Það hljómar eins og einfalt mál. Fjórir vinir fara saman í ferðalag. Einn borgar kvöldmatinn, annar kaupir morgunmatinn, sá þriðji sækir drykki og sá fjórði pantar leigubílinn. Svo á bara að gera upp í lokin. En af einhverjum ástæðum verður þetta eitt vandræðalegasta verkefni sem fullorðið fólk tekst á við.
Í 19. þætti Menn eins og við velta Einar Bárðarson og Baldur Rafn Gylfason fyrir sér þessari merkilegu félagsfræði. Hvenær á maður að rukka? Hvenær á maður bara að sleppa því? Og af hverju líður manni stundum eins og maður sé nískur þó maður sé einfaldlega að biðja um sinn hlut?
Umræðan hefst á frétt um rannsókn sem sýnir að flestum finnst óþægilegt að biðja vini eða fjölskyldu um að greiða það sem þeir skulda. Það kemur þeim félögum lítið á óvart. Þeir rifja upp vinaferðir þar sem alltaf sé einhver sem skýst út í búð eftir osti, brauði eða drykkjum á meðan annar greiðir fyrir kvöldmatinn og þriðji bókar eitthvað annað. Þegar vikan er svo liðin er enginn lengur viss um hver skuldar hverjum.
Í dag eru til ótal öpp sem eiga að leysa vandann. AUR, Splitwise, Tricount, Splid og Revolut halda utan um hver borgaði hvað. Samt virðist tæknin ekki leysa stærsta vandamálið.
Það er nefnilega ekki reikningsdæmið. Það er feimnin.
Einar og Baldur komast að þeirri niðurstöðu að flestir vilji alls ekki vera manneskjan sem sendir rukkunina. Fólk vill frekar að hlutirnir „reddist“, jafnvel þótt það þýði að einhver sitji eftir með stærri reikning en hinir.
En svo kemur líka hinn endinn á skalanum.
Það er alltaf einn í vinahópnum sem stendur upp, veifar kortinu og segir einfaldlega: „Ég splæsi.“
Kannski er það rausnarskapur. Kannski þægindi. Kannski vill viðkomandi bara losna við excel-skjöl, app og útreikninga. Kannski er það bara besta leiðin til að njóta kvöldsins.
Eins og svo oft áður í Menn eins og við verður umræðan ekki endilega um peninga heldur samskipti. Um það hvernig fullorðið fólk getur auðveldlega rætt stjórnmál, íbúðalán og heimsástandið en á samt erfitt með að segja við besta vin sinn:
„Geturðu millifært 8.900 krónur þegar þú hefur tíma?“
Kannski er lausnin ekki alltaf sú að splæsa.
En stundum er hún það.
