Hilmar Þór Hilmarsson, prófessor við Háskólann á Akureyri, veltir fyrir sér markmiðum Bandaríkjamanna og Ísraela með árásunum á Íran og hvað myndir flokkast undir sigur stríðaðila.
„Eins og staðan er í dag vakna margar spurningar? Hvernig gæti sigur á Íran frá sjónarmiði Bandaríkjanna og Ísrael litið út? Hver eru markmiðin? Hvað væri sigur fyrir Íran?
Það er erfitt að sjá hvernig hægt er að vinna stríðið gegn Íran. Það væri sigur fyrir stjórnvöld í Íran ef þau bara lifa stríðið af, halda velli. Fyrir Bandaríkin og Ísrael þyrftu að verða stjórnarskipti í Íran. Svo þyrfti ný ríkisstjórn Írans að vera vinveitt Bandaríkjunum og Ísrael og gera það sem þeim er sagt. Ný ríkisstjórn þyrfti að lofa að koma sér ekki upp kjarnorkuvopnum, framleiða ekki eldflaugar (e. ballistic missiles), styðja ekki Hamas, Hezbollah eða Houthis o.s.frv.
Mér sýnist alveg óljóst hver ætti að taka við stjórn Írans og samþykkja þetta. Það er líka ekki ólíklegt að núverandi ríkisstjórn Írans, eða ný ríkisstjórn, ef stjórnarskipti verða, muni meta stöðuna þannig að Íran þurfi að koma sér upp kjarnorkuvopnum.“
Hilmar telur að þetta stríð veiki stöðu Bandaríkjanna gegn Kína auk þess sem það komi sér vel fyrir Rússland vegna olíusölu:
„Þegar litið er á þetta stríð frá sjónarhorni stórveldasamkeppni þá veikir þetta stríð Bandaríkin gagnvart Kína. Bandaríkin hafa nú í nokkur ár verið upptekin í Evrópu vegna stríðsins í Úkraínu. Alveg þar til nýlega hafa Bandaríkin sent mikið magn vopna þangað. Donald Trump hefur stöðvað vopnasendingar til Úkraínu nema ef Evrópuríki kaupa vopnin, sem þau hafa takmarkað fjárhagsgetu til. Stríðið við Íran þýðir að það gengur enn meira á vopnabirgðir Bandaríkjanna sem veikir stöðu Bandaríkjanna gagnvart Kína. Staða Kína styrkist enn meir í Austur-Asíu.
Olíuverðshækkanir vegna stríðsins við Íran koma sér líka vel fyrir Rússland, sem eykur tekjur sínar af olíusölu. Staða Rússlands gagnvart Úkraínu styrkist, fyrir utan það að minna magn vopna verður fáanlegt fyrir Úkraínu vegna átakanna í Miðausturlöndum jafnvel þó Evrópa vilji greiða fyrir bandarísk vopn fyrir Úkraínu. Þetta setur Úkraínu og Evrópu í enn meiri vanda og var hann þó ærinn fyrir.“
Hilmar bendir á að Íranir gætu brugðist við árásunum með því að eyðileggja olíuinnviði annarra ríkja í Miðausturlöndum. Það gæti haft alvarlegar afleiðingar fyrir allan heiminn. Hann segir ennfremur:
„Mun Íran loka af Hormússundi (e. Strait of Hormuz) og þar með fyrir flutninga um Persaflóa? Það er ómögulegt að segja hvað stjórnvöld í Íran gera til að tryggja sitt þjóðaröryggi og til að haldi velli. Það hafa verið víðtækar viðskiptaþvinganir á Íran lengi og landið hefur litlu að tapa eins og staðan er í dag.“
Hilmar bendir á að ekki sé fýsilegt að beita landhernaði í Íran. „Landhernaður, sem ekki hefur verið útilokaður til að koma núverandi stjórnvöldum í Íran frá, yrði erfiður. Landið er 1,6 milljónir ferkílómetrar að flatarmáli og fólksfjöldi er um 90 milljónir. Reynslan í Víetnam og Afganistan segir að þetta væri nær ómögulegt þó stríð stæði ártugum saman. Stríðin í Víetnam og Afganistan stóðu í tæp 20 ár, urðu Bandaríkjunum dýr og töpuðust. Hálendi og eyðumerkur Íran eru ekki fýsileg til innrásar.“
„Eflaust telur Ísrael að tíminn vinni ekki með þeim og að þeir hafi þurft að grípa til aðgerða meðan þeir hafa stuðning Bandaríkjanna, þeir hafa stuðning Donalds Trump. En Íran verður þarna áfram og verður tæpast vinsamlegt og mun hafa meiri hvata til að koma sér upp kjarnorkuvopnum en áður var. Ég sé engan Hollywood „happy ending“ hér,“ segir Hilmar að lokum.
