Töluvert var deilt á fundi bæjarstjórnar Reykjanesbæjar á þriðjudag um hvort í gildi væri heiðursmannasamkomulag frá síðasta kjörtímabili um að laun bæjarfulltrúa skyldu fryst um óákveðinn tíma. Oddviti annars af minnihlutaflokkunum vildi meina að svo væri en forseti bæjarstjórnar vísaði því á bug og krafðist þess að skrifleg gögn yrðu lögð fram sem sönnuðu það. Fyrrnefndi bæjarfulltrúinn vildi meina að samkomulagið hefði verið munnlegs eðlis og að svo virtist sem að forseti bæjarstjórnar væri einfaldlega að segjast ekki muna eftir því. Tók forseti bæjarstjórnar það nokkuð óstinnt upp og sagðist ekki vera að þykjast muna ekki eftir að þetta samkomulag hefði verið gert.
Rætt var um launahækkanir bæjarfulltrúa á bæjarstjórnarfundinum í framhaldi af umræðu um þær á fundi bæjarráðs 20. ágúst síðastliðinn.
Á bæjarráðsfundinum höfðu umræður um launahækkanirnar fléttast saman við umræður um fjármögnun samkomulags Reykjanesbæjar, Suðurnesjabæjar og Voga um tímabundna fjölgun plássa í skammtímavistun fyrir fötluð börn. Minnihluti Framsóknarflokks og Samfylkingar mótmælti því að laun bæjarfulltrúa hefðu verið hækkuð og vildi meina að í gildi væri samkomulag frá síðasta kjörtímabili um að launin myndu standa í stað um óákveðinn tíma. Lagði minnihlutinn til að launahækkanirnar yrðu dregnar til baka og upphæðin sem myndi sparast við það nýtt til að fjármagna hlut Reykjanesbæjar í áðurnefndu samkomulagi. Meirihluti Sjálfstæðisflokks og Miðflokks hafnaði því hins vegar og því varð úr að bærinn hækkaði laun bæjarfulltrúa og legði einnig til fjármagn í skammtímavistunina en upphæðirnar, sem fóru í þetta tvennt munu hafa verið nokkuð svipaðar.
Sjá einnig: Höfnuðu því að nýta fjármagn frekar fyrir fötluð börn en að hækka laun bæjarfulltrúa
Bókanir
Margrét Þórarinsdóttir forseti bæjarstjórnar og fulltrúi Sjálfstæðisflokksins í bæjarráði hóf fundinn á því að leggja fram bókun þar sem hún gerði ítarlegar athugasemdir við meðal annars hvernig fulltrúar minnihlutans, Framsóknarflokks og Samfylkingar, í bæjarráði vitnuðu til bókana hennar, frá síðasta kjörtímabili, á fundi ráðsins 20. ágúst. Var þar vitnað til bókana Margrétar frá bæjarráðsfundi á síðasta kjörtímabili til að færa rök fyrir því að hún sjálf hafi verið fyllilega meðvituð um að samið hafi verið árið 2023, í bæjarráði, um frystingu launa bæjarfulltrúa og að það ætti enn að gilda.
Margrét Þórarinsdóttir. Mynd: Skjáskot/Youtube.
Margrét var ekki viðstödd þennan bæjarráðsfund heldur varafulltrúi Sjálfstæðisflokksins í ráðinu. Í bókun sinni á bæjarstjórnarfundinum á þriðjudag sagði hún minnihlutann hafa á fundi bæjarráðs ekki hafa farið rétt með það sem hún hefði látið bóka, um laun bæjarfulltrúa, í bæjarráði á síðasta kjörtímabili.
Sagði Margrét að bæjarráð hefði í júní 2023 tekið sérstaka og samhljóða ákvörðun um að falla frá fyrirhuguðum launahækkunum samfara hækkun þingfararkaups. Hins vegar væri í þeirri samþykkt hvorki minnst á „heiðursmannasamkomulag“ né kæmi þar fram að laun kjörinna fulltrúa skyldu fryst um óákveðinn tíma.
Sjá einnig: Bæjarfulltrúar í Reykjanesbæ þiggja ekki launahækkun - „Þarf að þora að taka svona ákvarðanir“
Gilti þá en ekki nú
Aftur hafi verið samþykkt í bæjarráði í júní 2025 að kjörnir fulltrúar fengju ekki hækkun samkvæmt þingfararkaupi fyrir árin 2024 og 2025. Í þeirri samþykkt hafi ekkert verið kveðið á um ótímabundna frystingu launa bæjarfulltrúa og hún sjálf hafi bókað á næsta fundi bæjarráðs á eftir og lýst yfir ánægju sinni með að bæjarfulltrúar fengju ekki launahækkun vegna áranna 2024 og 2025.
Vildi Margrét meina að þessi bókun sín frá sumrinu 2025 hefði átt við um aðstæður eins og þær voru þá:
„Í bókun minni stendur hins vegar ekkert um „heiðursmannasamkomulag“, ekkert um ótímabundna frystingu og ekkert um að slíkt fyrirkomulag ætti að halda áfram þar til sérstök ákvörðun yrði tekin um að aflétta því. Það er því ekki rétt að nota bókun mína sem staðfestingu á því að slíkt ótímabundið samkomulag hafi verið gert. Mér þykir alvarlegt þegar bókun kjörins fulltrúa er notuð með þeim hætti að henni er gefin önnur merking en efni hennar og samhengi gefa tilefni til.“
Sagði Margrét að það yrði að leggja fram gögn til að renna stoðum undir að samkomulag hefði verið gert milli kjörinna fulltrúa. Laun bæjarfulltrúa tækju breytingum samhliða hækkunum á þingfararkaupi og ef breyta ætti út af því yrði bæjarráð að taka sérstaka ákvörðun um það og það hefði verið gert vegna áranna 2023, 2024 og 2025. Ef það ætti að gilda áfram yrði að taka nýja ákvörðun en það hefði ekki verið gert.
Sönnun
Vitnaði Margrét til bókunar minnihlutans frá bæjarráðsfundinum 20. ágúst þar sem fram kom að á síðasta kjörtímabili hafi verið gert heiðursmannasamkomulag í bæjarráði um að frysta laun kjörinna fulltrúa um óákveðinn tíma og taka ekki inn árlega hækkun sem tengdist hlutfalli af þingfararkaupi. Margrét fór hins vegar fram á að minnihlutinn framvísaði skiflegum gögnum um þetta heiðursmannasamkomulag:
„Ég hef farið yfir þær opinberu fundargerðir og gögn Reykjanesbæjar sem varða þessar ákvarðanir og hef ekki fundið þar heimild fyrir þeirri lýsingu. Því spyr ég einfaldlega fulltrúa minnihlutans: Hvar er þetta heiðursmannasamkomulag skráð? Á hvaða fundi var ákveðið að frystingin skyldi gilda um óákveðinn tíma og hvar kemur fram að ákvörðunin frá 2023 skyldi halda gildi sínu þar til sérstök ákvörðun yrði tekin um að aflétta henni? Ef til er samþykkt, bókun eða önnur heimild sem sýnir fram á þetta, er einfalt að leggja þá heimild fram. Ég óska því eftir að fulltrúar Framsóknar og Samfylkingar leggi fram þau gögn sem þessar fullyrðingar byggja á.“
Orðin
Halldóra Fríða Þorvaldsdóttir oddviti Framsóknarflokksins sté því næst í pontu og sagði að minnihlutinn hefði lagt til að því yrði sleppt að hækka laun bæjarfulltrúa og fjármagna eingöngu samkomulagið um skammtímavistun fatlaðra barna við Suðurnesjabæ og Voga. Upphæðirninar sem færu í þetta tvennt væru svipaðar. Eins og áður segir hafnaði meirihlutinn því hins vegar og því var samþykkt að fjármagna bæði launahækkunina og fjölgun plássa í skammtímavistuninni.
Halldóra Fríða Þorvaldsdóttir. Mynd: Skjáskot/Youtube.
Sagði Halldóra Fríða áhugavert að Margrét fullyrti að ekkert heiðursmannasamkomulag milli meiri- og minnhluta hefði verið gert á síðasta kjörtímabili um að laun bæjarfulltrúa ættu að standa í stað um óákveðinn tíma. Samkomulagið hafi ekki verið skjalfest en það hafi verið munnlegt:
„Orðin okkar hafa oft nægt. Þess vegna er áhugavert að það komi hérna fram að verið sé að biðja okkur að leggja fram grjóthörð gögn um það að þetta hafi verið bókað sem var ekki gert af því við treystum því líka að orðin okkar standi. Það er mjög einfalt að segjast ekki muna eftir því.“
Halldóra stóð föst á því að samkomulag um að laun bæjarfulltrúa myndu ekki hækka í samræmi við hækkun þingfararkaups hefði verið gert í bæjarráði. Varpaði hún síðan fram þeirri spurningu ef svo væri ekki hvers vegna hefðu þá laun bæjarfulltrúa hvorki hækkað 2024 né 2025. Hún sjálf var þá formaður bæjarráðs og segist Halldóra ekkert hafa rætt um það við launadeild bæjarins að nú yrðu laun bæjarfulltrúa að hækka. Einhvern veginn hafi launadeildin haft vitneskju um þá ákvörðun að frysta laun bæjarfulltrúa.
Að rugla fólk
Vilhjálmur Árnason oddviti Sjálfstæðisflokksins og bæjarstjóri kom næst í pontu og sagði meðal annars að með því að blanda saman launamálum bæjarfulltrúa og fjármögnun fjölgunar plássa í skammtímavistuninni þá hefði minnihlutinn ruglað fólk í ríminu. Sumir stæðu í þeirri trú að fjölgunin hefði ekki verið fjármögnuð og samþykkt af hálfu Reykjanesbæjar eins og raunin sannarlega væri:
„Sem tryggði okkur aldeilis fallega fjölmiðlaumfjöllun, bæjarfélaginu.“
Vilhjálmur Árnason: Mynd/Skjáskot-Youtube.
Hægt hefði verið fyrir minnihlutann að koma á framfæri sínum áhyggjum af launamálunum á fundi bæjarráðs undir þeim lið þar sem þau voru rædd og það hafi minnihlutinn gert. Hins vegar hafi minnihlutinn kosið að blanda þessum tveimur aðskildu málum saman.
Vísaði Vilhjálmur einnig til þess eins og Margrét hafði gert í sinni ræðu að þeim sem þæðu laun sem kjörnir fulltrúar hefði fækkað. Meirihlutinn hefði fækkað nefndum og því væru færri sem þæðu greiðslur fyrir setu í nefndum og ráðum bæjarins.
Minnihlutinn mætti bóka eins og hann vildi um launamál bæjarfulltrúa:
„En ég bið hann um vera ekki að blanda því og rugla því saman við önnur mál.“
Ekki að þykjast
Margrét Þórarinsdóttir tók síðan aftur til máls og svaraði ræðu Halldóru Fríðu:
„Ég er ekki að þykjast ekki að muna ekki neitt. Mér finnst ekki sanngjarnt að gefa það í skyn. Ef fullyrðing mín er sú að um munnlegt samkomulag hafi verið að ræða þá stendur spurningin mín eftir. Hvernig getur munnlegt samkomulag um ótímabundna frystingu talist bindandi pólitísk ákvörðun þegar ekkert kemur fram um slíka ótímabundna frystingu í samþykkt bæjarráðs frá árinu 2023? Enn fremur ef slíkt ótímabundið samkomulag var þegar í gildi hvers vegna þurfti þá bæjarráð að taka sérstaka ákvörðun þann 26. júní 2025 um að kjörnir fulltrúar fengju ekki hækkanir fyrir árin 2024 og 2025? Ég er ekki að ræða hér um minni einstakra bæjarfulltrúa. Ég er að ræða hvað var formlega ákveðið og hvað gögnin sýna.“
Launamál bæjarfulltrúa, samkomulagið frá 2023 og hið meinta heiðursmannasamkomulag voru ekki rædd frekar á fundi bæjarstjórnar.
