Fyrirtæki sem annast rekstur gufubaðs í litlum skúr á Ægisíðu, í vesturbæ Reykjavíkur, sem áður var notaður vegna grásleppuveiða hefur kært ákvörðun Heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur um að reksturinn sé starfsleyfisskyldur. Eftirlitið segist hins vegar aðeins hafa bent fyrirtækinu á að það þurfi starfsleyfi vegna rekstursins en engin formleg ákvörðun hafi verið tekin í málinu. Reksturinn hefur verið umdeildur en borgarlögmaður sagði í minnisblaði, sem lagt var fyrir borgarráð í sumar, að forsvarskona fyrirtækisins hefði sölsað undir sig skúrinn sem væri eign borgarinnar.
Vísir fjallaði undir lok júní síðastliðins um minnisblaði borgarlögmanns þar sem kom fram að Vala Baldursdóttir gusumeistari hefði í leyfisleysi sölsað undir sig einn af grásleppuskúrunum á Ægisíðu. Fyrirtæki hennar, Sánagús, hefur rekið þar gufubað sem kallað er Sækot. Fyrri eigandi skúrsins hafði afsalað sér honum til borgarinnar sem sá um að gera skúrinn upp. Eigandinn rifti hins vegar samkomulagi sínu við borgina á grundvelli vanefnda og seldi fyrirtæki Völu skúrinn.
Mælti borgarlögmaður með því að borgin færi í hart við Völu og hennar fyrirtæki til að endurheimta skúrinn sem væri réttmæt eign borgarinnar. Vala sagði við Vísi að ef málið færi í þann farveg yrði svo að vera en það væri henni kappsmál að tryggja að starfsemin gæti farið fram en það væri ekki aðalatriði hver ætti skúrinn. Segir í frétt Vísis að fulltrúar meirihlutans hafi lagt fram bókun, þegar minnisblað borgarlögmanns var tekið fyrir á fundi borgarráðs, þar sem hafi verið farið almennum orðum um að unnið yrði að farsælli lausn á málinu. Mun Hildur Björnsdóttir borgarstjóri vera reglulegur gestur í Sækoti.
Heilbrigðiseftirlitið
Í frétt Vísis er haft eftir Völu að gufubaðið sé ekki starfsleyfisskylt. Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur hafi komið á staðinn en komist að þeirri niðurstöðu að engar reglugerðir væru til staðar sem hægt væri að byggja kröfu um starfsleyfi fyrir Sækot á.
Það virðist hins vegar hafa breyst en Sánagús, sem er að fullu í eigu Völu, hefur kært ákvörðun eilbrigðiseftirlitsins frá því í ágúst að starfsemin sé starfsleyfisskyld, til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála. Var þess einnig krafist að réttaráhrifum ákvörðunarinnar yrði frestað á meðan kæran er til meðferðar og hefur nefndin nú úrskurðað um þá kröfu.
Segir í kærunni að í september 2024 hafi Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur verið upplýst um að til stæði að opna gufubaðið. Í kjölfarið hafi Sánagús og heilbrigðiseftirlitið átt í töluverðum samskiptum og orðið úr að heilbrigðiseftirlitið hafi óskað eftir áliti Umhverfis- og orkustofnunar um starfsleyfisskyldu baðstofa og starfsleyfisskyldu færanlegra baðstofa. Því erindi hafi stofnunin svarað með tveimur bréfum. Í því fyrra hafi komið fram það mat að baðstofur sem væru varanlega skeyttar við landið og reknar í beinum tengslum við baðvatn féllu undir skilgreininguna á baðstað í náttúrunni, samkvæmt reglugerð um baðstaði í náttúrunni.
Í hinu bréfinu hafi komið fram það mat stofnunarinnar að færanlegar baðstofur féllu undir skilgreiningu á hugtakinu baðstofa sem ekki væri rekin í tengslum við sund- og baðstaði, samkvæmt reglugerð um hollustuhætti á sund- og baðstöðum.
Reglugerð
Segir enn fremur í kærunni að í bréfi Heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur til Sánagús hafi verið vísað til þessara bréfa Umhverfis- og orkustofnunar og sagt að hvora reglugerðina sem starfsemin félli undir þá þyrfti starfsemi baðstofa að uppfylla ákvæði reglugerðar um hollustuhætti á sund- og baðstöðum varðandi búningsaðstöðu og aðgengi að salerni og sturtum. Í samræmi við það teldi heilbrigðiseftirlitið að starfsemin í Sækoti væri starfsleyfisskyld og starfsemi óheimil á meðan slíkt leyfi væri ekki til staðar.
Í kæru Sánagús segir hins vegar að heilbrigðiseftirlitið hafi ekki sýnt með nægjanlegum hætti fram á að reksturinn falli undir þann starfsleyfisflokk sem ákvörðun þess byggi á. Ekki hafi verið lagt fullnægjandi mat á skipulag starfseminnar né rökstutt með nægilega skýrum hætti hvernig hún sé heimfærð undir ákvæði í lögum um hollustuhætti og mengunarvarnir, um sund- og baðstaði.
Ekki ákvörðun
Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur segir í andsvörum sínum að ekki liggi fyrir formleg stjórnvaldsákvörðun í málinu, af hálfu þess og því sé engum réttaráhrifum að fresta.
Bréfið til rekstraraðila gufubaðsins hafi verið til þess að upplýsa um starfsleyfisskyldu og benda á að sækja þyrfti um starfsleyfi, sem væri í samræmi við álit Umhverfis- og orkustofnunar. Sánagús hafi verið bent nauðsyn þess að sækja um starfsleyfi til áframhaldandi starfsemi. Hins vegar hafi ekki verið tekin ákvörðun um stöðvun starfseminnar né beitingu þvingunarúrræða og þá hafi málið ekki verið lagt fyrir afgreiðslufund heilbrigðiseftirlitsins.
Í niðurstöðu úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála um kröfu Sánagús um frestun réttaráhrifa segir að þegar litið sé til ákvæða laga og eðlis þeirrar ákvörðunar sem kærð hafi verið verði ekki séð að ríkar ástæður eða veigamikil rök standi til frestunar réttaráhrifar. Hin kærða ákvörðun feli ekki í sér beitingu þvingunarúrræða eða ráðstafana sem telja verði að valdið geti Sánagús tjóni á meðan málið sé til meðferðar hjá nefndinni. Verði því að telja að ekki sé tilefni til að fallast á kröfu Sánagús um frestun réttaráhrifa hinnar kærðu ákvörðunar um að reksturinn sé starfsleyfisskyldur, sem eins og áður segir Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur vill meina að sé alls engin ákvörðun.
