Ef það verður krafa að stjórnmálamenn segi af sér ef þeir fá ekki sínu fram í þjóðaratkvæðagreiðslu þá mun það senda þau skilaboð inn í framtíðina að enginn stjórnmálamaður ætti að setja mál í dóm þjóðarinnar að mati stjórnmálafræðings.
Skorað á Þorgerði Katrínu að segja af sér
Í vikunni var fjallað um undirskriftasöfnun á Ísland.is þar sem skorað er á Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra að segja af sér og leiða Viðreisn úr ríkisstjórninni. Ábyrgðarmaður undirskriftarsöfnunarinnar er Sigfús Aðalsteinsson forsvarsmaður Íslands – þvert á flokka og sem leiddi lista Okkar borgar í sveitarstjórnarkosningum í vor.
„Við skorum á Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur að segja tafarlaust af sér embætti utanríkisráðherra og leiða Viðreisn úr ríkisstjórn. Ríkisstjórnin gerði ESB-málið að sínu helsta baráttumáli, þrátt fyrir fyrri yfirlýsingar, ófullnægjandi undirbúning og villandi upplýsingagjöf. Jafnvel þurfti að breyta sjálfri spurningu þjóðaratkvæðagreiðslunnar eftir athugasemdir Landskjörstjórnar,“ segir í áskoruninni.
„Nú hefur þjóðin hafnað málatilbúnaði ríkisstjórnarinnar. Sú niðurstaða verður að hafa pólitískar afleiðingar. Það gengur ekki að segjast treysta þjóðinni fyrir ákvörðuninni en virða síðan niðurstöðu hennar að engu. Þorgerður Katrín og Viðreisn leiddu þetta mál. Þau verða nú að axla ábyrgð: yfirgefa ríkisstjórnina og kalla eftir þingrofi og kosningum. Treysti ríkisstjórnin þjóðinni til að ákveða málið, verður hún einnig að treysta henni til að dæma ríkisstjórnina af verkum sínum.“
Nú í morgun hafa 6.750 manns skrifað undir en aðeins tveir dagar eru liðnir frá því að söfnunin hófst. Þess til samanburðar skrifuðu um 43.500 manns undir áskorun árið 2020 um að Alþingi samþykki nýja stjórnarskrá og árið 2024 skrifuðu tæplega 42 þúsund manns undir áskorun um að Bjarni Benediktsson hætti sem forsætisráðherra. Við það tilefni sagði Brynjar Níelsson, þáverandi varaþingmaður og nú borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins, að listinn væri plebbalegur, hallærislegur og væri óvirðing við lýðræðið.
Sjá einnig: Segir undirskriftalistann gegn Bjarna plebbalegan og óvirðingu við lýðræðið
Ættu oftar að boða til þjóðaratkvæðagreiðslu
Viktor Orri segir í færslu á Facebook að ráðherrar ættu oftar að boða til þjóðaratkvæðagreiðslu um stór mál.
„Það að þeir geri það og fylgi síðan niðurstöðunni þegar hún fer gegn vilja þeirra (jafnvel með naumindum) er til mikillar eftirbreytni. Sú hugmynd að Þorgerður Katrín eigi að segja af sér fyrir það er algjörlega út úr korti,“ segir hann.
„Fyrir utan að það er fáránleg krafa á einstaka ráðherra að þeir þurfi stuðning meirihluta kjósenda, hvort sem er almennt eða í einstökum málum. Þá væru engir ráðherrar. Og ef þessi krafa gengi eftir væri verið að senda ráðherrum framtíðar þau skilaboð að láta sér sko ekki detta í hug að boða til þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkurt mál.“
Sagnfræðingurinn Stefán Pálsson telur að fólk sé að þvæla saman öðru máli:
„Ég held að í þessari umræðu um afsögn ráðherra sé fólk að þvæla saman því sem var alltaf talað um varðandi málskotsrétt forseta (áður en honum var beitt í raun og veru) að ef til þess kæmi að forseti myndi senda lög til þjóðaratkvæðis - og þau yrðu felld - þá hlyti ríkisstjórnin að segja af sér,“ segir hann. „Þetta voru eins og viðtekin sannindi um langt árabil, en varð svo ekki raunin eins og við þekkjum.“
Tæpur mánuður er til stefnu og alls óljóst hversu margir munu skrifa undir en teikn eru á lofti um að önnur undirskriftasöfnun sé ekki langt undan en hagfræðingurinn Gauti B. Eggertsson segir:
„Jæja gott fólk hvernig er nú hægt að stofna undiskriftalista til að þakka Þorgerði fyrir góð störf í þágu lands og þjóðar. Er ekki nægjanlega tæknivæddur.“ Hefur innslag hans hlotið mikinn hljómgrunn meðal þeirra sem voru hlynntir aðildarviðræðum.
