„Atvinnulífið og verkalýðsfélögin hafa enn á ný myndað ábyrgðarlaust bandalag til að þvinga ríkisstjórnina til að hverfa frá ábyrgri ríkisfjármálastefnu og innleiða aftur gagnslausar niðurgreiðslur á vísitölunni, sem borga á með froðupeningum verðbólgunnar sjálfrar.
Ég nota orðið þvingun af því að kröfum bandalagsins fylgja hótanir um að ella muni allt fara í bál og brand.
Sú var tíð að þjóðinni var gert að stíga þennan hringdans um skurðgoð vísitölunnar á þriggja mánaða fresti. Framfarirnar eru vissulega þær að nú gerist þetta bara annað hvert ár. Í vikunni heyrðust þó hugmyndir um að innleiða hraða danstaktinn aftur.
Allir sem hlut eiga að mála vita að reynslan segir bara eina sögu um þessa dansæfingu hvort sem hún er í hröðum takti eða hægum:
Það dugar bara skamma stund að klípa í afleiðingar verðbólgunnar. Verst af öllu er þó þegar klipið er með bellibragði, sem ýtir undir verðbólgu til lengri tíma eins og nú er þrýst á ríkisstjórnina og sveitarfélögin að gera. Það er krafa um að fara í spor gömlu ríkisstjórnarinnar. Þau hræða.“
Svona hefst pistill Þorsteins Pálssonar „Af kögunarhóli“ á Eyjunni í dag. Hann segir forystu atvinnurekenda og verkalýðsfélaganna sýna mikið ábyrgðarleysi með kröfugerð sinni um að ríki og sveitarfélög fari í einhvern blekkingardans til að ná tímabundið að stemma sigu við vísitöluhækkunum. Slíkt sé ávísun á hærri verðbólgu og óstöðugleika inni í framtíðinni.
Þorsteinn minnir á að fyrir 36 árum lögðu aðilar vinnumarkaðarins tillögur fyrir þáverandi ríkisstjórn sem beindust að rótum verðbólgunnar. Þær hafi verið andhverfan við köfugerðina nú og dugað í áratug með sterku aðhaldi í ríkisrekstri og róttækum kerfisbreytingum sem kom í kjölfarið.
„Það þarf að borga brúsann í krónum, sem verðmætasköpun stendur á bak við. Mögulega aukið svigrúm ríkissjóðs vegna uppfærðar tekjuáætlunar byggist á verðbólgukrónum. Það er froða.
Að niðurgreiða verðbólgu með gildislausum verðbólgukrónum er eins og að lækna rauða hunda með því að velta sér upp úr hveiti, svo vitnað sé til áratuga gamalla skrifa Péturs Benediktssonar alþingsmanns og Landsbankastjóra,“ skrifar Þorsteinn.
Hann bendir á að rætur verðbólgu liggja víða. „Sumar liggja á erlendum mörkuðum. Aðrar liggja í fjármálastefnu ríkis og sveitarfélaga. Og svo eru þær sem nærast á ónógum aga í atvinnulífinu. Þar er vandinn mestur í dag.
Nærri helmingur þjóðarframleiðslunnar er í fyrirtækjum, sem vextir Seðlabankans ná ekki til. Annar hluti hefur allar sínar tekjur í verðtryggðum krónum og er þannig sjálfvirk verðbólgudæla. Þriðji hlutinn veltir vöxtum Seðlabankans hindrunarlítið út í verðlagið.
Af því að vextir Seðlabankans duga ekki til að hemja þenslu í hagkerfinu hækkar atvinnulífið svo laun langt umfram kjarasamninga og veltir þeim ákvörðunum síðan út í verðlagið án viðnáms.
Það þarf aga í hernum sagði góði dátinn Svejk. Hér vantar bæði aga og ábyrgð.“
Þorsteinn telur stærsta hluta innlenda vandans liggja í flóknum skekkjum í skattkerfinu sem gera fyrirtækjum í raun kleift að prenta peninga. Samtök atvinnulífsins vilji halda þeim skekkjum óbreyttum.
Þá eru enn umfangsmikil fjármagnshöft og Seðlabankinn þarf að halda uppi fjallháum raunvöxtum til að halda uppi fölsku gengi krónunnar. Þessi mál þarf að ræða fyrir opnum tjöldum en ekki inni í leyndarráðum eins og þjóðhagsráði, skrifar Þorsteinn.
Hann segir stjórnarandstöðuna vilja endurvekja gamla vísitöluhringdansinn og heitir á ríkisstjórnina að standa í lappirnar nú og segja hátt og skýrt að tími gamalla bellibragða sé liðinn.
Lesa má Af kögunarhóli í heild hérna.
