Ungum manni hefur verið gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi til 9. september, en hann var fyrst úrskurðaður í gæsluvarðhald þann 5. apríl sl. Er maðurinn grunaður um fjölmörg brot, þar með talið stórfelldar líkamsárásir og rán. Samkvæmt geðmati og áhættumati lögreglu eru miklar líkur á að maðurinn, sem glímir við andleg veikindi og alvarlegan vímuvanda, haldi áfram að brjóta af sér en hann hefur enga iðrun sýnt vegna hegðunar sinnar sem hefur verið markalaus og óútreiknanleg allt frá barnæsku.
Samkvæmt úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur, sem Landsréttur hefur nú staðfest, er lögreglan með til rannsóknar og saksóknarmeðferðar tæplega 20 mál þar sem maðurinn er grunaður um refsiverðan verknað, en brotin eru öll framin á 10 mánaða tímabili.
Meðal annars er maðurinn sakaður um ofbeldi og hótanir í garð móður sinnar. Þar með talið líkamsárás og heimilisofbeldi sem átti sér stað í anddyri lögreglustöðvar, en atvikið náðist á myndband. Skömmu eftir þá árás veittist hann aftur að móður sinni með ofbeldi og hótaði henni lífláti og líkamsmeiðingum. Móðirin tók atvikið upp á hljóðupptöku og færði lögreglu en þar heyrist maðurinn hóta því að stinga móður sína.
Eins er hann sakaður um stórfelldar líkamsárásir þar sem eggvopn koma við sögu, fíkniefnabrot, vopnalagabrot, þjófnað, hótanir og rán. Í einu málinu er hann sakaður um að hafa í mars á þessu ári brotist inn í verslun með því að brjóta gler í glugga og stolið í kjölfarið einni dós af Redbull, einni franskri vöfflu, einu marsípanstykki og einum brauðhníf.
Engin iðrun og markalaus hegðun
Er ungi maðurinn metinn sakhæfur samkvæmt dómkvöddum geðlækni og eins er talið að refsing, verði viðkomandi dæmdur til slíkrar, geti borið árangur. Fram kemur í úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur að maðurinn hafi átt í verulegum erfiðleikum með hegðun og atferli allt frá ungum aldri. Hafi hegðun verið markalaus, með slagsmálum og brotum á reglum samfélagsins. Segir í úrskurði:
„Hann ræðir þau afbrot sem hann er sakaður um án þess að sýna iðrun og lýsir ofbeldisverkum án svipbrigða og skýrir út að honum sé sama um áhrif þeirra á aðra. Virðist ekki hafa sektarkennd gagnvart neinum þessara hluta. Hann skilur vel að brotin verði þau sönnuð á hann geta leitt til refsingar. Það er hins vegar ekki truflandi hugsun fyrir hann og ekki er að sjá að tilhugsun um fangelsi fæli hann frá þessum verkum.“
Samkvæmt geðmati sýni ungi maðurinn merki um andfélagslega persónuleikaröskun en ótímabært sé að setja það fram sem formlega greiningu sökum aldurs. Eins er tekið fram að hegðun viðkomandi litist allmikið af neyslu vímuefna.
„Horfa verður þó til þess að hegðun kærða hefur verið hömlulítil og honum lætur sér á sama standa um afleiðingar gjörða sinna og hvaða áhrif þær hafa á aðra. Miðað við feril hans er brýnt að stöðva þann vítahring ofbeldisverka og annarra afbrota sem hann er í. Ljóst er að vímuefni eiga þátt í þessu og skiptir miklu að aðstoða hann við að hætta notkun þeirra eftir fremsta megni.“
Mikil hætta talin á yfirvofandi ofbeldishegðun
Greiningardeild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu framkvæmdi áhættumat í nóvember 2024 en þar kemur fram í niðurstöðu að mjög mikil hætta sé talin á almennri ofbeldishegðun af hendi kærða, merki um alvarleg geðræn veikindi og/eða persónuleikaröskun og sálræn áföll í æsku. Þegar matið fór fram hafði ofbeldishegðun aukist og stigmagnast mikið ásamt andfélagslegri hegðun.
„Metið er að ofbeldishegðun af hendi hans sé yfirvofandi og eru umtalsverðar líkur á því að hann muni beita lífshættulegu ofbeldi. Erfitt er að meta hverjir gætu verið líklegir brotaþolar, þar sem þeir hafa verið nokkuð handahófskenndir sé litið til fyrri atvika.“
Samkvæmt matinu voru lögreglumenn, starfsmenn á ónefndum stað, vinir og einstaklingar sem unga manninum er uppsigað við í mestri áhættu. Eins kemur fram í matinu að ungi maðurinn hafi verið í ýmsum úrræðum á vegum Barnaverndar frá barnsaldri. Var hann í búsetuúrræði en að mati lögreglu var fyrirséð að úrræðið myndi ekki ráða við kærða til lengdar og þá tæki við úrræðaleysi.
Mat lögreglustjóra er að miklar líkur séu á að kærði muni aftur ráðast á samborgara sína eða lögreglu og því væri brýnt að láta hann sæta gæsluvarðhaldi á meðan mál hans væri til meðferðar hjá lögreglu og dómstólum.
„Kærði hefur sýnt af sér grófa ofbeldisfulla hegðun gagnvart almennum borgurum. Hann hefur einnig verið ógnandi og hótað lögreglumönnum við afskipti. Hann hefur orðið uppvís að því að vera að ganga um vopnaður hnífum og með fíkniefni í vörslum sínum. Hann er talinn vera mjög óútreiknanlegur í hegðun.“
