Stjörnufræðingar hafa nú skráð 40 þúsund smástirni sem fara um brautir nærri jörðu og tæplega 2.000 þeirra eru talin geta rekist á plánetuna á næstu hundrað árum. Það skal þó undirstrikað að líkurnar á árekstri eru sáralitlar.
Daily Star greinir frá þessu og vísar meðal annars til upplýsinga frá Geimferðastofnun Evrópu (ESA).
Smástirni sem fara nálægt jörðu geta verið allt frá örfáum metrum upp í nokkra kílómetra í þvermál. Þau fara um brautir sem geta fært þau tiltölulega nálægt jörðinni.
Fjöldi þekktra smástirna af þessu tagi hefur aukist hratt samhliða framförum í stjörnuathugunum og sjónaukatækni.
Luca Conversi, sem stýrir eftirliti ESA með fyrirbærum sem fara nærri jörðu, segir að aðeins um eitt þúsund slík smástirni hafi verið þekkt um aldamótin. Þau voru orðin 15 þúsund árið 2016, 30 þúsund árið 2022 og eru nú komin yfir 40 þúsund.
„Þegar næsta kynslóð sjónauka verður tekin í notkun gerum við ráð fyrir að þekktum smástirnum af þessu tagi fjölgi enn hraðar,“ segir Conversi.
Þegar nýtt smástirni finnst fylgjast vísindamenn með ferðum þess og nota tölvulíkön til að reikna út brautina ár, áratugi og jafnvel aldir fram í tímann. Þannig er hægt að meta hvort hætta sé á árekstri við jörðina. Með fleiri mælingum verða útreikningarnir nákvæmari og áætlaðar líkur á árekstri geta ýmist aukist eða minnkað.
Samkvæmt ESA eru tæplega 2.000 þekkt smástirni sem hafa meiri en núll líkur á að rekast á jörðina á næstu öld. Flest þeirra eru lítil en þau stærstu eru allt að 1,6 kílómetrar í þvermál og gæti árekstur við slíkt fyrirbæri haft afleiðingar á heimsvísu.
Vísindamenn telja þó að langflest stærstu smástirnin sem gætu ógnað jörðinni séu þegar þekkt og undir eftirliti.
Athygli beinist því nú í auknum mæli að meðalstórum smástirnum, um 90 til 275 metrum í þvermál. Þau eru erfiðari að finna en gætu valdið gríðarlegu tjóni á stóru landsvæði. Talið er að aðeins hafi tekist að finna um 30 prósent smástirna í þessum stærðarflokki.
Nýir sjónaukar, meðal annars Vera C. Rubin-stjörnuathugunarstöðin í Síle og Flyeye-sjónaukar ESA, eiga að auðvelda vísindamönnum að finna fleiri slík fyrirbæri á næstu árum.
Iain Todd hjá BBC-tímaritinu Sky at Night segir að þekking manna á mögulegri hættu úr geimnum aukist með hverri nýrri uppgötvun.
„Eftir því sem vísindamenn finna fleiri og læra meira um þessi nálægu geimgrjót fáum við skýrari mynd af þeirri mögulegu ógn sem steðjar að plánetunni okkar úr geimnum – og hvernig við getum varið okkur.“
