Það skýrist betur og betur hve alvarleg mistök forysta bænda gerði í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar um ESB í síðasta mánuði. Lagt var að bændum landsins að vera þverir á móti og stóðu þeir í því að menga sveitir landsins með því að setja NEI-áróður á heysátur sínar. Hér var á ferðinni skefjalaus og vanhugsaður áróður sem var bændum og samtökum þeirra til minnkunar. Samtök bænda létu einnig gera einhliða áróðursskýrslu sem einungis tíndi til neikvæðar hliðar mögulegrar aðildar að ESB en lét hjá líða að geta um alla kostina. Einkar ómerkileg vinnubrögð þar á ferðinni. Kjarninn í málflutningi samtaka bænda var að ekki þyrfti að ganga í ESB því Íslendingar gætu allt sjálfir, ekki síst bændur sem væru ómissandi og gætu allt.
Orðið á götunni er að stjórnvöld þurfi að hafa þetta í huga við ákvarðanir um útgjöld ríkissjóðs. Nú er verið að greiða bændum nærri 30 milljarða á ári í styrki og niðurgreiðslur. Er það ekki óþarfi því bændur eru sjálfbjarga, ef marka má áróður þeirra fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna. Það er því ástæðulaust að troða upp á þá ríkispeningum því þeir vilja ekki nýta þau tækifæri sem hafa boðist. Þeir geta allt sjálfir. Nú styttist í að gildandi búvörusamningur renni út. Þá munu bændasamtökin koma með betlistaf í hendi til stjórnvalda og heimta niðurgreiðslur og ríkisstyrki. Ætla má að ráðherra atvinnumála muni þá benda þeim á eigin málflutning sem gengur út á að hafna betri kostum og geta allt sjálfir. Bændur hljóta þá að ganga á veggi í ráðuneytunum.
Vilhjálmur Bjarnason, fyrrum þingmaður Sjálfstæðisflokksins, birti beitta blaðagrein í Morgunblaðinu á föstudaginn var undir fyrirsögninni “Sókn til fortíðar - Að viðhalda óbreyttu ástandi í sveitum.” Í greininni sagði hann m.a.um þjóðaratkvæðagreiðsluna:
„Bændasamtökin tóku einarða pólitíska afstöðu með því að bændur voru hvattir til að segja NEI. Ekki verður séð að vitræn umræða hafi átt sér stað þegar afstaðan var tekin.“ Ennfremur: „……… almenn sátt var um að viðhalda óbreyttu ástandi í sveitum, án þess að forystumenn Bændasamtakanna vildu fjalla um það hvert íslenskur landbúnaður skyldi stefna.“
Þarna benti Vilhjálmur Bjarnason á kjarna málsins. Bændasamtökin hafa enga vitræna stefnu en völdu að taka þátt í lyga-og áróðursherferð nei-sinna án þess að gæta hagsmuna bændastéttarinnar sem gæti þurft að gjalda fyrir þessa framgöngu alla.
Orðið á götunni er að skattgreiðendum beri engin skylda til að borga þrjátíu milljarða á ári til þessarar afmörkuðu atvinnugreinar á sama tíma og sjávarútvegur greiðir veiðigjöld og ferðaþjónusta greiðir fyrir aðgengi að náttúruperlum í ríkiseigu sem ferðaþjónustan nýtir sér til tekjuöflunar. Iðnaður, verslun og þjónusta innheimta megnið að virðisaukaskatti landsmanna og orkufyrirtæki ríkisins, Landsvirkjun, skilar tugmilljarða arði í ríkissjóð á hverju ári.
Hvers vegna ætti þá landbúnaður að vera þiggjandi styrkja úr ríkissjóði? Eða líta bændur ekki á landbúnað sem atvinnugrein heldur einungis lífsstíl?
Forysta bænda veit greinilega ekkert hvert íslenskur landbúnaður á að stefna. Það sárvantar framtíðarsýn.
En lesi maður Bændablaðið, mest lesna blað landsins, þá þarf enginn að velkjast í vafa um hugsanir bændaforystunnar: Það á að sækja enn meiri styrki og niðurgreiðslur í ríkissjóð og jafnvel finna á það fleiri nöfn. Þar vantar ekki hugmyndaauðgi! Hernaðurinn gegn ríkissjóði á að halda áfram enda telja bændur að þeir geti allt sjálfir og þurfi ekki atbeina og samstarf frá útlendingum.
Orðið á götunni er að skattgreiðendur vilji ekki nota peninga sína í niðurgreiðslur landbúnaðarafurða sem hækka samt mest allra matvara heimilanna og kynda undir verðbólgu.
Bændur segjast geta allt sjálfir. Nú skulu þeir sýna það.
