Ný rannsókn bendir til þess að örplast og nanóplast geti tengst aukinni hættu á hjarta- og æðasjúkdómum. Vísindamenn fundu plastagnir í blóði 84 prósenta sjúklinga sem höfðu fengið alvarlegt hjartaáfall. Tekið er fram í niðurstöðum rannsóknarinnar að ekki hafi verið sýnt fram á að plastagnirnar sjálfar valdi hjartaáföllum.
Frá þessu greinir The Independent, sem fjallar um rannsóknina sem birt hefur verið í vísindaritinu European Heart Journal.
Rannsóknin náði til 61 sjúklings á Ítalíu. Blóðsýni voru tekin bæði úr æðum sem flytja blóð til hjartans og úr öðrum hlutum líkamans. Jafnframt var skráð hvort þátttakendur reyktu og hversu mikilli loftmengun þeir höfðu verið útsettir fyrir á síðustu tveimur árum.
Mikill munur á milli fólks
Niðurstöðurnar sýndu að örplast og nanóplast fundust í blóði sem streymdi til hjartans hjá 84 prósentum þeirra sem höfðu fengið hjartaáfall. Til samanburðar fundust slíkar agnir hjá 40 prósentum sjúklinga með langvinnan blóðþurrðarsjúkdóm í hjarta og hjá 32 prósentum einstaklinga með eðlilegar kransæðar.
Samkvæmt rannsókninni var reykingafólk sex sinnum líklegri til að hafa plastagnir í blóði en þeir sem ekki reyktu. Einnig kom í ljós að þeir sem höfðu búið við meiri loftmengun voru líklegri til að hafa örplast í blóðrásinni.
Allir þátttakendur sem bæði reyktu og bjuggu við mikla loftmengun reyndust hafa plastagnir í blóðinu. Hjá þeim sem hvorki reyktu né voru útsettir fyrir mikilli loftmengun átti það aðeins við um einn af hverjum átta.
Rannsakendur telja að reykingar og loftmengun geti auðveldað örsmáum plastögnum að berast úr lungunum yfir í blóðrásina.
Ekki sönnun en vísbending
Pasquale Paolisso, læknir við Sant'Andrea-sjúkrahúsið og Sapienza-háskólann í Róm og aðalhöfundur rannsóknarinnar, segir örplast nú finnast víða.
„Örplast finnst nú nánast alls staðar í umhverfinu, þar á meðal í loftinu sem við öndum að okkur, vatninu sem við drekkum og mörgum matvælum sem við neytum.“
Hann bendir á að vísindamenn hafi á undanförnum árum einnig fundið plastagnir í vefjum og líffærum manna.
„Undanfarin ár hafa vísindamenn byrjað að greina þessar agnir í vefjum og líffærum manna, sem hefur vakið áhyggjur af hugsanlegum heilsufarsáhrifum þeirra.“
Emanuele Barbato, hjartalæknir við Sapienza-háskólann í Róm og einn höfunda rannsóknarinnar, segir niðurstöðurnar ekki sanna að plastagnir valdi hjartaáföllum.
„Þessar niðurstöður sanna ekki að örplast valdi hjartaáföllum, en þær sýna fram á sterk tengsl milli umhverfisáhrifa, örplasts í blóðinu og hjarta- og æðasjúkdóma.“
Lýðheilsumál, ekki bara umhverfismál
Ekki eru þó allir sannfærðir um að niðurstöðurnar sýni raunveruleg tengsl.
Kevin Thomas, prófessor við Háskólann í Queensland, segir hugsanlegt að í rannsókninni hafi ekki verið greint með fullnægjandi hætti á milli plastagna og ákveðinna náttúrulegra fituefna í blóði.
„Það er alveg jafn líklegt að náttúruleg fituefni í blóðinu hafi verið ranglega auðkennd sem plast.“
Ian Shaw, emeritus-prófessor í eiturefnafræði við Háskólann í Canterbury, segir rannsóknina vel unna en bendir á að um frumrannsókn sé að ræða þar sem aðeins 61 sjúklingur hafi tekið þátt.
Hann telur engu að síður að niðurstöðurnar séu athyglisverðar og líklegt sé að örplast kalli fram bólgusvörun í líkamanum.
Samkvæmt umfjöllun The Independent telja höfundar rannsóknarinnar að niðurstöðurnar styrki rök fyrir því að líta á plastmengun sem lýðheilsuvanda, en ekki aðeins umhverfisvandamál.
