Aðalmeðferð er nú hafin í Reykholtsmálinu svokallaða sem varðar sérstaklega alvarlega líkamsárás, frelsissviptingu og rán sem átti sér stað í apríl árið 2024. Sex eru ákærð í þessu máli sem lögreglustjórinn á Suðurlandi hefur lýst sem fordæmalausu í íslenskri réttarsögu.
Hófst aðalmeðferðin með óvenjulegum hætti og fór fyrsti dagurinn nær alfarið í yfirferð á upptökum úr farsíma höfuðpaursins í málinu, Andra Más Mortensen Birgissonar. Hann hringdi fjölda símtala í aðdraganda frelsissviptingarinnar, þá þrjá daga sem hún stóð yfir og svo í kjölfar hennar. Viðstaddir í dómsal í dag gátu því hlýtt nokkurn veginn á atburðarásina með orðum Andra sjálfs.
Áður hefur verið greint frá því hvernig Andri lýsti því í aðdragandanum að hann ætlaði að frelsissvipta brotaþola, palestínskan karlmann á sjötugsaldri, til að hafa af honum fé, annars vegar vegna meintra leiguvanskila við tengdaföður Andra, Sigurð Gunnar Ásgeirsson, sem einnig er ákærður í málinu, og hins vegar til að koma unnustu sinni, Ingunni Rut Sigurðardóttur, undan fjárnámi.
Sjá einnig: Sakborningur í Reykholtsmálinu: „Ég svífst einskis, og hvað ætlarðu að gera?“
Missti stjórn á aðstæðum
Af samtölum Andra og Sigurðar í aðdraganda frelsissviptingarinnar má ráða að meint brot voru skipulögð og framin af ásetningi. Andri segir ítrekað á upptökunum að hann ætli að frelsissvipta brotaþolann og tekur meira að segja fram í einu símtalinu að hann sé í yfirstandandi frelsissviptingu eftir að hún hófst.
Andri kom að heimili brotaþola með tveimur öðrum sakborningum í málinu, þeim Halldóri Loga Sigurðssyni og Níelsi Pálmari Benediktssyni. Þeir virðast hafa þrengt að brotaþola til að freista þess að fá frá honum bankaupplýsingar. Andri ákveður svo í samráði við Ingunni að best sé að koma brotaþola á heimili þeirra í Kópavogi, en Andri biður Ingunni að undirbúa komuna, svo sem með því að fela allar myndir og allt sem gæti sagt brotaþola hvar hann væri niðurkominn.
Ekkert varð úr þeirri Kópavogsferð því brotaþola tókst að sleppa fyrir utan heimili sitt í Reykholti og lagði á flótta. Andri náði þó að hlaupa hann uppi og koma honum aftur inn. Af upptökunum má ráða að þarna hafi Andri misst stjórn á aðstæðum. Halldóri og Níelsi er hætt að lítast á blikuna og þeir láta sig hverfa. Andri verður frá sér af ótta við að einhver hafi séð til brotaþola á hlaupunum.
Andri er í miklu uppnámi, hann er hræddur og virðist gráti nær þegar hann ræðir við unnustu sína. Hann óttast að einhver hafi séð brotaþola á hlaupum og að lögreglan sé á leiðinni. Þá endi hann í fangelsi og geti ekki hitt börnin sín. Hann grátbiður Ingunni að aðstoða sig við að komast að því hvort einhver hafi sagt til þeirra. Hann þurfi að vita ef lögreglan er á leiðinni svo hann geti látið sig hverfa.
Hann hringir ítrekað í unnustu sína og tengdaföður og biður um aðstoð.
„Þetta er orðið það alvarlegt“
Loks hringir hann í yngri bróður sinn, sem einnig er ákærður í málinu, segist hafa verið svikinn og þurfa aðstoð. Inn á milli á upptökunum má heyra Andra beina máli sínu til brotaþola. Þegar þarna er komið við sögu er komin nótt og vill Andri að brotaþoli haldi kjafti og leggi sig.
„Go to sleep. Don’t do anything stupid.“
Sagðist vera í miðri frelsissviptingu
Á næstu símtölum má heyra að Andri er sár út í þá Halldór og Níels fyrir að hafa látið sig hverfa. „Ég er ekki stoltur af þessu, skilurðu? Þetta á ekki að fara svona,“ segir Andri á einni upptökunni og lýsir þeim Níelsi og Halldóri sem kellingum sem hlupu í burtu. Við viðmælanda sem er ótengdur málinu segist Andri vera í miðri frelsissviptingu og segist brjálaður út í Halldór.
„Ertu að fokking grínast, ég er brjálaður.“
Margar upptökur eru frá laugardeginum og sunnudeginum þar sem heyra má Andra leggja á ráðin um að ræna brotaþolann. Meðal annars hringir hann í Landsbankann til að kanna hvort að hann geti fengið umboð á reikning brotaþola. Segir hann við þjónustufulltrúann að hann sé að aðstoða leigjanda tengdaföður síns sem sé flóttamaður og eigi erfitt með að átta sig á íslenska kerfinu. Veltir Andri fyrir sér hvort það sé einhver leið að ná peningum út af reikningum brotaþola án þess að hafa leyninúmer.
Næst leitar Andri til Símans. Þar segir hann svipaða sögu og spyr hvort það sé einhver leið að virkja rafræn skilríki brotaþola í gegnum símtal. Þjónustufulltrúinn svarar því neitandi og bendir Andra á að mæta í næsta útibú með brotaþola til að virkja skilríkin.
Líklegt má telja að þessar ráðleggingar hafi borið árangur því síðar á upptökunum heyrist Andri ræða um peninga sem hann eigi í vændum. Hefur hann þá komist að þeirri niðurstöðu að best sé að senda brotaþola úr landi. Hringir hann þá í flugfélag í Frakklandi til að forvitnast um það hvort maður sem ekki eigi vegabréf geti flogið frá Íslandi til Parísar og þaðan til Möltu og engu öðru en nafnskírteini og ökuskírteini. Flugfélagið sagði að það ætti ekki að verða vandamál.
Er brotaþola þá ekið upp á flugstöð en fyrst veltir Andri því fyrir sér hvort hann ætti sjálfur að kaupa sér farmiða eitthvert til að tryggja það að brotaþoli fari örugglega í flugið sitt.
Eins og áður hefur komið fram í fréttaflutningi af málinu þykir það fordæmalaust í íslenskri réttarsögu. Blaðamanni rennur ekki minni til þess að hafa áður setið mál þar sem má svo gott sem fylgjast með atburðarás í gegnum upptökur með álíka hætti og í þessari aðalmeðferð. Af þeim upptökum sem í dag hafa verið spilaðar má ætla að hér hafi örvænting rekið höfuðpaurinn Andra af stað og ætlaði hann að freista þess að innheimta vangreidda leigu fyrir tengdaföður sinn og á sama tíma redda skuld fyrir unnustu sína sem var komin í alvarleg vanskil. Fékk hann til liðs við sig tvo félaga en eftir því sem leið á frelsissviptinguna missti hann stjórn á aðstæðum eftir að brotaþoli náði næstum að komast undan og virðist þá örvænting hafa gripið um sig, en í ákæru kemur fram að allt í allt hafi Andri millifært um 17,6 milljónir af reikningum brotaþola skömmu áður en brotaþoli var fluttur nauðugur á Keflavíkurflugvöll og sendur við vondan leik til Möltu.
