11. september 2001 er dagsetning sem verður líklega greypt í sögubækurnar um ókomna tíð. Að morgni þessa örlagaríka dags var gerð mannskæðasta hryðjuverkaás sögunnar þegar tveimur farþegaþotum var flogið á turna The World Trade Center í New York og einni á varnarmálaráðuneyti Bandaríkjanna í Washington. Fjórða þotan brotlenti en ekki tókst að fljúga henni á neina byggingu. Alls létust um 3.000 manns í árásunum sem voru reiðarslag fyrir bandarískt þjóðfélag. Um kvöldið þennan sama dag hélt maður nokkur til vinnu í Brooklyn í New York, sem hann hafði fyrr um daginn verið ráðinn til að sinna. Hann var í raun gestur í borginni en líkaði vel lífið þar og hlustaði lítið á viðvaranir um að hann yrði að gæta sín þar sem New York gæti verið hættuleg. Maðurinn sneri aldrei heim aftur og það mun alltaf fylgja honum að hafa látist sviplega, á þessum degi þegar kraftar lögreglunnar í New York voru þandir til hins ítrasta, en á hátt sem tengdist hinum hörmulega atburðum, sem þessa dags verður alltaf minnst fyrir, ekki á nokkurn hátt. Því má segja að maðurinn hafi að miklu leyti gleymst, nema sínum nánustu, þrátt fyrir að hafa dáið á þessum sögufræga hörmungardegi.
New York
Henryk Siwiak var frá Póllandi og fæddist árið 1955. Hann ól manninn megnið af ævinni í borginni Kraká. Um aldamótin síðustu starfaði hann hjá pólsku járnbrautunum og var giftur tveggja barna faðir. Honum var hins vegar sagt upp störfum. Lítið var um aðra vinnu að hafa í Póllandi á þessum tíma og Siwiak ákvað að nýta tækifærið og heimsækja systur sína Lucyna, en hún hafði árið 1994 flutt til New York og búið þar síðan.
Svo fór að hann ílengdist í borginni og fór að vinna ýmis störf þótt hann hefði raunar ekkert atvinnuleyfi. Siwiak sendi síðan stóran hluta af því sem hann vann sér inn til eiginkonunnar í Póllandi. Stefnan var að flytja aftur til Póllands á endanum.
Hann reyndi að læra ensku en það gekk hægt. Honum líkaði lífið í New York almennt vel en systir hans sagði síðar að hún og aðrir ættingjar hefðu lagt áherslu á það við bróður hennar að hann yrði að gæta sín, borgin væri hættuleg:
„Hann vildi ekki trúa því.“
Vinna
Á fyrri hluta ársins 2001 fékk Henryk Siwiak byggingarvinnu á Manhattan. Hann vann þar næstu mánuði og að morgni 11. september, þegar árásin á The World Trade Center, sem var ekki langt frá byggingarsvæðinu, var gerð var hann eins og venjulega mættur til vinnu. Í kjölfarið var byggingarsvæðið og raunar allur þessi hluti borgarinnar rýmdur.
Siwiak fór frá Manhattan með því að ganga yfir Brooklyn-brúnna og náði svo að taka neðanjarðarlestina og komast heim til systur sinnar.
Nú voru hins vegar góð ráð dýr. Það var alls óvíst hvenær byggingarsvæðið yrði opnað og Siwiak hafði alls ekki efni á því að vera launalaus í svo mikið sem einn dag. Hann opnaði dagblað á pólsku og sá þar atvinnuauglýsingu frá hreingerningarfyrirtæki vegna þrifa í stórmarkaði í Brooklyn. Hann hélt þegar í stað á skrifstofu atvinnumiðlunar sem sá um að finna starfsfólk fyrir fyrirtækið en atvinnumiðlunin beindi sjónum sínum einkum að pólskum innflytjendum.
Á atvinnumiðluninni var Siwiak sagt að hann gæti byrjað vinnu strax um kvöldið og honum var leiðbeint um hvar stórmarkaðurinn var. Hann fór aftur heim og hringdi þar í eiginkonu sína í Póllandi og upplýsti hana um að hann væri öruggur en hefði orðið vitni að því þegar önnur þotan flaug á The World Trade Center. Eiginkonan bað hann um að fara ekki aftur út því staðan í New York væri viðkvæm og varasöm, eftir atburði morgunsins. Siwiak varð hins vegar ekki við því.
Morð
Siwiak fékk hjálp við að átta sig á hvaða lest hann ætti að taka til að komast á réttan stað en vegna misskilnings tók hann vitlausa lest og þegar hann sté út úr henni var hann í um fimm kílómetra fjarlægð frá stórmarkaðnum.
Hann var klæddur í buxur og yfirhöfn sem voru í felulitum, líkt og klæðnaður hermanna. Áður en hann lagði af stað var hann aftur hvattur til að halda kyrru fyrir. Þessi hluti Brooklyn væri hættulegur svona seint á kvöldin en klukkan var að ganga 11 að kvöldi. Honum var einnig bent á að spennan væri mikil í borginni og því hættan enn meiri. Þessi viðvörunarorð höfðu hins vegar lítið að segja.
Þegar hann steig út úr neðanjarðarlestinni gekk Siwiak af stað og var förinni heitið að stórmarkaðnum en hann áttaði sig ekki á að hann var á rangri leið. Eftir að hafa beygt í ranga átt var hann kominn í hættulegasta hluta Bedford–Stuyvesant hverfisins í Brooklyn.
Um klukkan 23:40 heyrðu íbúar á svæðinu rifrildi og síðan byssuskot. Henryk Siwiak hafði verið skotinn og lenti ein byssukúla í öðru lunga hans. Honum tókst að skjögra að íbúðarhúsi og hringja dyrabjöllunni. Kona sem bjó þar þorði ekki að opna en hringdi í neyðarlínuna og komu lögregla og bráðaliðar á vettvang innan skamms en gátu lítið gert fyrir Henryk Siwiak sem var úrskurðaður látinn á vettvangi. Hann var 46 ára gamall og var meðal þeirra þúsunda sem voru myrtir í New York borg þennan dag en lögreglan var hins vegar ekki í nokkurri aðstöðu til að rannsaka morðið á honum sómasamlega.
Gleymist
Rannsóknarlögreglumaður, sem kom síðar að rannsókn málsins, sagði ljóst að þennan dag hafi lögreglan í New York þurft að beina kröftum nánast alls lögregluliðsins að viðbrögðum við og rannsóknum á hryðjuverkaárásunum. Af þessum sökum var einfaldlega ekki til staðar nægilega mikill mannskapur til að sinna rannsókninni á morðinu á Siwiak almennilega. Færri rannsóknarlögreglumenn voru sendir á staðinn en hefði verið gert undir venjulegum kringumstæðum og sú tæknideild sem rannsakaði venjulega vettvanga morða komst ekki á staðinn. Í staðinn var send tæknideild sem rannsakaði yfirleitt skemmdarverk, innbrot og þjófnaði.
Umræddur rannsóknarlögreglumaður sagði að í ljósi þessa þá gæti hann ekki fullyrt að náðst hefði að safna öllum sönnunargögnum sem skiptu máli. Fleiri rannsóknarlögreglumenn hjá lögreglunni í New York tóku síðar undir að árásirnar miklu hefðu torveldað rannsóknina á morðinu á Siwiak.
Skothylki fundust á vettvangi en ekki tókst að finna morðvopnið. Talað var við fólk í nágrenninu en enginn gat veitt neinar upplýsingar og engin vitni voru að morðinu. Síðar var talað við menn sem höfðu verið handteknir vegna annarra mála í nágrenninu þennan sama dag en það hafði ekkert að segja. Morðið á Henryk Siwiak er því enn óleyst aldarfjórðungi síðar.
Lucyna Siwiak, systir Henryk Siwiak, sagði síðar að hún teldi mögulegt að vegna klæðnaðar hans og að hann talaði takmarkaða ensku, með þykkum hreim, hafi morðinginn mögulega talið bróður hennar hafa átt þátt í hryðjuverkaárásunum:
„Ég held að þetta hafi kannski verið mistök. Það var svo margt fólk reitt.“
Lögreglan segir þó ekkert hafa komið fram sem bendi til að þetta geti átt við rök að styðjast. Líklegra sé að um hafi verið að ræða ránstilraun sem hafi farið úrskeiðis eftir að Siwiak hafi ekki skilið skipanir ræningjans, vegna sinnar takmörkuðu enskukunnáttu.
Dauði Henryk Siwiak hefur fallið algerlega í skuggann af hörmungaratburðunum sem áttu sér stað fyrr um daginn. Ljóst er að hefðu þeir ekki átt sér stað hefði lögreglan getað sett mun fleiri úrræði í að rannsaka morðið á honum, en hefðu þeir ekki gerst þá hefði Siwiak raunar ekki þurft að finna sér aðra vinnu og því ekki haft neina ástæðu til að vera þarna. Það skýtur nokkuð skökku við að þetta er eina skráða morðið í New York 11. september 2001, en árásin á The World Trade Center var ekki skráð í opinberu yfirliti yfir glæpi í borginni.
Þegar morðið á Henryk Siwiak var rifjað upp í New York Times, 10 árum síðar, var niðurstaða umfjöllunarinnar sú að það væru örlög hans, þrátt fyrir að hafa dáið á þessum sögulega degi, að vera syrgður af fáum og í kyrrþey, ólíkt öllum hinum sem voru svipt lífinu á þessum hörmungardegi.
