Fréttir

Þjóðkirkjan hefur átt í aldarlangri deilu sem setur svip sinn á umdeild áform í Önundarfirði

Mynd
Önundarfjörður - Mynd/Róbert Reynisson

Dómkvaddur matsmaður mun leggja mat á mörk milli tveggja jarða í Önundarfirði en deilur um landamerki þeirra hafa staðið yfir í meira en 100 ár. Þjóðkirkjan er eigandi annarrar jarðarinnar en til stendur að koma upp sjóböðum á hinni jörðinni en kirkjan vill meina að við stofnun nýrrar lóðar vegna áformanna hafi verið gengið á hennar rétt og horft fram hjá deilunum. Mun aðkoma matsmanns tefja frekar það ferli sem ráðast hefur þurft í vegna uppbyggingar hins fyrirhugaða baðstaðar.

Eins og DV hefur áður fjallað um stendur til að koma sjóböðunum upp í Holtsfjöru í landi Þórustaða við Önundarfjörð. Þau áform eru mjög umdeild meðal Önfirðinga. Sumir þeirra fagna fyrirhugaðri atvinnuuppbyggingu á meðan aðrir segja þetta spilla náttúru svæðisins.

Sjá einnig: Klofningur meðal Önfirðinga vegna umdeildra áforma - „Áhugasamur um allar tillögur til að búa til nýjan rekstur“ - „Fórna einstakri náttúruperlu“

Til að áformin geti orðið að veruleika þarf bæði að breyta aðalskipulagi sveitarfélagsins, þ.e. Ísafjarðarbæjar, og gera sérstakt deiliskipulag fyrir svæðið. Næsta jörð við Þórustaði er Holt en eigandi hennar er þjóðkirkjan. Í athugasemd frá kirkjunni við fyrirhugaðar breytingar sveitarfélagsins á skipulagi svæðisins kom fram að kirkjan setti sig ekki upp á móti sjóböðunum sem slíkum en minnti á að hinar áralöngu deilur um mörkin milli jarðanna væru ekki útkljáðar og ekki væri loku fyrir það skotið að hluti Holts myndi lenda inni á hinu nýja deiliskipulagssvæði. Kom fram í athugasemdinni að náðst hefði samkomulag um að rekstraraðili sjóbaðanna myndi undir slíkum kringumstæðum greiða kirkjunni leigu.

Lóðin

Samþykkt var á fundi skipulags- og mannvirkjanefndar Ísafjarðarbæjar 18. júní síðastliðinn að stofna lóðina Hvítasand innan Þórustaða í því skyni að hefja uppbyggingu sjóbaðanna þar. Í kjölfarið fór Eiríkur Guðlaugsson lögmaður þjóðkirkjunnar fram á að ákvörðunin yrði dregin til baka eða endurskoðuð þar sem óljóst væri hvort og þá að hvaða marki hin umrædda lóð félli innan marka Holts.

Minnti Eiríkur á í bréfi sínu til bæjaryfirvalda í Ísafjarðarbæ að merkjalýsing sem lægi til grundvallar þeim landamerkjum, milli jarðanna, sem bærinn miðaði við hafi ekki verið árituð um samþykki þjóðkirkjunnar sem eiganda aðliggjandi fasteignar líkt og áskilið væri í reglugerð um merki fasteigna.

Segir einnig í bréfi Eiríks að því sé ranglega haldið fram í merkjalýsingunni að þjóðkirkjan hafi samþykkt stofnun þessarar nýju lóðar. Leggur Eiríkur áherslu að andmæli kirkjunnar snúist um tilkomu nýju lóðarinnar en ekki uppbyggingu sjóbaðanna sem slíka. Þjóðkirkjan hafi áður samþykkt að ef hluti hins nýja baðstaðar myndi enda á landi Holts myndi hún fá greidda leigu en ef búið væri að stofna lóð með hnitsetningu og þinglýstu eignarhaldi eiganda Þórustaða væri möguleiki kirkjunnar á að koma fram sem leigusali gagnvart rekstraraðila sjóbaðanna fyrir bý, færi svo að hluti landsins sem færi undir þau væri talinn tilheyra Holti.

Færði Eiríkur einnig rök fyrir því að málsmeðferð bæjarins við að samþykkja að stofna hina nýju lóð hefði ekki verið í samræmi við stjórnsýslulög þar sem bæjaryfirvöldum hafi verið vel kunnugt um að deilurnar um mörk jarðanna tveggja hefðu ekki verið útkljáðar og að umrætt svæði, sem deilt væri um, væri skráð sem þrætuland hjá Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnunar.

Gerði Eiríkur einnig athugasemd við að ekki hefði verið haft nokkurt samband við kirkjuna áður en samþykkt var að stofna lóðina.

Bið

Minnti Eiríkur loks á í bréfi sínu að matsmaður hefði verið dómkvaddur til ad leggja mat á staðsetningu kennileita i landamerkjabréfi jarðanna tveggja og væri það von hans að matið yrði til þess að deilurnar, um hvar mörk Holts og Þórustaða væru nákvæmlega, yrðu útkljáðar í eitt skipti fyrir öll.

Eiríkur segir í samtali við Heimildina að umrætt landamerkjabréf sé frá árinu 1890 og þar hafi verið miðað við kennileitið Holtsteig en síðar hafi komið í ljós að það væri ekkert á svæðinu sem bæri þetta örnefni. Alla tíð síðan, frá árinu 1909, hafi verið deilt um mörk Holts og Þórustaða. 

Ljóst er því að deilan á sér 117 ára langa sögu.

Bréf Eiríks var tekið fyrir á fundi skipulags- og mannvirkjanefndar Ísafjarðarbæjar 30. júní síðastliðinn sem samþykkti að fresta afgreiðslu á stofnun lóðarinnar, innan Þórustaða, þar til mat hins dómkvadda matsmanns, á staðsetningu kennileita í landamerkjabréfi Holts og Þórustaða, liggur fyrir.

Mun því uppbygging hins umdeilda baðstaðar tefjast frekar en segja má að þarna hafi hin aldarlanga deila um landamerki jarðanna fléttast saman við deilurnar um þau áform að koma upp sjóböðunum.