðum.
Um tíma vissu evrópsk yfirvöld lítið um dvalarstað hans.
Það breyttist þegar Leijdekkers sást á myndbandi við messu í litlu þorpi í Síerra Leóne á nýársdag 2025. Þar sat hann aðeins tveimur bekkjaröðum fyrir aftan Julius Maada Bio, forseta landsins. Hollenskir blaðamenn báru kennsl á manninn og varð þá ljóst að einn eftirlýstasti maður Evrópu hafði um tíma falið sig fyrir allra augum.
Tengsl hans við forsetafjölskylduna eru raunar enn nánari. Samkvæmt Economist eignaðist Leijdekkers barn með Agnes Bio, dóttur forsetans, í september í fyrra. Forsetaskrifstofan svaraði ekki fyrirspurnum blaðsins vegna þeirra ásakana sem settar eru fram í úttektinni.
Peningarnir sagðir teygja sig víða
Í úttekt Economist er því lýst hvernig Leijdekkers hafi byggt upp umfangsmikið kókaínveldi með tengslum frá Suður- og Mið-Ameríku til Evrópu og Mið-Austurlanda. Talið er að smyglhringur hans velti meira en tveimur milljörðum dala á ári.
Höfundur greinarinnar segir Leijdekkers hafa komið sér upp gríðarlegum áhrifum í Síerra Leóne. Hann sé talinn hafa fjármagnað námufyrirtæki, lögreglu- og hersveitir og mútað blaðamönnum auk þess sem ráðherrar hafi fengið lúxusbíla frá honum.
Hann hefur jafnframt byggt upp orðspor sem eins konar Hrói höttur meðal hluta almennings. Í strandbænum Tokeh er hann sagður greiða skólagjöld barna og gefa fjölskyldum hrísgrjón og peninga.
Á sama tíma lýsa heimildarmenn Economist mun dekkri hlið á starfseminni. Fólk sem komist hefur upp á kant við fíkniefnahringinn er sagt hafa horfið og heimildarmenn lýsa ótta við að öryggissveitir ríkisins starfi í þágu Leijdekkers.
Tugir tonna af kókaíni
Umfangið sem um ræðir virðist vera gríðarlegt. Í maí stöðvaði spænska lögreglan skipið Arconian undan ströndum Vestur-Sahara, ellefu dögum eftir að það lagði af stað frá Síerra Leóne.
Um borð fundust rúmlega 30 tonn af kókaíni. Samkvæmt Economist var um stærstu einstöku kókaínsendingu að ræða sem vitað er um. Mánuði síðar fundust átta tonn til viðbótar í gámi með kakóbaunum sem hafði verið sendur frá Síerra Leóne til Þýskalands og í júlí voru tæplega fjögur tonn gerð upptæk í Líberíu á leið til Bretlands.
Yfirvöld telja Leijdekkers hafa staðið að öllum þremur sendingunum.
Hollensk yfirvöld hafa reynt að hafa hendur í hári hans. Samkvæmt úttektinni voru meðal annars gerðar áætlanir um að senda sérsveitarmenn til að sækja hann með þyrlu eða ræna honum af stranddvalarstað og flytja á brott með hraðbát. Hvorug áætlunin varð að veruleika.
