Ida Auken heilbrigðis- og kirkjumálaráðherra Danmerkur hefur verið sökuð um að afbaka söguna með því að fullyrða að þjóðkirkjan þar í landi beri mesta ábyrgð á því að Danmörk hafi orðið að lýðræðisríki. Er hún sögð með þessu gera lítið úr þætti veralýðshreyfingarinnar og síns eigin flokks í þróun dansks lýðræðis og fullyrt er að töluverð óánægja sé með ummæli hennar í flokknum.
Auken er ein af ráðherrum Jafnaðarmannaflokksins í ríkisstjórninni. Hin umdeildu ummæli viðhafði hún eftir að hafa fengið það í gegn að þegar danska þingið kemur saman í haust verði á ný presti úr þjóðkirkjunni falið að gegna stöðu prests þingsins.
Ida Auken. Mynd: Folketinget.
Tillögu um þetta lagði hún þó fram áður en hún varð ráðherra.
Kirkjan
DR greinir frá því að ekki hafi allir flokksfélagar Auken í Jafnaðarmannaflokknum verið ánægðir með að þingið ætli að ráða til sín prest. Til að mynda ákvað fyrrum verkalýðsleiðtogi, Tina Aurveg-Huggenberger, að segja sig af þessum sökum úr flokknum í mótmælaskyni eftir að hafa verið meðlimur í 36 ár.
Hún segir að það hafi gert útslagið að Auken birti á samfélagsmiðlum myndband af sjálfri sér fagna því mjög að þessi tillaga hennar varð veruleika.
Auken svaraði úrsögn Aurveg-Huggenberger með hinum umdeildu fullyrðingum um þátt kirkjunnar í uppbyggingu lýðræðis í Danmörku.
Rökstuddi ráðherrann það með því að vísa til þess að kirkjan hefði verið frumherji í því að auka lýðræðislegan rétt kvenna með því að veita þeim, árið 1903, rétt til að kjósa til safnaðarstjórna, áður en þær fengu almennan kosningarétt.
David Delfs Erbo Andersen, sem rannsakar stjórnmálasögu og lýðræði og starfar við Háskólann í Árósum, segir hins vegar við DR að ráðherrann geri of mikið úr áhrifum þessa á þróun lýðræðis í Danmörku. Þetta sé ekki stór atburður í sögu dansks lýðræðis. Meira máli hafi skipt þegar þingræði var komið á 1901 og þegar konum var veittur kosningaréttur árið 1915.
Lýðræði
Andersen segir það ekki rétt að kirkjan hafi átt stóran þátt í að koma á lýðræði í Danmörku. Það hafi ekki verið sérstakur sess fyrir presta þegar þingræði og lýðræði var tekið upp og þeir hafi ekki gegnt neinu sérstöku hlutverki við það. Þar hafi áhrif verkalýðshreyfingarinnar og bænda skipt einna mestu máli.
Lars Trier Mogensen stjórnmálaskýrandi hjá dagblaðinu Information segir að með fullyrðingum sínum um þátt kirkjunnar í uppbyggingu lýðræðis hafi Auken skapað óánægju innan Jafnaðarmannaflokksins. Þar á meðal séu flokksfélagar sem þekki söguna vel og viti að kirkjunnar menn hafi streist á móti þegar flokkurinn og verkalýðshreyfingin börðust fyrir því að koma á lýðræði fyrir alla Dani. Með fullyrðingum sínum sé hún í raun að ögra flokknum og verkalýðshreyfingunni og velta megi fyrir sér hvort hún sé í réttum flokki en áður en Auken gekk til liðs við Jafnarmenn var hún þingmaður og ráðherra fyrir Sósíalíska þjóðarflokkinn sem einnig á sæti í núverandi ríkisstjórn.
DR bendir hins vegar á að Auken og Mette Frederiksen, forsætisráðherra og formaður Jafnaðarmannaflokksins, séu sammála um að auka þurfi veg kristninnar í dönsku þjóðfélagi og að flokkurinn eigi að vera leiðandi í því.
