Kári Stefánsson, fyrrverandi forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, gagnrýnir þingflokk Viðreisnar harðlega í grein í Morgunblaðinu í dag og segir að ef Ísland væri prinsippþjóð væri Þorbjörgu Sigríði Gunnlaugsdóttur líklega ekki stætt sem dómsmálaráðherra þar sem niðurstaða héraðsdóms sé að netverslun með áfengi sé ólögleg.
Arnar Sigurðsson, eigandi vínverslunarinnar Santé, svarar í grein í Morgunblaðinu í dag grein Kára frá því um helgina en þar hafði Kári harðlega gagnrýnt þingmenn sem lögðu fram frumvarp um að leyfa netverslun með áfengi.
Sjá frétt: Kári gagnrýnir þingmenn:„Hálfpartinn gefist upp á því að stemma stigu við ógninni“
Samrýmist ekki stjórnarskrá
Í grein sinni í dag segir Kári að ríkisstjórnin hundsi vilja löggjafans og dómstóla.
„Þetta gerðist þegar þingflokkur Viðreisnar ákvað að leggjast í víking til þess að tryggja netverslun með áfengi á Íslandi og gangur mála var svona:
1. Þingflokkur Viðreisnar komst að þeirri niðurstöðu að netverslun með áfengi væri ólögleg á Íslandi og þess vegna lagði hann fram frumvarp til laga sem, ef samþykkt hefði verið, gert hana löglega. Ef þingflokkurinn hefði staðið í þeirri trú að netverslunin væri lögleg hefði engin þörf verið fyrir frumvarpið.
2. Frumvarpið komst ekki í gegnum þingið. Löggjafinn hafnaði hugmyndinni um að gera netverslun með áfengi á Íslandi löglega.
3. Valdið sem á að sjá um framkvæmd laga í landinu eða dómsmálaráðherra í umboði ríkisstjórnar, og hefur til þess margvísleg tæki eins og til dæmis lögregluna, hunsaði ákvörðun löggjafans og lét netverslun með áfengi óáreitta.
4. Netverslunin var kærð og héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að hún væri ólögleg.
5. Aftur komst dómsmálaráðherra að þeirri niðurstöðu að það skyldi ekkert gera í málinu og hunsaði þar með vilja dómsvaldsins.“
Kári segir að ríkisstjórnin sé að ákveða sjálf hvaða lög gildi í landinu og hver ekki. „Þetta samrýmist engan veginn stjórnarskrá Íslands. Ef við værum þjóð mikilla prinsippa væri dómsmálaráðherra að öllum líkindum ekki sætt mikið lengur í okkar ágætu ríkisstjórn.“
Þjóðarógnin
Arnar, sem kemur til með að mæta Kára í kappræðum á Mbl.is á þriðjudag, segir að gögn styðji ekki fullyrðingar Kára sem hafi skrifað að netverslun með áfengi sé að leggja heilbrigðiskerfið að velli.
„Honum til upplýsingar: stærsta netverslun landsins með áfengi er rekin af ríkinu sjálfu. Hún heitir vinbudin.is, hún auglýsir sig í héraðsfréttablöðum um allt land og hún sendir pantanir „í allar Vínbúðir og til sjö annarra afhendingarstaða víðs vegar um landið – án endurgjalds“, svo vitnað sé beint í auglýsingu ÁTVR sem nú þegar hefur hámarkað aðgengi að áfengi með heimsmeti í fjölda vínbúða miðað við höfðatölu. Ef netverslun með áfengi er þjóðarógn þá eru höfuðstöðvar ógnarinnar í Stuðlahálsi,“ segir Arnar.
Lekur ekkert yfir landamærin
Þá beinir hann spjótum sínum að faraldsfræðirannsóknum sem sýni að aukið aðgengi að áfengi leiði til aukinnar neyslu, Arnar segir einfalt að sannreyna það með því að fletta upp tölum Hagstofunnar.
„Samkvæmt tölum hennar var neysla hreins vínanda á mann 8,1 lítri árið 2022, 7,7 lítrar árið 2023 og 7,6 lítrar árið 2024. Neyslan hefur með öðrum orðum dregist saman þrjú ár í röð – á sama tíma og aðgengi að áfengi hefur aldrei verið meira í Íslandssögunni. Ísland er auk þess landfræðilega einangraðasta neyslusvæði Evrópu og því einstaklega vel fallið til mælinga af þessu tagi; hér lekur ekkert yfir landamæri,“ segir Arnar.
„Maður sem kennir sig við vísindi stendur frammi fyrir vali þegar gögnin stangast á við kenninguna: að endurskoða kenninguna eða hunsa gögnin. Kári hefur valið síðari kostinn og bætt um betur með því að saka aðra um að tala „utan síns sérsviðs“. Það er athyglisverð ásökun frá manni sem fjallar í sömu grein um faraldsfræði, lögfræði, stjórnskipunarrétt og störf lögreglu.“
Arnar segir alvarlegt að ætla dómsmálaráðherra að beita sér. „Hann krefst þess berum orðum að dómsmálaráðherra „beiti húsbóndavaldi sínu" til að skipa lögreglunni fyrir um rannsókn sakamáls gegn nafngreindum borgurum. Það er ekki hægt að orða þetta öðruvísi: Kári Stefánsson kallar eftir stjórnarfari þar sem ráðherra stýrir sakamálarannsóknum gegn pólitískum viðfangsefnum sínum. Slíkt fyrirkomulag hefur verið reynt víða um heim. Hvergi telst það til fyrirmyndar.“
