Ung kona frá ónefndu landi sem hugðist stunda nám á Íslandi leigði sér herbergi í miðbæ Reykjavíkur. Henni leist hins vegar ekkert á ástand herbergisins og aðstæður og aðbúnað í húsnæðinu sem herbergið er í. Leist henni það lítið á blikuna að hún óttaðist um öryggi sitt. Fór það svo að hún flutti út eftir aðeins nokkurra daga búsetu og krafðist þess að fá endurgreidda leigu. Kærunefnd húsamála hefur hafnað þeirri kröfu en fallist á að unga konan fái hluta tryggingarinnar endurgreiddan.
Leigusali konunnar var ónefnt fyrirtæki.
Konan krafðist þess að viðurkennt yrði að leigusalanum bæri að endurgreiða leigu að fjárhæð 980 evrur (137.000 íslenskar krónur) vegna ágúst 2025 og tryggingarfé að fjárhæð 1.960 evrur (274.000 íslenskar krónur) ásamt dráttarvöxtum frá 31. ágúst 2025.
Leigusalinn og konan gerðu tímabundinn leigusamning frá 1. ágúst til 30. desember 2025 um leigu á herberginu.
Konan sagðist í kæru sinni hafa fundið herbergið á netinu áður en hún hafi komið til Íslands í nám. Leigusalinn hafi sent myndir og myndband af herberginu og beðið um að millfærðar yrðu 2.940 evrur (411.000 íslenskar krónur) í tryggingu og leigu fyrir ágúst 2025. Faðir hennar hafi millifært þá fjárhæð inn á reikning fyrirtækisins sem hafi sent myndir af leigusamningi á íslensku, en það tungumál skilji hún ekki.
Vandamál
Konan sagði að fyrstu vikuna, eftir að hún flutti inn, hafi ýmis vandamál komið í ljós með herbergið og sameiginlegt rými í húsnæðinu. Hún hafi ekki viljað dvelja þarna áfram, en hún hafi ekki verið upplýst um þetta bágborna ástand. Auk þess hafi hún ekki talið sig örugga á þessum stað. Hún hafi ekki undirritað leigusamninginn og gert leigusala og aðstoðarmanni hans grein fyrir athugasemdum sínum við ástand herbergisins.
Umræddur aðstoðarmaður hefði sagt henni að það væri í lagi að hún myndi flytja út. Hann hafi einnig sagt henni að hafa samband beint við leigusalann sem hún hafi gert og leigusalinn hafi samþykkt að hún flytti út og veitt henni leiðbeiningar um skil á lyklum. Hún hafi skilað herberginu í sama ástandi og hún hafi tekið við því. Löngu eftir að hún hafi verið farin hafi leigusali sagt að það væri nauðsynlegt að undirrita skjal til að fá trygginguna endurgreidda. Hún hafi trúað honum og undirritað skjalið í góðri trú þar sem hún hafi ekki þekkt íslensk lög á þessu sviði. Þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir til að fá trygginguna endurgreidda hafi engin endurgreiðsla borist. Enn fremur hafi leigusalinn aldrei gert kröfu um leigu eða bætur.
Umboð
Konan sagðist hafa komið til Íslands 17. ágúst og aðstoðarmaður leigusala afhent henni lykla. Henni hafi verið sagt að undirrita leigusamning á íslensku, þann sama og henni hafi verið sendur með tölvupósti, en hún hafi ekki gert það þar sem hún hafi verið efins um að allt væri í lagi.
Hún hafi gert athugasemdir vegna óhreininda, rispa á húsgögnum, brotinna rafmagnstengla, brotins lampaskerms, óhreinna rúmfata, ónýts ísskáps og fleira af þessum toga, einnig í sameiginlegum rýmum. Eftir að hafa móttekið þessi skilaboð hafi leigusali sagt að hún mætti flytja út. Í símtali 25. ágúst 2025 hafi hann sagt að hún mætti flytja út. Einnig hafi hann sagst ætla að endurgreiða trygginguna að fullu.
Hún hafi flutt út 31. ágúst og spurt með skilaboðum sama dag hvenær búast mætti við endurgreiðslu en engin svör hafi borist. Fram til 1. október hafi hún hringt í þennan forsvarsmann fyrirtækisins eða sent honum skilaboð alls fjórum sinnum en þennan dag hafi hann beðið hana að koma til sín að undirrita formlega beiðni. Þau hafi því hist næsta dag og í góðri trú hafi hún undirritað skjalið. Hann hafi sagst ætla að fara með skjalið til lögmanns síns og myndi síðan endurgreiða trygginguna. Það hafi ekki gengið eftir.
Ekki undirritað en staðfest
Leigusalinn sagði í sínum andsvörum að með þessari greiðslu tryggingar og leigu fyrir einn mánuð hafi konan staðfest leigusamninginn, þrátt fyrir að hafa ekki undirritað hann.
Vildi leigusalinn meina að konan hefði ekki sýnt fram á að skilyrði fyrir því að rifta samningnum væri fyrir hendi. Hann hafnaði því alfarið að hafa veitt samþykki sitt fyrir því að konan myndi flytja út svo skömmu eftir að hún flutti inn. Aðstoðarmaður hans hafi ekki haft neitt umboð til samninga við konuna um slíka ráðstöfun og það væri hún sem bæri sönnunarbyrðina fyrir því að um þetta hefði verið samið.
Sagðist maðurinn hafa náð að leigja herbergið út aftur frá og með 1. nóvember 2025. Konunni hafi því borið að greiða leigu út októbermánuð.
Konan andmælti því að með greiðslu tryggingar og mánaðarleigu, sem faðir hennar innti af hendi, hafi leigusamningurinn verið samþykktur af hennar hálfu. Eftir að hafa séð ástand húsnæðisins og búið í því hafi ekki komið til greina að undirrita leigusamninginn.
Efnt
Kærunefnd húsamála segir í sinni niðurstöðu að með þessari greiðslu hafi konan efnt leigusamninginn og í kjölfarið hafi hún fengið lyklana afhenta. Því verði að líta svo á að komist hafi á samningur á milli hennar og leigusala.
Eftir að hún flutti inn hafi hún gert athugasemdir við óhreinindi, rispur á húsgögnum, brotna rafmagnstengla og lampaskerm, óhrein rúmföt, handklæði og teppi, brotinn ísskáp, óhreinindi í sameignlegu rými, bilaðan vatnsketil, brotin sturtuhaus, vöntun á loftræstingu og fleira.
Rekur nefndin samskipti málsaðila varðandi það hvort konan gæti flutt út þegar í stað og segir ljóst að þar standi orð gegn orði um það að samkomulag hafi náðst. Konan hafi ekki sýnt fram á að henni hafi verið heimilt að rifta leigusamningnum vegna galla á húsnæðinu. Hún hafi rift honum með ólögmætum hætti og því sé ekki hægt að fallast á að hún fái endurgreidda leigu vegna ágústmánaðar.
Hvað trygginguna varðar, 1.960 evrur (274.000 íslenskar krónur), þá segir nefndin að þrátt fyrir hina ólögmætu riftun þá hafi leigusalanum borið að lágmarka tjón sitt með því að koma herberginu aftur í útleigu sem fyrst.
Leigusalinn hafi upplýst að það hafi verið gert 1. nóvember en nefndin segist telja að í ljósi eftirspurnar eftir herbergjum til útleigu í miðbæ Reykjavíkur hafi leigusalnum mátt vera mögulegt að leigja herbergið út að nýju frá og með 1. október 2025. Við mat á þessu hafi nefndin einnig litið til þess að leigusalinn hafi lagt fram takmörkuð gögn um tilraunir sínar til að leigja herbergið út að nýju. Verði því að fallast á að honum sé heimilt að halda eftir helmingi tryggingarfjárins eða 980 evrum í leigubætur vegna septembermánaðar. Ber ihonum að skila af þeirri ástæðu konunni hinum helmingi tryggingarfjárins.
Konan eða réttara sagt faðir hennar tapaði því andvirði 274.000 króna en á að fá andvirði 137.000 króna endurgreiddan, auk vaxta. Uggurinn sem setti að henni vegna ástands herbergisins og húsnæðisis reyndist því ansi dýr.
