Arnór Sigurjónsson, sérfræðingur í varnarmálum, telur margt benda til þess að John Ratcliffe, forstjóri bandarísku leyniþjónustunnar CIA, hafi borið alvarleg skilaboð til rússneskra stjórnvalda þegar hann fór í óvenjulega og fyrirvaralausa heimsókn til Moskvu í síðustu viku.
Arnór veltir upp þremur mögulegum skýringum á ferðinni í grein sem birtist á Vísi í morgun. Hann er með víðtæka þekkingu og reynslu í varnar- og öryggismálum og hefur meðal annars verið fulltrúi Íslands gagnvart herstjórnum og hermálanefndum NATO og Bandaríkjanna.
Ratcliffe flaug frá Riga í Lettlandi til Moskvu með bandarískri C-17-herflutningavél þriðjudaginn 25. ágúst. Þar fundaði hann meðal annars með Sergei Naryshkin, yfirmanni rússnesku utanríkisleyniþjónustunnar SVR.
Þrjár mögulegar skýringar
Arnór segir fyrstu mögulegu skýringuna þá að Ratcliffe hafi komið þeim skilaboðum til Rússa að stríð þeirra í Úkraínu sé óvinnanlegt og Bandaríkjamenn séu tilbúnir til að stuðla að viðræðum um lok þess.
Hann telur þó ýmislegt mæla gegn þeirri skýringu. Úkraínumenn telji ekkert benda til þess að Vladimír Pútín Rússlandsforseti sé reiðubúinn að gefa stríðsmarkmið sín upp á bátinn. Þá spyr Arnór hvers vegna slík skilaboð væru flutt af forstjóra CIA en ekki utanríkisráðherra Bandaríkjanna.
Önnur kenningin sé að Ratcliffe hafi farið til Moskvu til að vara Rússa við því að ögra Atlantshafsbandalaginu eða ráðast gegn einhverju aðildarríkja þess. Arnór segir þá skýringu trúverðugri og nefnir Litáen sérstaklega í því samhengi.
Hann bendir á hina svokölluðu Suwalki-leið, tæplega hundrað kílómetra langt landsvæði milli Belarús og Kalíngrad, sem hefur lengi verið talið eitt viðkvæmasta svæðið á austurvæng NATO.
„Ástæðan fyrir henni var svo alvarleg...“
Þriðja kenning Arnórs snýr að vaxandi átökum Rússa og Vesturlanda á svokölluðu gráu svæði. Rússar líti svo á að þeir eigi í átökum við NATO og Evrópu vegna stuðnings þeirra við Úkraínu og hafi meðal annars hótað Bretum og Frökkum vegna sendinga langdrægra vopna til Úkraínumanna.
Arnór bendir í því samhengi á íkveikjur, dróna við hernaðarmannvirki, netárásir og morð sem dæmi um fjölþáttaógnir sem Vesturlönd standi frammi fyrir.
Hættan sé sú að slík átök geti að lokum þróast yfir í bein hernaðarátök milli Rússlands og Vesturlanda með ófyrirsjáanlegum afleiðingum. Telur Arnór mögulegt að Ratcliffe hafi farið til Moskvu gagngert til að vara Rússa við slíkri stigmögnun.
Raunverulegur tilgangur ferðarinnar liggur enn ekki fyrir opinberlega. Arnór telur þó ljóst að mikið hafi legið við.
„Það á ef til vill eftir að koma í ljós hver raunverulegur tilgangur þessarar heimsóknar forstjóra CIA til Moskvu var, en fullvíst er að hún var óvenjuleg og ástæðan fyrir henni var svo alvarleg að ekki var hægt að gera annað en að ræða málið augliti til auglitis,“ segir Arnór.
