Fjörugar umræður hafa skapast um pistil lögmannsins Arnars Þórs Stefánssonar um hvers vegna hann ætli að kjósa nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandsins. Meðal þeirra sem hafa deilt færslu Arnars Þórs á Facebook er fjölmiðlamaðurinn Frosti Logason sem segir að hann telji hagsmunum Íslands betur borgið utan Evrópusambandsins.
„Sem fjölskyldufaðir á Íslandi, með þeirri ábyrgð og þeim skyldum sem því fylgja, fæ ég ekki séð að hagsmunum íslensku þjóðarinnar sé betur borgið innan Evrópusambandsins,“ segir hann. „Við búum við áskoranir, ekki síst verðbólgu, háa vexti og erfiðan húsnæðismarkað, en þetta eru að stórum hluta heimatilbúin vandamál sem okkur sjálfum ber að leysa.“
Hefur hann trú á því að hægt sé að leysa vandamálin í hagstjórninni ef allir taki höndum saman: „Ég tel ekki skynsamlegt að bregðast við mistökum í íslenskri hagstjórn með því að framselja varanlega vald og færa mikilvægar ákvarðanir lengra frá íslenskum almenningi. Slíkt framsal verður ekki auðveldlega tekið til baka.“
Björn Leví Gunnarsson, fyrrverandi þingmaður Pírata bendir á að þetta séu rök fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu, ekki hvort það eigi að hefja aðildarviðræður.
„Svo kemur í ljós þegar samningur liggur fyrir hverjir voru að segja satt og hverjir ekki. Framsalið er nú ekki meira en það að 27 þjóðir hafa vel treyst sér í þetta samstarf. Og þjóðin sem er nýbúin að segja sig úr því sér eftir því,“ segir Björn Leví.
Yrði æðsti dómstóll landsins
Arnar Þór fer ítarlega yfir afstöðu sína í færslu á Facebook þar sem hann segir að það sé innantómt tal að kíkja í pakkannog að Evrópudómstóllinn yrði í raun æðsti dómstóll landsins.
„Að ekki sé minnst á kostnað af málaferlum og því að sækja rétt sem væntanlega hækkar verulega ef fara þarf fyrir Evrópudómstólinn til að fá lokaúrlausn. Þá vil ég fremur halda í hið tiltölulega einfalda og íslenska dómskerfi sem reynst hefur okkur vel, og þar sem möguleiki er á að fá ráðgefandi (en óskuldbindandi) álit frá öðrum og hófstilltari dómstól, EFTA-dómstólnum, um EES-löggjöf, án mikils kostnaðar,“ segir Arnar Þór. Þá telur hann ekki að verðbólga og vaxtamál muni lagast við inngöngu.
„Lágir vextir þoka enn frekar upp húsnæðisverði, sem aftur veldur verðbólgu. Fastgengi evru tekur út sveigjanleika krónunnar sem aðlagar sig að efnahagssveiflunni hér. Niðurstaðan yrði að líkindum aukið atvinnuleysi. Kaupmáttur á Íslandi er afar mikill í samanburði við ESB og ekkert víst að hann haldist þannig við inngöngu Íslands í ESB. Enginn veit hvað átt hefur fyrr en misst hefur.“
Snæbjörn Brynjarsson, leikhússtjóri Tjarnarbíós og fyrrum varaþingmaður Pírata, er meðal þeirra sem svarar Arnari Þór:
„Evrópudómstóllinn sem æðsti dómstóll okkar hljómar helvíti vel. Stærsta framfaraskref okkar lagalega frá sjálfstæði var að samþykkja mannréttindasáttmála Evrópu og hafa margir getað nýtt sér mannréttindadómstól Evrópu til að leiðrétta það sem aflaga fer hér.“
Stefán Einar Stefánsson, hinn skeleggi stjórnandi Spursmála á Mbl, segir að það hafi verið snilldarbragð að láta umræðuna snúast um undanþágur:
„Og þegar Íslendingar gaumgæfa hvað í því felst, sjá þeir að það er glórulaus hugmynd að steypa sér inn í báknið. Glórulaus á alla kanta, hversu margar sem undanþágurnar yrðu.“
Yrði ekki æðsti dómstóll landsins
Dóra Sif Tynes, sérfræðingur í Evrópurétti og fyrrum varaþingmaður Viðreisnar, svarar Arnari Þór lið fyrir lið og bendir á að engin fordæmi séu fyrir því að Evrópudómstóllinn hafi þynnt út sérlausnir aðildarríkja.
„Það er nýstárleg kenning að halda því fram að Dómstóll ESB sé æðsta dómsvald aðildarríkjanna, ég hygg hið minnsta að dómarar við þýska stjórnlagadómstólinn myndu ekki deila þeirri skoðun þinni. Hér er um grundvallarmisskilning á réttarkerfi ESB að ræða,“ segir Dóra Sif. „Það er ekki svo að málum sé skotið áfram til Dómstóls ESB til lokaúrlausnar ef menn greinir á um niðurstöðu innlendra dómstóla. Dómstóll ESB hefur hlutverki að gegna þegar kemur að því að skýra eða túlka réttarreglur sambandsins – hins vegar er það svo að úrlausn ágreiningsins er eftir sem áður í höndum innlendra dómstóla sem meta gögn málsins, málsatvik og málsástæður.“
Björn Leví hafnar því að það að kíkja í pakkann sé innantómt tal.
„Af því að það eru andstæðar skoðanir á því hvað aðild þýðir. Sumir segja að hingað muni koma floti af spænskum fiskveiðiskipum og þurrka upp Íslandsmið. Aðrir benda á að þannig virkar kerfið ekki. Að "kíkja í pakkann" er að fá það einfaldlega svart á hvítu hvað aðild þýðir, ekki hvað hin ýmsu hagsmunasamtök segja okkur hvað aðild þýðir,“ segir Björn Leví.
Hann segir ekkert af því sem talið sé upp séu rök gegn aðildarviðræðum. „Viðræðum sem myndu sýna okkur svart á hvítu hvað aðild þýðir. Upplýsa um hverjir eru búnir að vera að blekkja okkur um hvað aðild þýðir í jafnvel áratugi.“
Bubbi og Máni svara Frosta
Tónlistarmaðurinn Bubbi Morthens svarar Frosta persónulega og segir:
„Ég er 70 ára. Vinur allt mitt líf hefur þetta verið svona Frosti. Kynslóð eftir kynslóð krónuhlekkir og klíkuskapur. Láttu þig dreyma þeir sem stjórna hagkerfinu eru ekki að fara breyta neinu og það er staðreynd við getum ef vilji er fyrir hendi lagað.“
Frosti tekur undir þessi rök en er ekki sammála meginmarkmiðinu:
„Hér hefur vissulega ríkt klíkuskapur, óstöðugleiki og svokallaðir krónuhlekkir, og við eigum að krefjast þess að betur sé haldið á málum,“ segir Frosti. „Kannski er ég draumóramaður, Bubbi minn, en ég vil frekar halda áfram að berjast fyrir betra Íslandi en að gefast upp á getu okkar til að stjórna okkur sjálf.“
Fjölmiðlamaðurinn Þorkell Máni Pétursson, sem stýrði útvarpsþættinum Harmageddon með Frosta í áraraðir, svarar Frosta líka:
„Það hefði verið frábært ef þú hefðir spurt eitthvað af þessum hundrað nei-urum sem þú tókst viðtal við hvernig þeir ætla að leysa þessi efnahagsmál. Hörðustu nei flokkarnir fyrir utan Miðflokk hafa stjórnað efnahagsmálum hvað lengst,“ segir Máni. Að vanda þá talar Máni skýrt og skorinort:
„Niðurstaðan er að við erum að ræða Evrópusambandið. Íslenskir stjórnmálamenn eru algerir meðalmenn. Alvöru fólk vill ekki fara í stjórnmál. Þessi umræða um Evrópumál hefur síðan undirstrikað þá staðreynd að fjölmiðlar á Íslandi eru drasl. Engin upplýst umræða bara bull í báðar áttir.“
