fbpx
Sunnudagur 22.september 2019  |

DV - Frjáls og óháður miðill

Fókus

Bar eitrað skyr í bróður sinn

Kristinn H. Guðnason
Sunnudaginn 17. mars 2019 15:10

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Í kringum aldamótin 1900 voru morðmál óalgeng á Íslandi. Það er ef frá eru talin dulsmál þar sem nýfædd börn voru borin út. Árið 1913 myrti Júlíana Silfa Jónsdóttir bróður sinn Eyjólf með því að byrla honum eitur. Í kjölfarið féll síðasti líflátsdómurinn á Íslandi en hann var síðar mildaður.

 

Ríkur verkamaður

Eyjólfur Jónsson flutti til Reykjavíkur frá Snæfellsnesi árið 1912, þá tæplega fimmtugur að aldri. Hann kom til þess að vinna verkamannavinnu og þótti fílefldur að burðum. Fæstir vissu þó að hann ætti bólgna sparisjóðsbók og meira að segja jarðir fyrir vestan. Samanlagt átti hann fjármuni upp á þrjú þúsund krónur, sem var mikill peningur á þeim tíma. Eyjólfur bruðlaði aldrei með peninga en lánaði fólki hins vegar án þess að taka vexti fyrir viðvikið.

Ógiftur og barnlaus var Eyjólfur en talið var að hann ætlaði að arfleiða unga stúlku í fóstri að fjármunum sínum. Gramdist þetta Júlíönu Silfu, systur hans, sem var þremur árum yngri. Júlíana hafði flutt til Reykjavíkur árið 1911 eftir að hún varð ekkja. En hún bjó við þröngan kost við Hverfisgötu með dætrum sínum tveimur og sjómanni, að nafni Hannes Hansson, sem hún hafði tekið saman við.

Dúkskot
Þar sem nú er Vesturgata 13.

Slagsmál og hótanir

Einn daginn kom Júlíana heim með mann og leyfði honum að dvelja á heimilinu í óþökk Hannesar. Jón hét sá maður, var veikur, óvinnufær og hafði yfirgefið eiginkonu sína. Þegar Júlíönu og Hannesi lenti saman vildi hún að Hannes færi af heimilinu og gæfi eftir hluta eigna sinna til hennar.

Fór svo að Júlíana og Hannes skildu og Júlíana flutti að Brekkustíg með Jóni. Júlíana og Jón lifðu áfram í fátækt en Eyjólfur aðstoðaði með því að borga húsaleiguna. Í staðinn fékk hann að gista þar og Júlíana sá um hann. Eyjólfur fékk einnig að geyma koffort með aleigu sinni á Brekkustígnum, jafnvel eftir að hann sjálfur fékk leigt herbergi að Dúkskoti í vesturbæ Reykjavíkur.

Haustið 1913 kom upp deilumál á milli Eyjólfs og fyrrverandi vinnuveitanda hans. Deildu þeir um hver skuldaði hvorum pening og ætluðu fyrir dómstóla. Þegar Eyjólfur kom til að sækja skuldaviðurkenningu í koffortið var hana hvergi að finna og reiddist Eyjólfur þá svo að hann skemmdi læsinguna. Kenndi hann Júlíönu um að hafa tekið plaggið. Lenti Eyjólfur í slagsmálum við bæði hana og Jón. Þau vísuðu honum á dyr og gengu líflátshótanirnar á milli þeirra.

Síðar sá Eyjólfur eftir þessu, bað Júlíönu afsökunar og borgaði henni lækniskostnað vegna meiðsla sem hún hafði hlotið í átökunum. Júlíana bar hins vegar ennþá kala til hans.

 

Veikur eftir skyr

Þann 1. nóvember þetta sama ár bankaði Eyjólfur upp á á Brekkustígnum og Júlíana bauð honum inn til að þiggja kaffi og veitingar. Júlíana bar fram skyr með sykri sem Eyjólfur borðaði upp til agna. Fannst honum bragðið hins vegar ekki gott. Gaf hún honum einnig vel af brennivíni út í kaffið.

Um kvöldið, þegar Eyjólfur var kominn heim í Dúkskot, kvartaði hann yfir ónotum í maga við heimilisfólkið. Taldi hann skyrið hafa verið skemmt og um nóttina byrjaði hann að kasta upp. Fram á miðja nótt kastaði hann sífellt upp, var sárkvalinn og emjaði. Taldi heimilisfólkið í Dúkskoti að eitthvað undarlegt væri á seyði og að ælan væri „kvik.“

Næstu tvo daga fór Eyjólfur til vinnu en var þó mjög aumur og lasinn. Að kvöldi 3. nóvember fór hann að Brekkustíg og sótti koffortið. Áttu þau Júlíana þá hörð orðaskipti og sagðist Eyjólfur hafa orðið veikur eftir skyrið hennar. Þegar hann kom með koffortið að Dúkskoti sá hann að bæði vantaði sparisjóðsbókina og peninga úr buddu. Fór hann þá, ásamt tveimur mönnum úr Dúkskoti, til að sækja sparisjóðsbókina og Júlíana lét hann hafa hana eftir nokkurra rekistefnu.

Herbergið að Dúkskoti
Koffortið til hægri.

Rottueitur dauðaorsökin

Eyjólfur hélt áfram að veikjast og vitjaði læknir hans í Dúkskot. Sagðist hann viss um að Júlíana og Jón hefðu eitrað fyrir sér. Hann varð slappari með hverjum deginum og þann 10. nóvember missti hann málið og var meðvitundarlítill. Var hann þá fluttur að spítalanum á Landakoti. Læknarnir þar gátu hins vegar ekkert hjálpað honum og kvöldið 13. nóvember lést hann á spítalanum.

Við krufningu degi síðar kom í ljós að Eyjólfur hafði látist vegna eitrunar. Að öllum líkindum fosfórs sem er í rottueitri. Rottueitur tekur langan tíma til að drepa mann og herjar aðallega á lifrina sem gefur sig að lokum.

Lögreglan í Reykjavík leit á dauða Eyjólfs sem sakamál og þann 15. nóvember var Júlíana handtekin. Strax um kvöldið var Júlíana dregin fyrir rétt í Hegningarhúsinu við Skólavörðustíg. Játaði hún þá strax glæp sinn, að hafa eitrað skyrið fyrir Eyjólfi. Sagðist hún bæði hafa orðið hrædd við hann og að hún hafi vonast til að erfa hann og losna þar með úr fátækt. Hún sagðist jafnframt hafa framið ódæðið fyrir áeggjan sambýlismanns síns, Jóns.

Jón var einnig handtekinn og færður fyrir fógeta. Hann neitaði hins vegar sök en sagðist bæði hafa heyrt Júlíönu tala um að eitra fyrir Eyjólfi og að hún hefði beðið sig að útvega eitur. Þótti framburður hans nokkuð ótrúverðugur og Jón ósamkvæmur sjálfum sér. Var hann loks látinn sverja framburð sinn í líkskurðarhúsinu með hönd á brjósti Eyjólfs.

 

Dauðadómur

Júlíana var mjög móðursjúk í öllu ferlinu, grét hástöfum og orgaði. Tafði þetta réttarhöldin í nokkur skipti. Hún hélt sig við framburðinn um að Jón hefði eggjað hana til morðsins en jafnframt að hún sjálf væri geðveik. Geðlæknir vitnaði hins vegar um að Júlíana væri sakhæf.

Júlíana og Jón voru í varðhaldi fram á vorið og bæði báru þau sig illa. Hegðuðu þau sér sem geðveik væru en fangaverðirnir voru ekki sannfærðir um það. Þann 24. apríl árið 1914 voru dómarnir loks kveðnir upp. Jón var sýknaður vegna skorts á sönnunargögnum en úrskurðaður geðveikur og færður beint á Kleppsspítala. Júlíana Silfa var hins vegar dæmd til dauða og sá dómur staðfestur í landsyfirrétti.

Tæpu ári síðar var dómurinn staðfestur af Hæstarétti í Kaupmannahöfn en konungur mildaði dóminn úr lífláti í ævilanga fangelsisvist. Haustið 1919 var hún loks náðuð af konungi og lifði hún í tólf ár eftir það. En allan þann tíma var hún veikluð, bæði á líkama og sál. Jón Jónsson lést þetta sama ár, 1931, sem vistmaður á Kleppsspítala.

 

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Ekki missa af

Syndir feðranna
Fókus
Fyrir 2 dögum

Steindi Jr. þarf þína hjálp til að hjálpa Hirti – „Án ykkar deyr hann gleymdur maður. Viljið þið hafa það á samviskunni?“

Steindi Jr. þarf þína hjálp til að hjálpa Hirti – „Án ykkar deyr hann gleymdur maður. Viljið þið hafa það á samviskunni?“
Fókus
Fyrir 2 dögum

Þetta eru skærustu stjörnurnar sem Íslendingar hafa hitt: „Hann sullaði bjór yfir mig.“

Þetta eru skærustu stjörnurnar sem Íslendingar hafa hitt: „Hann sullaði bjór yfir mig.“
Fókus
Fyrir 4 dögum

Haturssíða stofnuð í nafni dóttur Guðmundu: „Hjartað mitt er gjörsamlega í molum”

Haturssíða stofnuð í nafni dóttur Guðmundu: „Hjartað mitt er gjörsamlega í molum”
Fókus
Fyrir 4 dögum

Reykjavíkurdætur hakka Önnu Svövu í sig: „Komin í eitthvað grínþrot“

Reykjavíkurdætur hakka Önnu Svövu í sig: „Komin í eitthvað grínþrot“