Vísindamenn við Háskólann í Oxford hafa náð mikilvægum áfanga í kapphlaupinu við að þróa bóluefni gegn Bundibugyo-afbrigði ebóluveirunnar.
Bresk lyfjayfirvöld hafa nú veitt leyfi fyrir klínískum rannsóknum á mönnum, aðeins átta vikum eftir að neyðarástandi vegna nýs ebólufaraldurs var lýst yfir.
Frá þessu er greint í umfjöllun BBC.
Faraldurinn geisar nú í Lýðveldinu Kongó og hefur þegar kostað 625 mannslíf. Alls hafa 1.792 staðfest smit greinst. Um er að ræða Bundibugyo-afbrigði ebóluveirunnar, sem áður hefur aðeins valdið tveimur þekktum faröldrum.
Engin samþykkt bóluefni eða lyf eru til gegn þessu afbrigði veirunnar. Þótt sex afbrigði ebóluveirunnar séu náskyld þarf að þróa sértæk bóluefni og meðferðir fyrir hvert þeirra.
Samkvæmt BBC verður rannsóknin framkvæmd á 50 heilbrigðum sjálfboðaliðum á aldrinum 18 til 55 ára í Bretlandi og er gert ráð fyrir að fyrstu skammtarnir verði gefnir á næstu vikum. Samhliða er unnið að undirbúningi frekari rannsókna í Úganda.
Katrina Pollock, sem stýrir rannsókninni við Háskólann í Oxford, segir markmiðið vera að geta brugðist hratt við þegar nýir faraldrar koma upp.
Nýja bóluefnið byggir á sömu tækni og Oxford/AstraZeneca-bóluefnið gegn Covid-19, sem var þróað í heimsfaraldrinum.
Í stað þess að nota lifandi ebóluveiru nota vísindamenn erfðabreytta kvefveiru úr simpönsum sem flytur lítinn hluta af erfðaefni Bundibugyo-veirunnar inn í líkamann. Bóluefnið getur því ekki valdið ebólusýkingu, en kennir ónæmiskerfinu að þekkja veiruna og bregðast hratt við ef einstaklingur smitast síðar.
Þróun bóluefna tekur yfirleitt mörg ár, jafnvel allt að áratug. Alex Sampson, einn vísindamannanna sem koma að verkefninu, segir hins vegar að hraðinn í þessu tilfelli þýði ekki að slakað hafi verið á öryggiskröfum.
„Við framkvæmum allar sömu prófanir og við myndum venjulega gera. Munurinn er sá að þær fara fram samtímis, með stórum teymum sem vinna allan sólarhringinn á mörgum stöðum,“ segir hann við BBC.
Oxford/AstraZeneca-bóluefnið gegn Covid-19 er talið hafa bjargað um sex milljónum mannslífa á fyrsta árinu sem það var notað. Þó komu í ljós afar sjaldgæfar aukaverkanir í formi blóðtappa hjá allt að einum af hverjum 100.000 sem fengu bóluefnið.
Vísindamenn útiloka ekki að sambærileg áhætta geti fylgt nýja bóluefninu, en benda á að Bundibugyo-ebóla dragi um þriðjung þeirra sem smitast til dauða. Pollock segir alvarlegar aukaverkanir vera mjög sjaldgæfar og að allir þátttakendur í rannsókninni verði upplýstir ítarlega um mögulega áhættu áður en þeir taka þátt.
Þrjú önnur bóluefni gegn Bundibugyo-afbrigðinu eru einnig í þróun, meðal annars mRNA-bóluefni frá Moderna, að því er fram kemur í umfjöllun BBC.
