Það er mikil leikjafræði í gangi varðandi kjarasamninga hverju sinni og svo er eflaust líka núna, þegar lítill tími er til stefnu til að bjarga kjarasamningum á almennum vinnumarkaði. Stóra málið núna hlýtur að vera að tryggja öllum húsnæðisöryggi. Þar stendur m.a. upp á sveitarfélögin. Það þarf að byggja upp húsnæðisleigumarkað sem gerir fólki kleift að vera í sama skólahverfi með börnin sín. Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
Maður hugsar til baka, þegar við í allt annarri stöðu en við erum í dag sóttum um aðild að Evrópusambandinu og hófum aðildarviðræður. Við vorum náttúrlega nýstigin hér upp úr hruninu, nánast stóðum í miðju hruninu þegar við gerum þetta. Vextir óheyrilega háir og bara mjög vont ástand í landinu. Hlutirnir þróuðust alveg ótrúlega hratt til betri vegar. Og mín skoðun er að það að við vorum umsóknarríki í aðildarviðræðum, það hafði áhrif á það að tiltrú á Íslandi jókst erlendis hraðar þannig að hér var hægt að lækka vexti hraðar en búist hafði verið við. Ég hef engar rannsóknir séð um þetta. Það væri gaman að sjá rannsóknir um þetta og kannski full ástæða til þess að gera rannsókn á þessu til að geta vísað til næst þegar þessi spurning kemur upp.
„Jú, það væri sannarlega áhugavert. Nú er ég ekki hagfræðingur en mér hefur skilist á hagfræðingum að ein ástæðan fyrir því að við komumst þó svona vel út úr hruninu hafi verið að við erum alltaf hérna með okkar meginatvinnugreinar eða útflutningsgreinar eru eitthvað sem að bókstaflega rekur á fjörur okkar. Við höfum verið með sjávarútveginn og fiskinn og síðan náttúrlega áliðnaðinn, en kannski það eru aðrir sem að bönkuðu upp á og sögðust vilja prófa að fara í þann bransa hér. En það sem að kom þegar á hruninu var þessi aukning á ferðafólki. Og það hafi bjargað okkur. En ég hef aldrei heyrt þessar hugleiðingar. Ég held það væri líka bara áhugavert um þetta að skoða hvort það væri annað og meira heldur en eins og Eyjafjallajökull. En til að reyna ekki að draga úr, það var auðvitað farið í stórmikið átak hérna til þess að draga ferðafólk hingað.“
Jú, jú og auðvitað er það ekki eitthvað eitt sem að olli þessu. Það hefði verið gaman að sjá úttekt á þessu.
„Já. Svo finnst mér líka bara svolítið forvitnilegt eins og núna ef við sjáum eins og Bretland sem gekk út úr Evrópusambandinu en núna liggur meirihluti fyrir því að ganga aftur inn ...“
Já, ríflegur meirihluti og þeir telja og það hefur nú bara verið sýnt fram á að hagvöxtur í Bretlandi hefur verið einhverjum 6-7% minni en hann hefði verið inni í Evrópusambandinu. Það hafa verið gerðar einhverjar samanburðarrannsóknir á þessu.
Svo kom forsetinn í Hvíta húsinu með landakortið sitt. Ef hann hefði komið með það tíu dögum fyrr þá værum við sennilega að hefja aðildarviðræður.
„Ja, það væri góð spurning og þetta veit unga kynslóðin af því að kem ég heim og er að ræða þetta, því þau eru náttúrlega á samfélagsmiðlum, þau vita svo margt um Bandaríkin sem maður bara hefur ekki einu sinni hugmyndaflug í. En það var víst þannig að MAGA-hreyfingin, Make America Great Again, hún hafði búið til svona kort fyrir bara þó nokkrum árum þar sem Ísland, Færeyjar og Grænland væru hluti af Bandaríkjunum. Ég man ekki alveg hvort að Kanada var þar undir eins og kom núna.
En það er nú enn þá áhugaverðara út af hérna veggnum sem er búið að byggja þarna, En ég ímynda mér nú að öll þessi lönd séu mjög sammála um að þau vilji ekki vera hluti af Bandaríkjunum.“
Já, ég held að það sé bara einróma afstaða, held ég. En ef við beinum augunum svona í lokin aftur hingað heim. Nú er nánast sléttur mánuður sem er til stefnu að bjarga kjarasamningum á almennum vinnumarkaði. Þú og þið hafið komið að þessum fundum eins og þjóðhagsráði og hvernig er staðan? Ertu bjartsýn á að þetta takist?
„Þetta er svo mikið persónur og leikendur og stundum svolítið svona leikjafræði í þessu og á hvaða tímapunkti einhver muni sýna á spilin og svona. Og maður skilur það alveg af því að sumir náttúrlega hafa þá reynslu að verkalýðshreyfingin hefur sýnt of snemma á spilin og þá bætir það bara í, sem er auðvitað það sem við gerum. Við erum bara að gæta hagsmuna og í lífskjarasókn fyrir okkar fólk. En eins og staðan er núna þar sem er búið að láta það skína í og ég held að það sé bara búið að segja í fjölmiðlum, varðandi þá sérstaklega leigusamninga, að tryggja að það sé ekki hægt að hækka þá hérna svona jafn skarpt og er verið að gera og síðan mögulega fébætur eða verið að svíkja á fólki laun. Þetta mun ekki ráða úrslitum fyrir þennan hóp sem að við erum alltaf að tala um, sem nær ekki endum saman. Það þarf bara öðruvísi og stærri aðgerðir þar. Og stærsta og mikilvægasta málið, ef maður fengi bara að velja eitt, væri að við færum í alvöru sókn hérna við að byggja upp í almenna íbúðakerfinu þar sem að við erum þá með leiguíbúðir annars vegar við hjá ASÍ og BSRB. Svo er þetta líka fyrir stúdenta og félög fyrir eldri borgara. Bara þessa hópa og líka ungt fólk sem hefur átt hvað erfiðast með að komast inn á markaðinn og er þá að fá framboð á leiguhúsnæði á viðráðanlegu verði og öryggið sem felst í því að geta verið eins og í sama skólahverfi með börnin sín og álíka. Þetta er svona stærsta lífskjaramálið sem er núna. Ég skil alveg þá sem telja séreignarstefnuna, það er að segja að allir eignist húsnæði, eigi að vera rétta leiðin, en því miður sýnir bara reynslan að það gengur ekki upp. Það hefur ekki skilað öllum húsnæðisöryggi og ég held við hljótum að geta sameinast um að það sé bara stærsta málið hérna.“
Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
