Samtök opinberra starfsmanna hafa mótmælt harðlega frumvarpi Daða Más Kristóferssonar fjármálaráðherra sem kveður á um afnám þess lagaákvæðis að ekki sé hægt að segja starfsmönnum ríkisins upp störfum án þess að þeir hafi áður hlotið áminningu í starfi. Opinberir starfsmenn hafa mótmælt frumvarpinu meðal annars á þeim forsendum að áminningarskyldan veiti þeim tækifæri á að bæta sig verði þeim á mistök í starfi en hún veiti þeim líka vernd gegn geðþóttaákvörðunum um uppsögn. Lögmaður færir hins vegar rök fyrir því að þótt frumvarp fjármálaráðherra nái fram að ganga muni starfsfólk hins opinbera áfram njóta ríkari verndar gegn uppsögnum en fólk sem starfar á hinum almenna vinnumarkaði.
Hrafnhildur Kristinsdóttir lögmaður ritar um þetta í aðsendri grein á Vísi.
Hún bendir á að umrædd lög sem frumvarpið snýst um að breyta varði aðeins starfsmenn ríkisins en ekki starfsmenn sveitarfélaga, áminningarskyldan sé hins vegar hluti af kjarasamningum þeirra síðarnefndu.
Hrafnhildur segir áminningarskylduna eingöngu eiga við þegar ástæðu uppsagnar megi rekja til starfsmannsins sjálfs, en gildi hins vegar ekki um uppsagnir af ástæðum sem rekja megi til atvinnurekandans, svo sem vegna skipulagsbreytinga eða hagræðingar í rekstri.
Hún segir að af dómaframkvæmd leiði að ríkar kröfur séu gerðar til opinbers aðila um sönnun á því að starfsmaður hafi gerst sekur um þær ávirðingar sem áminning sé byggð á, auk þess sem efni áminningar verði að vera skýrt og tilefnið ljóst. Þá verði að mega rekja ástæðu uppsagnar til sams konar tilefnis eða hegðunar og viðkomandi starfsmaður hafi áður fengið áminningu fyrir. Þar að auki gildi áminningar einungis í 12-24 mánuði en eftir þann tíma þurfi að hefja ferlið að nýju ef starfsmaður gerist aftur sekur um sams konar háttsemi.
Þar af leiðandi sé eina leiðin til að segja opinberum starfsmanni upp störfum, í kjölfar áminningar, sú að hann þurfi að hafa brotið af sér tvívegis með sams konar hætti og án þess að of langur tími hafi liðið á milli brotanna.
Hrafnhildur minnir hins vegar á eins og raunar fleiri hafa gert að verði áminningarskyldan afnumin þá þurfi uppsagnir opinberra starfsmanna að vera í samræmi við málsmeðferðarreglur stjórnsýslulaga. Í því felist að að ákvarðanir um uppsagnir verði að vera málefnalegar, réttmætar og meðalhófs gætt.
Hún telur að í ljósi þessa megi færa rök fyrir því að þrátt fyrir afnám áminningarskyldunnar verði uppsagnarvernd opinberra starfsmanna áfram ríkari en starfsmanna á almennum vinnumarkaði, þar sem hömlur á uppsögnum séu mjög takmarkaðar.
Loks megi velta því upp hvort þessi fyrirhugaða lagabreyting eigi eftir að mynda gjá á milli starfsmanna ríkisins og starfsmanna sveitarfélaga þar sem uppsagnarvernd síðarnefnda hópsins verði ríkari, að minnsta kosti þar til kjarasamningum starfsmanna sveitarfélaga verði breytt.
